Giới thiệu về Công văn số 5846/TCHQ-GSQL

Công văn số 5846/TCHQ-GSQL do Tổng cục Hải quan ban hành nhằm hướng dẫn chi tiết về thủ tục hải quan đối với việc vận chuyển hài cốt, tro cốt của người chết từ nước ngoài về Việt Nam. Đây là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng giúp thống nhất quy trình thực hiện tại các chi cục hải quan cửa khẩu, giải quyết nhanh chóng các thủ tục mang tính nhân đạo nhưng vẫn đảm bảo chặt chẽ về an ninh và an toàn y tế phòng dịch.

Các nội dung cốt lõi của Công văn số 5846/TCHQ-GSQL

1. Quy định chung về thủ tục hải quan đối với hài cốt, tro cốt

• Hài cốt, tro cốt khi đưa từ nước ngoài về Việt Nam được xác định là đối tượng hàng hóa đặc biệt, phi thương mại và được làm thủ tục theo diện hành lý của người nhập cảnh hoặc hàng hóa phi thương mại.
• Cơ quan hải quan có trách nhiệm tạo điều kiện thuận lợi tối đa, giải quyết thông quan nhanh chóng để tránh gây khó khăn, phiền hà cho thân nhân người quá cố, đồng thời phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về kiểm dịch y tế biên giới.

2. Thành phần hồ sơ hải quan bắt buộc

Để hoàn thành thủ tục thông quan cho hài cốt hoặc tro cốt về Việt Nam, người khai hải quan hoặc thân nhân cần chuẩn bị và xuất trình các chứng từ sau:

• Giấy phép nhập cảnh hài cốt, tro cốt: Bản chính do Cơ quan đại diện ngoại giao (Đại sứ quán, Tổng lãnh sự quán) của Việt Nam ở nước ngoài cấp.
• Giấy chứng tử: Hoặc giấy tờ xác nhận tử vong do cơ quan có thẩm quyền của nước ngoài cấp, đã được hợp pháp hóa lãnh sự (trừ các trường hợp được miễn hợp pháp hóa lãnh sự theo quy định pháp luật hoặc điều ước quốc tế).
• Giấy chứng nhận kiểm dịch y tế: Bản xác nhận thi hài, hài cốt, tro cốt không mang mầm bệnh truyền nhiễm do cơ quan y tế có thẩm quyền của nước ngoài cấp và được cơ quan kiểm dịch y tế biên giới của Việt Nam kiểm tra, xác nhận tại cửa khẩu nhập.
• Tờ khai hải quan: Người khai hải quan thực hiện khai báo theo mẫu tờ khai hành lý của người nhập cảnh hoặc tờ khai hàng hóa phi thương mại theo quy định hiện hành.

3. Quy trình kiểm tra và thông quan tại cửa khẩu nhập

• Kiểm tra hồ sơ: Công chức hải quan tiếp nhận hồ sơ, đối chiếu thông tin trên các chứng từ như Giấy phép nhập cảnh, Giấy chứng tử và Giấy xác nhận kiểm dịch y tế để đảm bảo tính đồng nhất và hợp pháp.
• Kiểm tra thực tế: Việc kiểm tra thực tế đối với hài cốt, tro cốt chủ yếu được thực hiện gián tiếp thông qua các thiết bị giám sát kỹ thuật (như máy soi chiếu) và dựa trên kết quả kiểm tra chuyên ngành của cơ quan kiểm dịch y tế. Cơ quan hải quan không thực hiện mở niêm phong, can thiệp trực tiếp vào quan tài hoặc bình tro cốt, trừ trường hợp đặc biệt có dấu hiệu vi phạm pháp luật nghiêm trọng về an ninh quốc gia hoặc buôn lậu.
• Giải quyết thông quan: Ngay sau khi hồ sơ được xác định là hợp lệ và cơ quan kiểm dịch y tế biên giới xác nhận đủ điều kiện nhập cảnh, công chức hải quan thực hiện thông quan ngay để thân nhân đưa hài cốt, tro cốt về địa phương.

4. Phối hợp liên ngành tại cửa khẩu

• Công văn nhấn mạnh sự phối hợp chặt chẽ giữa Cơ quan Hải quan, Cơ quan Kiểm dịch y tế biên giới và lực lượng Biên phòng tại cửa khẩu nhằm kiểm soát chặt chẽ nguồn dịch bệnh truyền nhiễm có thể lây lan qua đường vận chuyển thi hài, hài cốt.
• Các vướng mắc phát sinh trong quá trình làm thủ tục phải được các bên phối hợp giải quyết ngay tại cửa khẩu trên tinh thần hỗ trợ tối đa cho người dân, trường hợp vượt thẩm quyền phải báo cáo ngay về Tổng cục Hải quan để kịp thời chỉ đạo.

Ý nghĩa và tác động của văn bản

Công văn số 5846/TCHQ-GSQL mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc, giúp đơn giản hóa và minh bạch hóa quy trình thủ tục đối với một đối tượng đặc thù là hài cốt, tro cốt của đồng bào từ nước ngoài trở về quê hương. Văn bản này giúp loại bỏ các thủ tục rườm rà không cần thiết, đồng thời nâng cao trách nhiệm phối hợp của các cơ quan quản lý nhà nước tại cửa khẩu, vừa đảm bảo tính tôn nghiêm, tình nghĩa đồng bào, vừa giữ vững an toàn vệ sinh dịch tễ quốc gia.