Công văn số 635TCT/TTr do Tổng cục Thuế ban hành là văn bản chỉ đạo nghiệp vụ quan trọng nhằm hướng dẫn cơ quan thuế các cấp thống nhất phương án xử lý đối với các hành vi mua, bán và sử dụng trái phép hóa đơn bán hàng. Đây là biện pháp mạnh mẽ nhằm siết chặt kỷ cương quản lý tài chính, chống thất thu ngân sách nhà nước và ngăn chặn các hành vi gian lận thuế tinh vi.

Nhận diện các hành vi mua, bán và sử dụng trái phép hóa đơn

Văn bản tập trung phân loại và nhận diện rõ ràng các hành vi vi phạm phổ biến trong thực tế để làm căn cứ xử lý, bao gồm:

• Hành vi mua, bán hóa đơn khống (hóa đơn đã ghi nội dung nhưng thực tế không có giao dịch mua bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ kèm theo).
• Sử dụng hóa đơn của các doanh nghiệp đã ngừng hoạt động, doanh nghiệp bỏ trốn khỏi địa chỉ kinh doanh, hoặc hóa đơn chưa có giá trị sử dụng, hết giá trị sử dụng để hợp thức hóa chứng từ đầu vào.
• Hành vi lập hóa đơn có sự chênh lệch về lượng hàng hóa, dịch vụ hoặc giá trị thanh toán giữa các liên của cùng một số hóa đơn nhằm mục đích trốn thuế.
• Sử dụng hóa đơn giả hoặc hóa đơn của đơn vị khác để kê khai khấu trừ thuế hoặc hạch toán chi phí đầu vào.

Biện pháp xử lý nghiêm khắc đối với các hành vi vi phạm

Tổng cục Thuế đưa ra các nguyên tắc xử lý cụ thể đối với từng trường hợp vi phạm nhằm đảm bảo tính răn đe và thu hồi đầy đủ tiền thuế cho ngân sách:

• Xử lý về thuế giá trị gia tăng (GTGT): Kiên quyết không chấp nhận cho khấu trừ thuế GTGT đầu vào đối với các hóa đơn bất hợp pháp, hóa đơn khống. Thực hiện truy thu toàn bộ số thuế GTGT đã kê khai khấu trừ sai quy định.
• Xử lý về thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN): Loại bỏ ra khỏi chi phí hợp lý, hợp lệ khi xác định thu nhập chịu thuế TNDN đối với các khoản chi phí được chứng minh bằng hóa đơn mua bán trái phép, hóa đơn không có hàng hóa thực tế kèm theo.
• Xử phạt vi phạm hành chính: Áp dụng các hình thức xử phạt vi phạm hành chính về thuế và hóa đơn với mức phạt nghiêm khắc nhất theo quy định pháp luật hiện hành đối với hành vi trốn thuế, gian lận thuế.
• Chuyển hồ sơ sang cơ quan điều tra: Đối với các vụ việc có dấu hiệu tội phạm hình sự, đặc biệt là các đường dây mua bán hóa đơn chuyên nghiệp, quy mô lớn hoặc hành vi trốn thuế với số lượng tiền lớn, cơ quan thuế có trách nhiệm hoàn thiện hồ sơ và chuyển ngay sang cơ quan công an để truy cứu trách nhiệm hình sự.

Trách nhiệm của cơ quan thuế và công tác phối hợp liên ngành

Để nâng cao hiệu quả đấu tranh phòng chống gian lận hóa đơn, văn bản nhấn mạnh vai trò và trách nhiệm của các bên liên quan:

• Cơ quan thuế các cấp phải tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra, đặc biệt chú trọng đối chiếu chéo hóa đơn giữa bên bán và bên mua để kịp thời phát hiện các dấu hiệu bất thường.
• Chủ động phối hợp chặt chẽ với cơ quan Công an, Viện kiểm sát và các cơ quan chức năng khác trong việc xác minh nguồn gốc hàng hóa, tính xác thực của giao dịch và xử lý tận gốc các "doanh nghiệp ma" được thành lập chỉ nhằm mục đích mua bán hóa đơn.
• Tăng cường kỷ luật, kỷ cương nội bộ; xử lý nghiêm khắc đối với những cán bộ, công chức thuế có hành vi nhũng nhiễu, bao che, thông đồng hoặc thiếu trách nhiệm, tạo điều kiện cho các đối tượng thực hiện hành vi mua bán, sử dụng hóa đơn trái phép.