Tóm tắt Quyết định số 67/1999/QĐ-TTg về một số chính sách tín dụng ngân hàng phục vụ phát triển nông nghiệp và nông thôn

Quyết định số 67/1999/QĐ-TTg ban hành ngày 30 tháng 3 năm 1999 thiết lập các cơ chế, chính sách tín dụng ngân hàng quan trọng nhằm thúc đẩy phát triển kinh tế nông nghiệp và khu vực nông thôn. Dưới đây là nội dung chi tiết và toàn diện của quyết định này:

1. Quy định về nguồn vốn phát triển nông nghiệp và nông thôn

Nguồn vốn phục vụ cho chương trình phát triển nông nghiệp và nông thôn được hình thành từ nhiều nguồn khác nhau và giao cho Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam sử dụng, trong đó dành một phần hợp lý cho hộ nghèo vay qua Ngân hàng phục vụ người nghèo. Các nguồn vốn bao gồm:

• Vốn tự huy động của ngân hàng.
• Vốn từ ngân sách Nhà nước cấp hàng năm.
• Vốn vay từ các tổ chức tài chính quốc tế và nước ngoài.

Các hình thức huy động vốn chủ yếu được quy định như sau:

• Đẩy mạnh huy động tiền tiết kiệm không kỳ hạn, có kỳ hạn, phát hành kỳ phiếu, trái phiếu ngân hàng thương mại bằng đồng Việt Nam, ngoại tệ và bằng vàng khi cần thiết.
• Đa dạng hóa huy động vốn trung và dài hạn. Các ngân hàng thương mại được phép phát hành trái phiếu với lãi suất cao hơn lãi suất huy động bình thường tối đa là 1%/năm để phục vụ chương trình phát triển nông nghiệp và nông thôn của Chính phủ.
• Khi huy động vốn trung và dài hạn bằng vàng, các ngân hàng thương mại phải trình đề án để Ngân hàng Nhà nước chấp thuận, sau đó Ngân hàng Nhà nước chịu trách nhiệm chuyển đổi số vàng huy động được thành đồng Việt Nam.
• Tranh thủ nguồn vốn nước ngoài (vốn ODA và vốn vay thương mại). Khẩn trương giải ngân hai dự án tài chính nông thôn và tín dụng nông thôn giai đoạn I, chuẩn bị triển khai giai đoạn II với quy mô khoảng 150 triệu USD đến 180 triệu USD.
• Nhà nước dành một phần vốn ngân sách hàng năm chuyển sang các tổ chức tín dụng để cho vay thực hiện các chương trình kinh tế theo chính sách của Nhà nước.

2. Chính sách và cơ chế tín dụng

Quyết định phân chia rõ ràng các cơ chế áp dụng cho từng loại hình tín dụng khác nhau:

Đối với tín dụng thông thường:

Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam cùng các tổ chức tín dụng khác phải cân đối đủ nguồn vốn để đáp ứng nhu cầu vay vốn phục vụ sản xuất, kinh doanh tại nông thôn, bao gồm:

• Chi phí sản xuất trồng trọt, chăn nuôi (vật tư, phân bón, cây giống, con giống, thuốc bảo vệ thực vật, thức ăn chăn nuôi...).
• Chi phí nuôi trồng thủy sản và đánh bắt hải sản (cải tạo ao hồ, lồng nuôi, con giống, đóng mới hoặc sửa chữa tàu thuyền, mua sắm ngư lưới cụ, xăng dầu...).
• Chi phí sản xuất muối, bơm tưới tiêu và làm thủy lợi nội đồng.
• Tiêu thụ, chế biến và xuất khẩu nông, lâm, thủy, hải sản và muối.
• Phát triển công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp, ngành nghề dịch vụ ở nông thôn.
• Mua sắm công cụ, máy móc, thiết bị cơ giới hóa nông nghiệp, phương tiện vận chuyển, xây dựng chuồng trại, kho bãi, sân phơi, hệ thống bảo quản sau thu hoạch.
• Phát triển cơ sở hạ tầng nông thôn như điện, đường giao thông, nước sạch và vệ sinh môi trường.

Cơ chế bảo đảm tiền vay (thế chấp tài sản):

• Đối với hộ gia đình: Được vay đến 10 triệu đồng không phải thế chấp tài sản, chỉ cần nộp đơn xin vay kèm theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.
• Đối với hộ làm kinh tế hàng hóa, kinh tế trang trại: Vay trên 10 triệu đồng phải thực hiện các quy định về bảo đảm tiền vay theo quy định của ngân hàng.
• Đối với hợp tác xã sản xuất, kinh doanh: Tùy trường hợp cụ thể, áp dụng một trong các hình thức: thực hiện bảo đảm tiền vay theo quy định; dùng tài sản của các thành viên Ban Quản lý làm bảo đảm; hoặc dùng tài sản hình thành từ vốn vay làm bảo đảm (mức cho vay tối đa bằng vốn tự có của hợp tác xã).
• Đối với doanh nghiệp: Các doanh nghiệp Nhà nước được giao nhiệm vụ làm đầu mối thu mua gạo xuất khẩu hoặc nhập khẩu phân bón được dùng tài sản hình thành từ vốn vay làm bảo đảm tiền vay. Các doanh nghiệp khác thực hiện bảo đảm tiền vay theo quy định thông thường của ngân hàng.

Đối với tín dụng ưu đãi và tín dụng chính sách:

• Cho vay ưu đãi lãi suất được thực hiện theo quyết định riêng của Thủ tướng Chính phủ và Luật Khuyến khích đầu tư trong nước.
• Cho vay chính sách (hộ nghèo, khắc phục thiên tai bão lụt, đóng mới hoặc cải hoán tàu đánh bắt xa bờ, các chương trình hỗ trợ vùng khó khăn) được miễn thực hiện quy định về bảo đảm tiền vay. Nếu xảy ra rủi ro, ngân hàng báo cáo Thủ tướng Chính phủ xem xét giải quyết cụ thể.

3. Quy định về thời hạn cho vay

Thời hạn cho vay được xác định dựa trên chu kỳ sinh trưởng của cây trồng, vật nuôi, thời gian luân chuyển vật tư hàng hóa và thời gian khấu hao tài sản, máy móc thiết bị:

• Cho vay ngắn hạn: Thời hạn tối đa là 12 tháng.
• Cho vay trung hạn: Thời hạn từ trên 12 tháng đến 5 năm.
• Cho vay dài hạn: Thời hạn trên 5 năm.

4. Mạng lưới phục vụ và giao dịch của các ngân hàng

• Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam từng bước mở rộng mạng lưới giao dịch, trang bị phương tiện làm việc để thực hiện giải ngân tại chỗ thuận tiện cho người vay.
• Được phép ủy thác cho các Quỹ tín dụng nhân dân, Ngân hàng Thương mại cổ phần nông thôn làm đại lý thực hiện một số nghiệp vụ tín dụng cụ thể.
• Khuyến khích tất cả các tổ chức tín dụng khác tham gia cho vay vốn phát triển nông nghiệp và nông thôn; khi tham gia được áp dụng các quy định ưu đãi tại Quyết định này.
• Yêu cầu các tổ chức tín dụng cải tiến quy trình, đơn giản hóa thủ tục cho vay.

5. Cơ chế xử lý rủi ro do nguyên nhân khách quan

• Trường hợp vốn vay bị thiệt hại do các nguyên nhân bất khả kháng (bão, lụt, hạn hán, dịch bệnh), Nhà nước áp dụng chính sách xử lý thiệt hại cho người vay và ngân hàng thông qua các biện pháp xóa nợ, miễn nợ, khoanh nợ hoặc giãn nợ tùy theo mức độ thiệt hại.
• Bộ Tài chính chủ trì, phối hợp với Ngân hàng Nhà nước Việt Nam và chính quyền địa phương kiểm tra thực tế từng trường hợp cụ thể để kiến nghị biện pháp xử lý trình Thủ tướng Chính phủ quyết định.

6. Điều khoản thi hành

• Ngân hàng Nhà nước Việt Nam và Bộ Tài chính chịu trách nhiệm hướng dẫn thi hành Quyết định này.
• Quyết định có hiệu lực thi hành sau 15 ngày kể từ ngày ký.
• Các Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ, Thủ trưởng cơ quan thuộc Chính phủ, Chủ tịch Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương chịu trách nhiệm thi hành.