Quyết định số 708/1999/QĐ-BLĐTBXH ngày 15 tháng 6 năm 1999 của Bộ trưởng Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội là một văn bản pháp lý quan trọng, đánh dấu bước chuyển đổi căn bản trong chính sách tiền lương đối với lao động Việt Nam làm việc trong các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI). Dưới đây là phần tóm tắt chi tiết và phân tích chuyên sâu về phần mở đầu và các điều khoản đầu tiên (từ Điều 1 đến Điều 4) của Quyết định này.
- Bối cảnh ban hành và ý nghĩa của Quyết định
Trước khi Quyết định 708/1999/QĐ-BLĐTBXH được ban hành, mức lương tối thiểu của người lao động Việt Nam trong các doanh nghiệp FDI thường được quy định bằng đồng Đô la Mỹ (USD). Việc chuyển đổi mức lương tối thiểu sang đồng Việt Nam (VND) tại Quyết định này nhằm ổn định thu nhập cho người lao động trước biến động tỷ giá, đồng thời khẳng định chủ quyền tiền tệ của Việt Nam trong các giao dịch lao động trong nước.
- Quy định chi tiết về mức lương tối thiểu theo vùng lãnh thổ (Điều 1)
Quyết định 708/1999/QĐ-BLĐTBXH phân chia mức lương tối thiểu thành 3 mức khác nhau dựa trên địa bàn hoạt động của doanh nghiệp để phù hợp với mức sống và chi phí sinh hoạt thực tế tại từng khu vực:
- Mức 626.000 đồng/tháng: Áp dụng đối với các doanh nghiệp đóng tại các quận nội thành của thành phố Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh.
- Mức 556.000 đồng/tháng: Áp dụng đối với các doanh nghiệp đóng tại các huyện ngoại thành của Hà Nội, thành phố Hồ Chí Minh; các quận nội thị của thành phố Hải Phòng, Đà Nẵng, Biên Hòa, Vũng Tàu; và một số địa bàn công nghiệp trọng điểm khác theo quy định.
- Mức 487.000 đồng/tháng: Áp dụng đối với các doanh nghiệp đóng tại các tỉnh, thành phố còn lại và các vùng nông thôn, miền núi có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn hơn.
- Phạm vi áp dụng đối với người lao động và người sử dụng lao động (Điều 2)
Quyết định xác định rõ các đối tượng chịu sự điều chỉnh của quy định về mức lương tối thiểu mới, bao gồm:
- Người lao động Việt Nam làm việc trong các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài hoạt động theo Luật Đầu tư nước ngoài tại Việt Nam.
- Người lao động làm việc cho các bên nước ngoài tham gia hợp đồng hợp tác kinh doanh.
- Người lao động làm việc trong các văn phòng đại diện, chi nhánh của các công ty nước ngoài, các tổ chức quốc tế, tổ chức phi chính phủ và cá nhân nước ngoài tại Việt Nam.
- Nguyên tắc áp dụng mức lương tối thiểu (Điều 3)
Điều khoản này làm rõ bản chất và cách thức áp dụng mức lương tối thiểu trong thực tế quản lý lao động tại các doanh nghiệp:
- Mức lương tối thiểu quy định tại Điều 1 là mức lương trả cho người lao động làm công việc giản đơn nhất (chưa qua đào tạo nghề) trong điều kiện lao động bình thường.
- Doanh nghiệp không được phép trả lương thấp hơn mức tối thiểu này cho người lao động làm việc đủ thời giờ làm việc tiêu chuẩn trong tháng.
- Mức lương tối thiểu này được dùng làm căn cứ để tính toán các mức lương trong thang lương, bảng lương, tính các khoản phụ cấp lương, lương làm thêm giờ, lương ngừng việc, cũng như tính toán các chế độ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế và các quyền lợi khác của người lao động theo quy định của pháp luật lao động.
- Cơ chế chuyển đổi tiền lương và điều chỉnh theo chỉ số giá tiêu dùng (Điều 4)
Để giải quyết các vấn đề chuyển tiếp và bảo vệ quyền lợi của người lao động trước lạm phát, Điều 4 quy định:
- Chuyển đổi từ USD sang VND: Đối với các hợp đồng lao động, thỏa ước lao động tập thể đã ký kết trước đó bằng USD, các bên phải tiến hành quy đổi sang VND theo tỷ giá giao dịch bình quân trên thị trường ngoại tệ liên ngân hàng do Ngân hàng Nhà nước Việt Nam công bố tại thời điểm áp dụng, đảm bảo không làm giảm thu nhập thực tế của người lao động.
- Cơ chế điều chỉnh theo chỉ số giá tiêu dùng (CPI): Khi chỉ số giá tiêu dùng tăng từ 10% trở lên so với lần điều chỉnh gần nhất, Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội sẽ phối hợp với các cơ quan liên quan để trình Chính phủ điều chỉnh mức lương tối thiểu cho phù hợp, nhằm bảo toàn sức mua thực tế của tiền lương cho người lao động.
| THE MINISTRY OF LABOUR, WAR INVALIDS AND SOCIAL AFFAIRS | SOCIALIST REPUBLIC OF VIET NAM |
| No.708/1999/QD-BLDTBXH | Hanoi, June 15, 1999 |
DECISION
CONCERNING THE MINIMUM SALARY RATE AND SALARY OF VIETNAMESE LABOURERS WORKING IN FOREIGN-INVESTED ENTERPRISES
MINISTER OF LABOUR, WAR INVALIDS AND SOCIAL AFFAIRS
Pursuant to Decree No.96/CP dated December 7, 1993 by the Government concerning regulations on functions, responsibilities, powers and organisation structure of the Ministry of Labour, War Invalids and Social Affairs (MoLISA);
Pursuant to Decree No.197/CP dated December 31, 1994 by the Government providing detailed regulations and guidance on the implementation of some Articles of the Labour Code concerning salaries;
Pursuant to Decision No.53/1999/QD-TTg dated March 26, 1999 by the Prime Minister concerning some encouragement measures to attract foreign direct investment (FDI) and opinions by the Prime Minister stated in Document No.619/CP-VX dated June 15, 1999 by the Government Office;
In accordance with a proposal by the head of the Department of Salaries and Wages,
DECIDES
Article 1: The minimum salary rate applicable to Vietnamese labourers conducting the most simple jobs (untrained labourers) with normal working conditions and environment in foreign-invested enterprises (FIEs) is regulated as follows:
1/ The minimum salary rate cannot be lower than VND626,000 per month, applied to (FIEs) located in the urban districts of Hanoi and HCM City;
2/ The minimum salary rate cannot be lower than VND556,000 per month, applied to (FIEs) located in the rural districts of Hanoi and HCM City, and the urban districts of the cities of Hai Phong, Bien Hoa and Vung Tau;
...
...
...
4/ For some (FIEs) located in areas with difficult economic conditions and poor infrastructure (outside areas regulated in the first two points of this Article), the minimum salary rate can be lower than VND487,000 per month but at least VND417,000 per month. However, an application must be submitted to the chairmen of Centrally controlled provincial or municipal People�s Committees for consideration and definition of the period of implementation, and as well must be reported to the MoLISA for general observation.
Article 2: When the Consumer Price Index (CPI) announced by the General Department of Statistics increases by 10 per cent or more against the latest adjustment of salaries, MoLISA will adjust the minimum rates regulated in Article 1 after having obtained approvals from the Vietnam Labour Federation, Ministry of Planning and Investment, and representatives of employers, and after having made a report to the Prime Minister.
Article 3: The above-mentioned minimum salary rates cannot be applied to specialised labourers, and trained technicians (including labourers trained by the enterprises).
Article 4: This Decision comes into force from June 1, 1999.
For Vietnamese labourers working in (FIEs) who have a minimum salary rate and other incomes written in US dollars in their Labour Contract, all salaries must now be converted into Vietnamese dong in accordance with the exchange rate of VND13,910 per US$.
For (FIEs) granted Investment Licences before Decision No.53/1999/QD-TTg, dated March 26, 1999, by the Prime Minister came into force, and located in areas subject to the adjustment of the minimum salary rate regulated in Article 1 of this Decision, employers and labourers must come to an agreement on the rational application of the minimum salary rate.
Article 5: The chairmen of the Centrally controlled provincial and municipal People’s Committees, head of the Department of Salaries and Wages and (FIEs) employing Vietnamese labourers have a responsibility for implementing this Decision.
...
...
...