Công văn số 465/BXD-KTTC do Bộ Xây dựng ban hành nhằm hướng dẫn chi tiết việc thực hiện Thông tư số 03/2008/TT-BXD ngày 25/01/2008 về việc hướng dẫn điều chỉnh dự toán xây dựng công trình. Đây là văn bản hướng dẫn quan trọng giúp các chủ đầu tư, nhà thầu và các cơ quan quản lý giải quyết các vướng mắc phát sinh trong quá trình điều chỉnh chi phí xây dựng do biến động giá nguyên liệu, nhiên liệu và vật liệu xây dựng vượt ngoài tầm kiểm soát của các bên.

Dưới đây là tóm tắt chi tiết các nội dung hướng dẫn cốt lõi của Công văn số 465/BXD-KTTC:

- Đối tượng và phạm vi áp dụng điều chỉnh chi phí

• Áp dụng đối với các dự án đầu tư xây dựng công trình sử dụng vốn nhà nước (bao gồm vốn ngân sách nhà nước, vốn tín dụng do nhà nước bảo lãnh, vốn tín dụng đầu tư phát triển của nhà nước, vốn đầu tư phát triển của doanh nghiệp nhà nước). Khuyến khích các dự án sử dụng các nguồn vốn khác áp dụng các quy định này.
• Việc điều chỉnh dự toán và giá hợp đồng xây dựng được thực hiện đối với các khối lượng xây lắp chịu ảnh hưởng trực tiếp bởi sự biến động giá vật liệu xây dựng ngoài tầm kiểm soát của chủ đầu tư và nhà thầu, đặc biệt là các loại vật liệu biến động mạnh như thép, xi măng, cát, đá, sỏi, nhựa đường, xăng dầu.

- Phương pháp xác định và điều chỉnh dự toán xây dựng

• Phương pháp bù trừ trực tiếp: Việc điều chỉnh chi phí vật liệu được thực hiện bằng cách tính toán khoản chênh lệch trực tiếp giữa giá vật liệu tại thời điểm thi công (hoặc thời điểm nghiệm thu) so với giá vật liệu trong hợp đồng hoặc giá vật liệu tại thời điểm lập dự toán ban đầu.
• Xác định giá vật liệu xây dựng để tính bù trừ: Ưu tiên sử dụng thông báo giá của Sở Xây dựng hoặc liên sở Tài chính - Xây dựng tại địa phương nơi xây dựng công trình. Trường hợp thông báo giá không có hoặc không phù hợp với thực tế thị trường, chủ đầu tư và nhà thầu căn cứ vào hóa đơn, chứng từ hợp lệ theo quy định của Bộ Tài chính và phù hợp với giá thị trường khu vực để tính toán.
• Điều chỉnh chi phí nhân công và máy thi công: Hướng dẫn cách thức áp dụng hệ số điều chỉnh chi phí nhân công, chi phí máy thi công theo các quy định mới về mức lương tối thiểu vùng được ban hành tại thời điểm thực hiện.

- Hướng dẫn xử lý đối với các loại hình hợp đồng xây dựng

• Đối với hợp đồng trọn gói và hợp đồng theo đơn giá cố định: Công văn làm rõ việc cho phép điều chỉnh giá hợp đồng khi giá vật liệu xây dựng biến động bất thường theo quyết định của Thủ tướng Chính phủ. Các bên tiến hành xác định khối lượng thi công thực tế bị ảnh hưởng và lập dự toán bổ sung trình cấp có thẩm quyền phê duyệt.
• Đối với hợp đồng theo đơn giá điều chỉnh: Việc điều chỉnh được thực hiện theo đúng các điều khoản đã thỏa thuận trong hợp đồng và các quy định pháp luật hiện hành về điều chỉnh giá hợp đồng xây dựng.
• Khối lượng công việc được điều chỉnh: Chỉ áp dụng điều chỉnh đối với những khối lượng công việc được thực hiện trong khoảng thời gian có biến động giá theo đúng tiến độ đã được thỏa thuận trong hợp đồng hoặc tiến độ được cấp có thẩm quyền cho phép gia hạn (trừ trường hợp chậm trễ do lỗi chủ quan của nhà thầu).

- Trách nhiệm của các bên trong quá trình thực hiện

• Chủ đầu tư có trách nhiệm tổ chức lập, thẩm định và phê duyệt dự toán chi phí bổ sung do biến động giá vật liệu xây dựng. Trường hợp vượt tổng mức đầu tư đã được phê duyệt, chủ đầu tư phải báo cáo người có thẩm quyền quyết định đầu tư xem xét, quyết định trước khi thực hiện.
• Nhà thầu xây dựng có trách nhiệm cung cấp đầy đủ hồ sơ, chứng từ, hóa đơn hợp pháp chứng minh nguồn gốc, số lượng và giá cả thực tế của vật liệu đã đưa vào công trình để làm cơ sở tính toán bù trừ chênh lệch giá.
• Các cơ quan quản lý nhà nước về xây dựng tại địa phương có trách nhiệm theo dõi sát sao diễn biến thị trường, kịp thời công bố chỉ số giá xây dựng, thông báo giá vật liệu xây dựng định kỳ hoặc đột xuất để hỗ trợ các chủ thể thực hiện việc điều chỉnh một cách chính xác, minh bạch.

Tóm lại, Công văn số 465/BXD-KTTC là công cụ pháp lý quan trọng tháo gỡ khó khăn cho các doanh nghiệp xây dựng trong giai đoạn khủng hoảng giá vật liệu, đảm bảo tiến độ và chất lượng thi công các công trình xây dựng sử dụng vốn nhà nước.