Tổng quan về Công văn số 4276/TCHQ-GSQL

Công văn số 4276/TCHQ-GSQL do Tổng cục Hải quan ban hành là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng dành cho các Cục Hải quan tỉnh, thành phố và các doanh nghiệp kinh doanh cửa hàng miễn thuế. Văn bản này tập trung giải quyết các vướng mắc phát sinh, thống nhất quy trình thủ tục và tăng cường công tác quản lý, giám sát của cơ quan hải quan đối với việc xử lý, tiêu hủy hàng hóa bị hư hỏng, đổ vỡ, hết hạn sử dụng hoặc không thể tiếp tục tiêu thụ tại các cửa hàng miễn thuế và kho chứa hàng miễn thuế.

Quy trình thủ tục tiêu hủy hàng hóa tại cửa hàng miễn thuế

Để thực hiện việc tiêu hủy hàng hóa miễn thuế đúng quy định pháp luật, tránh việc lợi dụng để tẩu tán hàng hóa ra thị trường nội địa, quy trình thực hiện được quy định chặt chẽ như sau:

• Thông báo và đề xuất tiêu hủy: Doanh nghiệp kinh doanh cửa hàng miễn thuế phải lập văn bản gửi Chi cục Hải quan quản lý trực tiếp. Văn bản đề nghị phải nêu rõ lý do tiêu hủy, danh mục chi tiết hàng hóa (bao gồm tên hàng, chủng loại, số lượng, trị giá, số tờ khai nhập khẩu ban đầu) cùng thời gian và địa điểm tiêu hủy dự kiến.
• Kiểm tra và phê duyệt hồ sơ: Chi cục Hải quan quản lý tiến hành kiểm tra thực tế tình trạng hàng hóa đối chiếu với hồ sơ doanh nghiệp cung cấp. Sau khi xác minh tính chính xác và hợp lệ, cơ quan hải quan sẽ ban hành văn bản chấp thuận phương án tiêu hủy.
• Thực hiện tiêu hủy dưới sự giám sát: Quá trình tiêu hủy bắt buộc phải được thực hiện dưới sự giám sát trực tiếp, liên tục của công chức hải quan và các cơ quan chức năng liên quan (nếu có, đặc biệt là cơ quan quản lý môi trường đối với các loại hàng hóa đặc thù).
• Lập biên bản tiêu hủy: Ngay sau khi hoàn thành việc tiêu hủy, các bên tham gia phải ký biên bản chứng nhận việc tiêu hủy. Biên bản này là chứng từ pháp lý bắt buộc để doanh nghiệp thực hiện thủ tục thanh khoản, quyết toán thuế và cập nhật số liệu tồn kho.

Trách nhiệm của doanh nghiệp kinh doanh cửa hàng miễn thuế

Doanh nghiệp vận hành cửa hàng miễn thuế có trách nhiệm tuân thủ nghiêm ngặt các nghĩa vụ sau:

• Chịu trách nhiệm hoàn toàn trước pháp luật về tính trung thực, chính xác của thông tin, số lượng và tình trạng hàng hóa đề nghị tiêu hủy.
• Chịu mọi chi phí phát sinh liên quan đến quá trình lưu kho, vận chuyển, bốc xếp và thực hiện tiêu hủy hàng hóa.
• Lựa chọn phương thức tiêu hủy phù hợp với từng loại mặt hàng, đảm bảo không gây ô nhiễm môi trường theo đúng quy định của pháp luật về bảo vệ môi trường.
• Cập nhật kịp thời, chính xác thông tin hàng hóa đã tiêu hủy vào hệ thống phần mềm quản lý hàng hóa miễn thuế để phục vụ công tác báo cáo, quyết toán định kỳ với cơ quan hải quan.

Vai trò giám sát và quản lý của cơ quan Hải quan

Công văn nhấn mạnh vai trò chủ đạo của cơ quan hải quan trong việc phòng chống gian lận thương mại thông qua các biện pháp:

• Thực hiện giám sát chặt chẽ từ khâu niêm phong, vận chuyển hàng hóa từ cửa hàng/kho miễn thuế đến địa điểm tiêu hủy cho đến khi hàng hóa bị phá hủy hoàn toàn, không còn giá trị sử dụng.
• Đối chiếu, kiểm tra chéo số liệu tiêu hủy thực tế với hệ thống dữ liệu hải quan để đảm bảo tính thống nhất, ngăn chặn hành vi đưa hàng hóa miễn thuế chưa tiêu hủy vào tiêu thụ trái phép tại thị trường nội địa.
• Xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật đối với các trường hợp doanh nghiệp tự ý tiêu hủy hàng hóa khi chưa có sự phê duyệt hoặc không có sự giám sát của cơ quan hải quan.