Tổng quan về Công văn số 5078/TCHQ-KTTT

Công văn số 5078/TCHQ-KTTT do Tổng cục Hải quan ban hành là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng liên quan đến việc quản lý thuế đối với hàng hóa nhập khẩu dưới dạng viện trợ không hoàn lại nhưng sau đó được thanh lý, chuyển đổi mục đích sử dụng tại thị trường Việt Nam. Văn bản này làm rõ trách nhiệm kê khai, nộp thuế và quy trình truy thu thuế của các cơ quan hải quan địa phương đối với các tổ chức, cá nhân liên quan nhằm đảm bảo quản lý chặt chẽ nguồn thu ngân sách nhà nước và tránh thất thu thuế.

- Quy định về việc thay đổi mục đích sử dụng hàng viện trợ không hoàn lại

Theo quy định của pháp luật hải quan và pháp luật thuế hiện hành, hàng hóa là viện trợ không hoàn lại thuộc đối tượng không chịu thuế hoặc được miễn thuế nhập khẩu, thuế giá trị gia tăng (GTGT) ở khâu nhập khẩu. Tuy nhiên, khi các tổ chức sở hữu hàng viện trợ tiến hành thanh lý hoặc chuyển nhượng, chính sách thuế thay đổi như sau:

• Hành vi thanh lý, bán hoặc chuyển nhượng hàng hóa viện trợ không hoàn lại được xác định là hành vi thay đổi mục đích sử dụng của hàng hóa nhập khẩu.
• Hàng hóa sau khi thay đổi mục đích sử dụng phải chịu các loại thuế phát sinh theo quy định tại thời điểm thay đổi mục đích sử dụng, bao gồm thuế nhập khẩu, thuế tiêu thụ đặc biệt (nếu có) và thuế giá trị gia tăng.

- Nghĩa vụ kê khai và nộp thuế khi thanh lý hàng viện trợ

Công văn hướng dẫn chi tiết về đối tượng và thời điểm có nghĩa vụ kê khai, nộp thuế đối với hàng viện trợ thanh lý:

• Người nộp thuế: Tổ chức, cá nhân được giao quản lý, sử dụng hàng viện trợ không hoàn lại có trách nhiệm kê khai và nộp đủ các khoản thuế phát sinh trước khi thực hiện việc thanh lý, chuyển nhượng hàng hóa cho bên thứ ba.
• Thời điểm kê khai: Việc kê khai thay đổi mục đích sử dụng phải được thực hiện trước khi bàn giao hàng hóa cho người mua hoặc người nhận chuyển nhượng.
• Thủ tục hải quan: Người nộp thuế phải đăng ký tờ khai hải quan mới (tờ khai thay đổi mục đích sử dụng) tại chi cục hải quan nơi quản lý hoặc nơi đăng ký tờ khai nhập khẩu ban đầu để làm cơ sở tính thuế.

- Căn cứ tính thuế và phương pháp xác định trị giá tính thuế

Việc xác định số thuế truy thu hoặc số thuế phải nộp đối với hàng viện trợ thanh lý được thực hiện dựa trên các nguyên tắc pháp lý chặt chẽ:

• Trị giá tính thuế: Được xác định trên cơ sở trị giá hải quan của hàng hóa tại thời điểm thay đổi mục đích sử dụng. Trị giá này được xác định theo các nguyên tắc và phương pháp xác định trị giá hải quan đối với hàng hóa nhập khẩu đã qua sử dụng hoặc hàng hóa thay đổi mục đích sử dụng, có tính đến mức độ khấu hao của tài sản.
• Thuế suất áp dụng: Áp dụng mức thuế suất có hiệu lực tại thời điểm đăng ký tờ khai hải quan mới (thời điểm thay đổi mục đích sử dụng).
• Tỷ giá ngoại tệ: Áp dụng tỷ giá tính thuế theo quy định tại thời điểm đăng ký tờ khai hải quan mới để quy đổi giá trị hàng hóa sang Đồng Việt Nam.

- Xử lý các trường hợp vi phạm và truy thu thuế

Đối với các trường hợp tổ chức, cá nhân tự ý thanh lý hàng viện trợ không hoàn lại mà không tự nguyện kê khai, nộp thuế với cơ quan hải quan:

• Cơ quan hải quan có thẩm quyền sẽ tiến hành kiểm tra, xác minh và thực hiện ấn định thuế, truy thu thuế theo quy định của Luật Quản lý thuế.
• Bên cạnh việc truy thu đủ số tiền thuế trốn, nợ, đối tượng vi phạm còn phải nộp tiền chậm nộp tính trên số ngày chậm nộp kể từ thời điểm tự ý thanh lý hàng hóa đến ngày nộp đủ tiền thuế vào ngân sách.
• Tùy theo tính chất và mức độ vi phạm, tổ chức, cá nhân có thể bị xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan và thuế với các mức phạt tiền tương ứng.

- Trách nhiệm của cơ quan hải quan các cấp

Tổng cục Hải quan yêu cầu Cục Hải quan các tỉnh, thành phố tăng cường công tác quản lý và giám sát đối với hàng hóa viện trợ không hoàn lại:

• Chủ động rà soát, theo dõi các dự án, tổ chức sử dụng hàng viện trợ không hoàn lại trên địa bàn quản lý để kịp thời phát hiện các trường hợp thanh lý hàng hóa không đúng quy định pháp luật.
• Phối hợp chặt chẽ với các cơ quan tài chính, cơ quan quản lý viện trợ tại địa phương để nắm bắt thông tin về việc kết thúc dự án, thanh lý tài sản là hàng viện trợ.
• Hướng dẫn tận tình cho các tổ chức phi chính phủ, các chủ dự án thực hiện đúng quy trình thủ tục hải quan khi có nhu cầu thanh lý tài sản viện trợ nhằm đảm bảo tính thượng tôn pháp luật.