Công văn hướng dẫn về việc xử lý thuế nhập khẩu và thuế tiêu thụ đặc biệt đối với hàng hóa nhập khẩu trước ngày 01/01/1988 giải quyết các vướng mắc pháp lý mang tính lịch sử liên quan đến nghĩa vụ thuế của các tổ chức, cá nhân. Văn bản đưa ra các nguyên tắc căn bản nhằm thống nhất quy trình quản lý, truy thu hoặc miễn giảm thuế đối với các lô hàng nhập khẩu trong giai đoạn trước khi Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu đầu tiên của Việt Nam có hiệu lực.

Phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng

• Phạm vi điều chỉnh: Hướng dẫn việc xác định, tính toán và xử lý các khoản thuế nhập khẩu, thuế tiêu thụ đặc biệt đối với hàng hóa được đưa vào lãnh thổ Việt Nam trước mốc thời gian ngày 01/01/1988.
• Đối tượng áp dụng: Các cơ quan hải quan, cơ quan thuế các cấp; các doanh nghiệp nhà nước, tổ chức kinh tế, tập thể và cá nhân có hoạt động nhập khẩu hàng hóa hoặc đang quản lý, sử dụng hàng hóa nhập khẩu thuộc diện nêu trên.

Nguyên tắc áp dụng pháp luật thuế theo mốc thời gian

• Hàng hóa thực tế nhập khẩu và hoàn thành thủ tục hải quan trước ngày 01/01/1988 phải tuân thủ các quy định về thuế, lệ phí nhập khẩu theo hệ thống văn bản pháp luật có hiệu lực tại thời điểm đó.
• Không áp dụng hồi tố các quy định pháp lý, biểu thuế nhập khẩu hoặc thuế tiêu thụ đặc biệt ban hành sau ngày 01/01/1988 đối với các trường hợp đã hoàn thành nghĩa vụ tài chính hợp pháp trước thời điểm này.

Xử lý thuế đối với hàng hóa chuyển đổi mục đích sử dụng

• Đối với hàng hóa tạm nhập - tái xuất, hàng hóa được miễn thuế có điều kiện (như hàng phục vụ dự án, hàng viện trợ, tài sản di chuyển) nhập khẩu trước ngày 01/01/1988 nhưng chuyển sang tiêu thụ nội địa hoặc thanh lý sau ngày này: Nghĩa vụ thuế nhập khẩu và thuế tiêu thụ đặc biệt sẽ được tính toán lại tại thời điểm thay đổi mục đích sử dụng.
• Căn cứ tính thuế trong trường hợp chuyển tiêu thụ nội địa bao gồm trị giá tính thuế, thuế suất và tỷ giá hối đoái áp dụng tại thời điểm đăng ký tờ khai chuyển đổi mục đích sử dụng mới.

Giải quyết nợ đọng thuế và truy thu thuế

• Cơ quan hải quan có trách nhiệm rà soát, đối chiếu các hồ sơ nợ thuế phát sinh trước ngày 01/01/1988 để phân loại cụ thể các nhóm nợ có khả năng thu hồi và nợ khó thu hồi.
• Đối với các trường hợp thất lạc hồ sơ gốc do thời gian quá lâu hoặc do chuyển đổi mô hình doanh nghiệp, cơ quan thuế phối hợp với các bên liên quan xác minh thực tế sử dụng hàng hóa để đề xuất phương án khoanh nợ hoặc xóa nợ trình cấp có thẩm quyền quyết định.

Yêu cầu về hồ sơ và thủ tục hành chính

• Người nộp thuế phải chủ động cung cấp các chứng từ liên quan chứng minh nguồn gốc hợp pháp của hàng hóa và các biên lai, chứng từ nộp thuế (nếu có) từ giai đoạn trước năm 1988.
• Cục Hải quan các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương chịu trách nhiệm kiểm tra, đối chiếu dữ liệu lịch sử và trực tiếp hướng dẫn người nộp thuế hoàn thiện hồ sơ theo đúng quy định pháp luật.

Hiệu lực thi hành

Văn bản có hiệu lực áp dụng kể từ ngày ban hành. Các hướng dẫn trước đây của cơ quan quản lý thuế trái với nội dung công văn này đều bãi bỏ. Quá trình thực hiện nếu phát sinh vướng mắc vượt thẩm quyền, các đơn vị hải quan địa phương phải kịp thời báo cáo Tổng cục Hải quan và Bộ Tài chính để xem xét, giải quyết.