Giới thiệu chung về Công văn số 5547/VPCP-KGVX

Công văn số 5547/VPCP-KGVX do Văn phòng Chính phủ ban hành là văn bản chỉ đạo quan trọng của Phó Thủ tướng Chính phủ về việc cho phép xây dựng hồ sơ di sản văn hóa phi vật thể "Hát Xoan Phú Thọ" để trình UNESCO xem xét, tôn vinh là Di sản văn hóa phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp của nhân loại. Văn bản này thể hiện cam kết mạnh mẽ của Chính phủ Việt Nam trong việc bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa truyền thống độc đáo của dân tộc, đồng thời mở ra lộ trình pháp lý và chuyên môn bài bản để đưa Hát Xoan tiếp cận với các tiêu chuẩn bảo tồn quốc tế.

- Chủ trương và mục tiêu xây dựng hồ sơ di sản

• Đồng ý chủ trương: Chính phủ thống nhất cho phép Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch chủ trì, phối hợp với Ủy ban nhân dân tỉnh Phú Thọ và các cơ quan liên quan tiến hành xây dựng hồ sơ quốc gia về di sản "Hát Xoan Phú Thọ".
• Mục tiêu đệ trình: Hoàn thiện hồ sơ khoa học đạt chuẩn quốc tế để đệ trình lên Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của Liên hợp quốc (UNESCO) xem xét đưa vào Danh sách di sản văn hóa phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp.

- Phân công trách nhiệm cụ thể cho các Bộ, ngành và địa phương

• Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch: Chịu trách nhiệm chính trong việc hướng dẫn chuyên môn, phối hợp với các chuyên gia trong và ngoài nước, Hội đồng Di sản văn hóa quốc gia để xây dựng, hoàn thiện nội dung hồ sơ theo đúng quy định và hướng dẫn kỹ thuật của UNESCO.
• Ủy ban nhân dân tỉnh Phú Thọ: Chủ trì phối hợp chặt chẽ với Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch trong việc cung cấp tư liệu, khảo sát thực địa, đánh giá thực trạng sức sống của di sản tại các phường Xoan cổ. Đồng thời, tỉnh có trách nhiệm xây dựng chương trình hành động quốc gia nhằm bảo vệ, truyền dạy và phát huy giá trị nghệ thuật Hát Xoan tại cộng đồng địa phương.
• Ủy ban Quốc gia UNESCO Việt Nam: Phối hợp với Bộ Ngoại giao và các cơ quan ngoại giao thực hiện các thủ tục đối ngoại, hỗ trợ quá trình vận động, đệ trình và bảo vệ hồ sơ trước các kỳ họp của Ủy ban Liên chính phủ Công ước 2003 của UNESCO.

- Định hướng bảo tồn và phát huy giá trị di sản Hát Xoan

• Tôn trọng tính chân xác: Quá trình xây dựng hồ sơ và thực hiện các biện pháp bảo tồn phải tôn trọng tối đa tính chân xác, các giá trị văn hóa, lịch sử và nghệ thuật nguyên bản của Hát Xoan Phú Thọ gắn liền với tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương.
• Vai trò của cộng đồng: Nhấn mạnh vai trò chủ thể của cộng đồng nghệ nhân, các phường Xoan cổ trong việc gìn giữ, truyền dạy di sản cho thế hệ trẻ, coi đây là yếu tố sống còn để di sản được UNESCO công nhận và duy trì sức sống bền vững.
• Hỗ trợ chính sách: Đề xuất các cơ chế, chính sách đãi ngộ đối với nghệ nhân Hát Xoan, hỗ trợ kinh phí hoạt động cho các phường Xoan và đầu tư phục dựng các không gian diễn xướng cổ liên quan đến di sản.

Ý nghĩa pháp lý và thực tiễn của văn bản

Công văn số 5547/VPCP-KGVX không chỉ là văn bản hành chính thông thường mà là cơ sở pháp lý cao nhất ở giai đoạn khởi đầu, tạo động lực và định hướng rõ ràng cho toàn bộ lộ trình vinh danh Hát Xoan Phú Thọ trên trường quốc tế. Sự chỉ đạo sát sao của Chính phủ đã giúp huy động tối đa nguồn lực từ trung ương đến địa phương, kết hợp hài hòa giữa nghiên cứu khoa học và thực hành di sản tại cộng đồng, đặt nền móng vững chắc cho sự hồi sinh mạnh mẽ của nghệ thuật Hát Xoan.