Giới thiệu chung về Công văn số 5490/TCHQ-KTTT

Công văn số 5490/TCHQ-KTTT do Tổng cục Hải quan ban hành nhằm hướng dẫn và giải quyết các vướng mắc liên quan đến việc miễn thuế nhập khẩu đối với hàng hóa nhập khẩu tạo tài sản cố định (TSCĐ) của các dự án ưu đãi đầu tư. Đây là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng giúp các Cục Hải quan tỉnh, thành phố và doanh nghiệp thực hiện thống nhất các quy định của pháp luật về thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu.

1. Đối tượng và điều kiện áp dụng miễn thuế nhập khẩu tạo tài sản cố định

Theo nội dung hướng dẫn, việc miễn thuế nhập khẩu đối với hàng hóa tạo tài sản cố định được áp dụng cho các đối tượng cụ thể sau:

• Dự án thuộc đối tượng ưu đãi đầu tư: Các dự án đầu tư thuộc ngành nghề ưu đãi đầu tư hoặc địa bàn ưu đãi đầu tư theo quy định của Luật Đầu tư và các văn bản hướng dẫn thi hành.
• Mục đích sử dụng hàng hóa: Hàng hóa nhập khẩu phải được sử dụng trực tiếp để tạo tài sản cố định của dự án đầu tư đã được đăng ký và phê duyệt.
• Chủng loại hàng hóa được miễn thuế: Bao gồm máy móc, thiết bị; linh kiện, chi tiết, bộ phận rời, phụ tùng đính kèm để lắp ráp đồng bộ hoặc sử dụng đồng bộ với máy móc, thiết bị; phương tiện vận tải chuyên dùng trong dây chuyền công nghệ và vật tư xây dựng trong nước chưa sản xuất được.

2. Thủ tục và hồ sơ đề nghị miễn thuế nhập khẩu

Để được hưởng chính sách miễn thuế nhập khẩu đối với hàng hóa tạo tài sản cố định, doanh nghiệp cần tuân thủ nghiêm ngặt các quy trình thủ tục sau:

• Đăng ký Danh mục hàng hóa miễn thuế (DMHMT): Trước khi làm thủ tục nhập khẩu lô hàng đầu tiên, chủ dự án phải thực hiện đăng ký Danh mục hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu miễn thuế với cơ quan hải quan nơi thực hiện dự án hoặc nơi có trụ sở chính.
• Hồ sơ đăng ký danh mục: Bao gồm công văn đề nghị, danh mục hàng hóa kèm theo phiếu theo dõi trừ lùi, bản sao Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư hoặc tài liệu tương đương, và các tài liệu kỹ thuật liên quan để chứng minh tính đồng bộ, phù hợp của hàng hóa với dự án.
• Thủ tục thông quan: Khi làm thủ tục nhập khẩu, người khai hải quan thực hiện khai báo mã miễn thuế và thực hiện trừ lùi số lượng hàng hóa tương ứng trên hệ thống xử lý dữ liệu điện tử của hải quan.

3. Nguyên tắc kiểm tra, giám sát và xử lý sau thông quan

Tổng cục Hải quan nhấn mạnh việc tăng cường công tác quản lý, kiểm tra sau thông quan đối với hàng hóa đã được miễn thuế nhập khẩu nhằm tránh trục lợi chính sách:

• Kiểm tra tình hình sử dụng hàng hóa miễn thuế: Cơ quan hải quan có quyền và trách nhiệm kiểm tra việc sử dụng hàng hóa miễn thuế tại trụ sở, nhà xưởng của doanh nghiệp để đảm bảo hàng hóa được lắp đặt và sử dụng đúng mục đích tạo tài sản cố định của dự án.
• Xử lý trường hợp thay đổi mục đích sử dụng: Trường hợp doanh nghiệp chuyển nhượng, thanh lý hoặc thay đổi mục đích sử dụng đối với hàng hóa đã được miễn thuế nhập khẩu, doanh nghiệp phải thực hiện kê khai, nộp đủ thuế nhập khẩu và các loại thuế liên quan khác theo quy định tại thời điểm thay đổi mục đích sử dụng.
• Chế tài xử phạt: Mọi hành vi gian lận, khai báo sai lệch thông tin để được hưởng miễn thuế hoặc tự ý tẩu tán hàng hóa miễn thuế mà không khai báo với cơ quan hải quan sẽ bị xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật về quản lý thuế và xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan.

4. Một số lưu ý quan trọng đối với doanh nghiệp và cơ quan hải quan

Để đảm bảo tính thống nhất và hạn chế sai sót trong quá trình thực hiện, Công văn 5490/TCHQ-KTTT lưu ý các điểm sau:

• Xác định tính đồng bộ của thiết bị: Việc xác định máy móc, thiết bị có thuộc dây chuyền công nghệ tạo tài sản cố định hay không phải căn cứ vào luận chứng kinh tế - kỹ thuật, thiết kế cơ sở của dự án và xác nhận của cơ quan chuyên ngành nếu cần thiết.
• Trách nhiệm của người khai hải quan: Doanh nghiệp phải tự chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính chính xác, trung thực của các thông tin, tài liệu cung cấp cho cơ quan hải quan liên quan đến dự án đầu tư và danh mục hàng hóa đề nghị miễn thuế.
• Sự phối hợp giữa các đơn vị hải quan: Cục Hải quan các tỉnh, thành phố cần chủ động phối hợp, chia sẻ thông tin quản lý đối với các dự án có địa bàn triển khai liên tỉnh để đảm bảo công tác quản lý thuế được chặt chẽ và thông suốt.