Tóm tắt Công văn số 5250/TCHQ-GSQL về việc gửi hàng hóa quá cảnh vào kho ngoại quan

Công văn số 5250/TCHQ-GSQL của Tổng cục Hải quan là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng nhằm giải đáp các vướng mắc của doanh nghiệp và hải quan địa phương liên quan đến việc đưa hàng hóa quá cảnh vào lưu giữ tại kho ngoại quan. Dưới đây là nội dung phân tích chi tiết các quy định pháp lý và hướng dẫn xử lý của Tổng cục Hải quan về vấn đề này.

- Quy định pháp lý về đối tượng hàng hóa được gửi vào kho ngoại quan

Căn cứ theo quy định tại Điều 85 Nghị định số 08/2015/NĐ-CP (đã được sửa đổi, bổ sung tại Nghị định số 59/2018/NĐ-CP của Chính phủ), các loại hàng hóa được phép đưa vào lưu giữ trong kho ngoại quan bao gồm:

• Hàng hóa từ nước ngoài đưa vào kho ngoại quan để chờ làm thủ tục nhập khẩu vào Việt Nam hoặc chờ xuất khẩu sang nước thứ ba.
• Hàng hóa từ nội địa Việt Nam đã làm xong thủ tục hải quan xuất khẩu đưa vào gửi kho ngoại quan để chờ thực xuất.
• Hàng hóa từ khu phi thuế quan đưa vào kho ngoại quan để chờ xuất khẩu ra nước ngoài hoặc nhập khẩu vào nội địa.

- Quan điểm của Tổng cục Hải quan về việc gửi hàng quá cảnh vào kho ngoại quan

Đối với đề xuất đưa hàng hóa quá cảnh vào lưu giữ tại kho ngoại quan để chờ xuất khẩu sang nước thứ ba, Tổng cục Hải quan đưa ra hướng dẫn xử lý cụ thể như sau:

• Về bản chất loại hình: Hàng hóa quá cảnh là hàng hóa đi từ một nước ngoài qua lãnh thổ Việt Nam sang một nước ngoài khác. Quá trình này phải được thực hiện theo đúng lộ trình, cửa khẩu và thời gian quy định dưới sự giám sát chặt chẽ của cơ quan hải quan.
• Về việc lưu giữ: Việc tự ý đưa hàng hóa quá cảnh vào gửi tại kho ngoại quan để thực hiện các dịch vụ chia chọn, đóng gói hoặc chờ xuất khẩu là không phù hợp với quy định pháp luật về quá cảnh hàng hóa, trừ các trường hợp đặc biệt được quy định tại các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên hoặc có quyết định riêng của Thủ tướng Chính phủ.
• Yêu cầu quản lý: Hàng hóa quá cảnh phải được vận chuyển thẳng từ cửa khẩu nhập đến cửa khẩu xuất. Trường hợp cần lưu kho, lưu bãi trong quá trình vận chuyển thì phải được thực hiện tại các địa điểm trung chuyển, chuyển tải được cơ quan hải quan chấp thuận và chịu sự giám sát hải quan trực tiếp, không được tự ý chuyển đổi sang loại hình hàng hóa gửi kho ngoại quan.

- Công tác giám sát hải quan đối với hàng hóa quá cảnh

Để ngăn chặn tình trạng lợi dụng loại hình quá cảnh và kho ngoại quan để gian lận thương mại hoặc buôn lậu, Tổng cục Hải quan yêu cầu các đơn vị hải quan địa phương thực hiện nghiêm túc các biện pháp sau:

• Tăng cường kiểm tra, giám sát chặt chẽ toàn bộ tuyến đường vận chuyển và thời gian lưu hành của hàng hóa quá cảnh từ cửa khẩu nhập đến cửa khẩu xuất.
• Thực hiện niêm phong hải quan nghiêm ngặt đối với phương tiện chứa hàng hóa quá cảnh trong suốt quá trình di chuyển trên lãnh thổ Việt Nam.
• Phối hợp chặt chẽ giữa chi cục hải quan cửa khẩu nhập và chi cục hải quan cửa khẩu xuất để xác nhận hàng thực xuất, đảm bảo toàn bộ lô hàng quá cảnh được xuất khẩu ra khỏi lãnh thổ Việt Nam đúng quy định.

- Ý nghĩa và tác động của văn bản đối với doanh nghiệp

Hướng dẫn tại Công văn số 5250/TCHQ-GSQL mang lại những tác động rõ rệt đối với hoạt động logistics và xuất nhập khẩu:

• Giúp doanh nghiệp xác định rõ ranh giới pháp lý giữa hai loại hình "hàng hóa quá cảnh" và "hàng hóa gửi kho ngoại quan", từ đó chủ động xây dựng phương án vận chuyển phù hợp, tránh phát sinh chi phí lưu kho bãi không đáng có.
• Đảm bảo tính thống nhất trong việc áp dụng pháp luật hải quan tại tất cả các cục hải quan tỉnh, thành phố trên cả nước.
• Góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về hải quan, bảo vệ an ninh kinh tế và phòng chống các hành vi gian lận thương mại qua biên giới.