Giới thiệu chung về Công văn số 96/TCHQ-KTTT

Công văn số 96/TCHQ-KTTT do Tổng cục Hải quan ban hành là văn bản nghiệp vụ quan trọng nhằm giải đáp các vướng mắc, hướng dẫn thống nhất việc thực hiện chính sách xác định trị giá tính thuế đối với hàng hóa nhập khẩu. Văn bản này hướng tới việc tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp và cơ quan hải quan địa phương trong quá trình áp dụng các quy định pháp luật về trị giá hải quan, đảm bảo tính minh bạch, công bằng và đúng quy định pháp luật thuế.

Các nội dung cốt lõi về chính sách xác định trị giá tính thuế hàng nhập khẩu

Dựa trên các quy định pháp luật hiện hành về trị giá hải quan, nội dung giải đáp và hướng dẫn xoay quanh các nguyên tắc và phương pháp xác định trị giá tính thuế cụ thể như sau:

• Nguyên tắc xác định trị giá hải quan: Trị giá hải quan đối với hàng hóa nhập khẩu về nguyên tắc là giá thực tế đã thanh toán hay sẽ phải thanh toán cho hàng hóa tính đến cửa khẩu nhập đầu tiên. Trị giá này được xác định bằng cách áp dụng tuần tự các phương pháp xác định trị giá tính thuế và dừng ngay ở phương pháp xác định được trị giá.
• Áp dụng phương pháp trị giá giao dịch: Đây là phương pháp đầu tiên và phổ biến nhất. Trị giá giao dịch là giá mà người mua thực tế đã thanh toán hoặc sẽ phải thanh toán cho người bán để mua hàng hóa nhập khẩu sau khi đã được điều chỉnh theo các khoản cộng và khoản trừ quy định pháp luật.
• Xử lý các khoản điều chỉnh cộng vào trị giá giao dịch: Các chi phí liên quan trực tiếp đến việc nhập khẩu hàng hóa nhưng chưa được tính trong giá mua phải được cộng vào trị giá tính thuế, bao gồm: chi phí vận chuyển, chi phí bảo hiểm, chi phí bao bì, chi phí container, các khoản trợ giúp do người mua cung cấp miễn phí hoặc giảm giá, phí bản quyền, phí giấy phép, và các khoản tiền mà người mua phải trả từ doanh thu sau khi định đoạt hàng hóa nhập khẩu.
• Xử lý các khoản điều chỉnh trừ khỏi trị giá giao dịch: Các khoản chi phí nếu đã gộp trong giá mua nhưng có chứng từ khách quan, định lượng được thì được phép trừ ra khỏi trị giá tính thuế, bao gồm: chi phí cho các hoạt động phát sinh sau khi nhập khẩu (như chi phí xây dựng, lắp đặt, bảo dưỡng hoặc trợ giúp kỹ thuật), chi phí vận chuyển và bảo hiểm phát sinh sau cửa khẩu nhập đầu tiên, các khoản thuế và lệ phí phải nộp tại Việt Nam.
• Mối quan hệ đặc biệt giữa người mua và người bán: Công văn hướng dẫn cách thức kiểm tra và xác định liệu mối quan hệ đặc biệt giữa các bên giao dịch có ảnh hưởng đến trị giá giao dịch hay không. Nếu mối quan hệ này không ảnh hưởng đến giá cả thì trị giá giao dịch vẫn được chấp nhận để tính thuế. Ngược lại, nếu có ảnh hưởng, cơ quan hải quan sẽ bác bỏ trị giá khai báo và chuyển sang phương pháp xác định trị giá khác.
• Trình tự áp dụng các phương pháp xác định trị giá thay thế: Khi không xác định được trị giá tính thuế theo phương pháp trị giá giao dịch, cơ quan hải quan và doanh nghiệp phải áp dụng tuần tự các phương pháp tiếp theo bao gồm: phương pháp trị giá giao dịch của hàng hóa nhập khẩu giống hệt; phương pháp trị giá giao dịch của hàng hóa nhập khẩu tương tự; phương pháp trị giá khấu trừ; phương pháp trị giá tính toán; và phương pháp suy luận.

Ý nghĩa và khuyến nghị đối với doanh nghiệp

Việc nắm rõ các nội dung hướng dẫn tại Công văn số 96/TCHQ-KTTT giúp doanh nghiệp chủ động và tự tin hơn trong quá trình thực hiện thủ tục hải quan:

• Đảm bảo tính chính xác khi khai báo: Doanh nghiệp cần rà soát kỹ lưỡng các điều khoản trong hợp đồng ngoại thương, hóa đơn thương mại và các chứng từ thanh toán để xác định đầy đủ các khoản điều chỉnh cộng hoặc trừ, tránh việc khai báo thiếu dẫn đến bị xử phạt vi phạm hành chính hoặc ấn định thuế.
• Chuẩn bị hồ sơ tham vấn giá: Trong trường hợp cơ quan hải quan nghi vấn về trị giá khai báo, doanh nghiệp cần chuẩn bị đầy đủ hồ sơ, chứng từ chứng minh tính khách quan, trung thực của trị giá giao dịch để phục vụ công tác tham vấn hoặc kiểm tra sau thông quan.
• Hạn chế rủi ro pháp lý: Việc áp dụng đúng các hướng dẫn của Tổng cục Hải quan giúp giảm thiểu tối đa các tranh chấp về trị giá tính thuế giữa doanh nghiệp và cơ quan hải quan, rút ngắn thời gian thông quan hàng hóa và tối ưu hóa chi phí vận hành.