Kính gửi: Chánh thanh tra tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương

Hiện nay các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương còn nhận thức khác nhau về thực hiện chức năng Thanh tra Nhà nước ở xã, phường, thị trấn (dưới đây gọi tắt là xã).

Để bảo đảm tính thống nhất trong cả nước, phù hợp với Pháp lệnh Thanh tra ngày 1-4-1990; Nghị định 244-HĐBT ngày 30-6-1990 của Hội đồng Bộ trưởng, Thanh tra Nhà nước hướng dẫn việc thực hiện chức năng thanh tra Nhà nước ở xã như sau:

1. Ở xã không thành lập tổ chức thanh tra Nhà nước chuyên trách; chức năng của thanh tra Nhà nước ở xã do UBND xã đảm nhiệm. Chủ tịch UBND xã trực tiếp phụ trách, mỗi uỷ viên UBND xã có trách nhiệm giúp Chủ tịch UBND xã đảm nhiệm công tác thanh tra theo lĩnh vực do mình phụ trách. Chủ tịch UBND xã chịu trách nhiệm trước Chủ tịch UBND xã và Chánh thanh tra huyện về toàn bộ công tác thanh tra trong phạm vi quản lý Nhà nước của UBND xã.

Nhiệm vụ chủ yếu khi thực hiện chức năng thanh tra Nhà nước ở xã là:

a. Tiếp dân, nhận đơn, xét giải quyết khiếu nại, tố cáo theo thẩm quyền;

b. Thực hiện nhiệm vụ Thanh tra khi Chánh thanh tra huyện giao;

c. Thanh tra việc thực hiện chính sách, pháp luật, nhiệm vụ, kế hoạch Nhà nước của các cơ quan, đơn vị, cá nhân thuộc quyền quản lý trực tiếp của tiếp dân của UBND xã;

Thanh tra việc thực hiện chính sách, pháp luật của các cơ quan, đơn vị, cá nhân thuộc quyền quản lý của cơ quan cấp trên hoặc địa phương khác đóng tại xã theo thẩm quyền quản lý Nhà nước của UBND xã;

d. Thực hiện chế độ báo cáo Chánh thanh tra huyện về việc thực hiện nhiệm vụ nêu trên.

2. Tổ chức thực hiện.

Do không hình thành tổ chức thanh tra Nhà nước chuyên trách ở xã nên việc thực hiện chức năng thanh tra Nhà nước tiến hành như sau:

Đối với việc tiếp dân, nhận đơn phải quy định rõ ngày, giờ cụ thể, phân công thành viên trong UBND xã thường trực giải quyết.

Khi tiến hành thanh tra hoặc giải quyết khiếu nại, tố cáo thì Chủ tịch UBND ra quyết định. Quyết định phải ghi rõ nội dung, yêu cầu thanh tra, người thực hiện, thời hạn thanh tra. Thời hạn mỗi cuộc thanh tra không quá 30 ngày kể từ khi quyết định đến khi kết luận, giải quyết. Trường hợp đặc biệt cần phải kéo dài thêm một thời gian thì Chủ tịch UBND xã chỉ được quyền gia hạn một lần, thời gian gia hạn không vượt quá thời hạn quy định trên. Để thực hiện quyết định thanh tra, Chủ tịch UBND xã sử dụng cán bộ của xã hoặc trưng dụng những người có chuyên môn nghiệp vụ ở các cơ quan, đơn vị thuộc xã kể cả những người là thành viên Ban thanh tra nhân dân xã. Các thành viên được trưng dụng khi thanh tra có quyền thu thập hồ sơ chứng cứ để làm rõ nội dung phần việc được giao.

Kết thúc cuộc thanh tra, xét khiếu tố, Chủ tịch UBND xã phải kết luận được việc làm đúng, việc làm sai, nguyên nhân, trách nhiệm, ra quyết định giải quyết theo thẩm quyền. Trường hợp sai phạm không thuộc thẩm quyền giải quyết của Chủ tịch xã thì kiến nghị cấp có thẩm quyền giải quyết. Trường hợp vi phạm có dấu hiệu cấu thành tội phạm hình sự thì phải chuyển sang cơ quan điều tra hình sự giải quyết. Nếu kết luận, quyết định giải quyết của Chủ tịch UBND xã khác ý kiến của đa số thành viên UBND xã thì Chủ tịch UBND xã báo ngay Chánh thanh tra huyện xem xét giải quyết; Trường hợp Chủ tịch UBND xã khác ý kiến với Chánh thanh tra huyện thì Chủ tịch UBND huyện xem xét quyết định.

3. Các hoạt động kiểm tra của cấp uỷ Đảng, các tổ chức kinh tế, xã hội ở xã thực hiện theo điều lệ hoặc nội quy của tổ chức đó. Hoạt động của Ban thanh tra Nhân dân xã thực hiện theo Nghị định 241-HĐBT ngày 5-8-1991 của Hội đồng Bộ trưởng. Những hoạt động kiểm tra nêu ở điểm 3 không phải là hoạt động thanh tra để thực hiện chức năng thanh tra Nhà nước ở xã.