- Phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng

• Nghị định hướng dẫn việc triển khai bảo hiểm vi mô của các tổ chức chính trị - xã hội, xã hội - nghề nghiệp.
• Đối tượng áp dụng bao gồm các tổ chức chính trị - xã hội, xã hội - nghề nghiệp triển khai bảo hiểm vi mô (gọi tắt là "tổ chức bảo hiểm vi mô") và các tổ chức, cá nhân có liên quan trên lãnh thổ Việt Nam.
• Bảo hiểm vi mô được định nghĩa là sản phẩm bảo hiểm do tổ chức chính trị - xã hội cung cấp cho cá nhân, hộ gia đình có thu nhập thấp nhằm bảo vệ trước các rủi ro trong cuộc sống, hoạt động theo các nguyên tắc bảo hiểm được thừa nhận rộng rãi.

- Điều kiện và thủ tục triển khai bảo hiểm vi mô

• Điều kiện triển khai:
  • Thành lập đơn vị độc lập, trực thuộc tổ chức để triển khai bảo hiểm vi mô.
  • Người đứng đầu đơn vị phải đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn quy định.
  • Có hệ thống theo dõi chi tiết từng hợp đồng bảo hiểm và hệ thống kế toán tách bạch hoạt động bảo hiểm vi mô khỏi các hoạt động khác.
  • Hoạt động triển khai bảo hiểm vi mô không vì mục tiêu lợi nhuận.
  • Được Bộ Tài chính văn bản cho phép triển khai.
• Hồ sơ đề nghị triển khai gửi Bộ Tài chính: Văn bản đề nghị (Phụ lục 1); phương án tổ chức bộ máy, mạng lưới kèm lý lịch tư pháp, hồ sơ năng lực của người đứng đầu; quy chế hoạt động; kế hoạch dự kiến về số lượng thành viên, doanh thu, chi phí, kết quả hoạt động; quy tắc, điều khoản, biểu phí, cơ sở kỹ thuật tính phí và tính dự phòng; tài liệu chứng minh hệ thống quản lý, kế toán tách bạch.
• Thời hạn giải quyết: Trong vòng 15 ngày kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ, Bộ Tài chính ra văn bản chấp thuận hoặc từ chối (có nêu rõ lý do).

- Tiêu chuẩn người đứng đầu đơn vị triển khai bảo hiểm vi mô

• Không thuộc đối tượng đang bị truy cứu trách nhiệm hình sự, chấp hành án phạt tù, đưa vào cơ sở cai nghiện/giáo dục bắt buộc, hoặc bị cấm hành nghề, đảm nhiệm chức vụ liên quan đến kinh doanh theo quyết định của Tòa án hoặc quy định về phá sản, phòng chống tham nhũng.
• Không liên quan trực tiếp đến vụ án đã bị khởi tố tại thời điểm được bổ nhiệm.
• Trong 03 năm liên tục trước thời điểm bổ nhiệm không bị xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực công tác.
• Có bằng đại học hoặc trên đại học.
• Có bằng cấp hoặc chứng chỉ đào tạo về bảo hiểm do các cơ sở đào tạo hợp pháp trong hoặc ngoài nước cấp.

- Danh mục sản phẩm và đặc điểm bảo hiểm vi mô

• Các sản phẩm bảo hiểm vi mô bao gồm:
  • Bảo hiểm cho trường hợp tử vong hoặc thương tật toàn bộ vĩnh viễn (chi trả số tiền bảo hiểm, có thể hỗ trợ mai táng phí hoặc hoàn phí).
  • Bảo hiểm cho trường hợp tử vong hoặc thương tật toàn bộ vĩnh viễn khi đang vay nợ ngân hàng/tổ chức tài chính vi mô (thay mặt người tham gia trả dư nợ còn lại).
  • Bảo hiểm sức khỏe (hỗ trợ chi phí nằm viện, phẫu thuật).
  • Bảo hiểm tai nạn cá nhân (chi trả theo tỷ lệ thương tật).
  • Bảo hiểm tiết kiệm tuổi già (chi trả quyền lợi tiền mặt bằng giá trị tài khoản hợp đồng khi đến tuổi nghỉ hưu).
  • Bảo hiểm thiệt hại tài sản cho hộ gia đình.
• Thủ tục thông báo: Phải gửi văn bản thông báo cho Bộ Tài chính kèm quy tắc, điều khoản, biểu phí và cơ sở kỹ thuật trước khi triển khai sản phẩm.
• Đặc điểm cơ bản của sản phẩm:
  • Thời hạn bảo hiểm tối đa không quá 01 năm và có thể tái tục hàng năm (trừ sản phẩm bảo hiểm tiết kiệm tuổi già).
  • Thủ tục thẩm định bảo hiểm đơn giản hoặc không cần thẩm định.
  • Hạn mức số tiền bảo hiểm/người: Không vượt quá 05 lần thu nhập hàng năm của hộ cận nghèo ở thành thị (áp dụng cho các sản phẩm bảo hiểm rủi ro).
  • Hạn mức phí bảo hiểm hàng năm: Không vượt quá 6% thu nhập bình quân đầu người của hộ cận nghèo ở thành thị.
  • Định kỳ và phương thức thu phí phù hợp với khả năng của người thu nhập thấp.
  • Thời hạn giải quyết bồi thường/trả tiền bảo hiểm tối đa không quá 15 ngày kể từ khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ.

- Phân phối sản phẩm và cung cấp thông tin

• Tổ chức bảo hiểm vi mô được chủ động phương thức phân phối. Mức chi phí phân phối tối đa bằng 20% tổng phí bảo hiểm thu được.
• Có trách nhiệm giải thích đầy đủ, chính xác thông tin sản phẩm cho người tham gia; thực hiện theo dõi, đối chiếu và xác nhận thông tin về hợp đồng, phí đóng và số tiền chi trả bảo hiểm.

- Khả năng thanh toán, trích lập dự phòng và đầu tư tài chính

• Khả năng thanh toán: Phải duy trì liên tục trong quá trình hoạt động. Biên khả năng thanh toán (chênh lệch tài sản và nợ phải trả) không được thấp hơn biên khả năng thanh toán tối thiểu (bằng tổng giá trị tài khoản bảo hiểm tiết kiệm tuổi già cộng với 25% tổng phí bảo hiểm của các sản phẩm khác).
• Phương pháp trích lập dự phòng nghiệp vụ (định kỳ hàng tháng):
  • Dự phòng phí chưa được hưởng: Trích lập theo tỷ lệ 50% tổng phí bảo hiểm; hoặc theo phương pháp hệ số thời hạn (phương pháp 1/8, phương pháp 1/24); hoặc tính theo từng ngày hiệu lực còn lại.
  • Dự phòng toán học (cho sản phẩm tiết kiệm tuổi già): Bằng giá trị tài khoản hợp đồng (tổng phí đã đóng + lãi phát sinh - chi trả - phí quản lý).
  • Dự phòng bồi thường: Trích lập theo số tiền đã thông báo chưa chi trả cộng với 3% tổng phí bảo hiểm thu trong năm (dành cho tổn thất đã phát sinh nhưng chưa thông báo).
  • Dự phòng bảo đảm cân đối: Trích 1% lợi nhuận trước thuế hàng năm cho đến khi khoản dự phòng tích lũy bằng 5% tổng phí bảo hiểm thu được trong năm.
• Quy định về đầu tư tài chính:
  • Được sử dụng nguồn vốn nhàn rỗi từ dự phòng nghiệp vụ để mua trái phiếu Chính phủ, gửi tiền ngân hàng (không hạn chế mức đầu tư).
  • Được mua trái phiếu doanh nghiệp có bảo lãnh thanh toán của Chính phủ, trái phiếu chính quyền địa phương nhưng tối đa không quá 25% nguồn vốn nhàn rỗi.
  • Phải duy trì khoản tiền trả bảo hiểm thường xuyên tối thiểu bằng 5% tổng dự phòng nghiệp vụ gửi tại các tổ chức tín dụng hoạt động tại Việt Nam.

- Chế độ kế toán, báo cáo và quy định chuyển tiếp

• Theo dõi kế toán: Tách bạch riêng doanh thu, chi phí nghiệp vụ theo từng sản phẩm bảo hiểm vi mô; theo dõi riêng hoạt động tài chính từ vốn nhàn rỗi của dự phòng nghiệp vụ với các nguồn vốn khác.
• Chế độ báo cáo gửi Bộ Tài chính:
  • Báo cáo tài chính năm (có kiểm toán độc lập): Gửi chậm nhất 90 ngày kể từ ngày kết thúc năm tài chính.
  • Báo cáo nghiệp vụ: Báo cáo quý gửi chậm nhất 30 ngày sau khi kết thúc quý; báo cáo năm gửi chậm nhất 90 ngày sau khi kết thúc năm tài chính.
• Quy định chuyển tiếp: Các tổ chức đã được Thủ tướng Chính phủ cho phép triển khai đến hết năm 2016 phải đăng ký lại nếu muốn tiếp tục hoạt động. Các tổ chức khác đang triển khai được phép thỏa thuận chuyển giao hoạt động sang các doanh nghiệp bảo hiểm nhân thọ hoặc tổ chức bảo hiểm vi mô được cấp phép trong thời hạn 01 năm kể từ ngày Nghị định có hiệu lực.

- Trách nhiệm tổ chức thực hiện

• Bộ Tài chính chịu trách nhiệm xem xét chấp thuận, quản lý, giám sát hoạt động bảo hiểm vi mô và ban hành văn bản hướng dẫn thực hiện.
• Các tổ chức bảo hiểm vi mô có trách nhiệm tuân thủ toàn bộ quy định về quản lý, vận hành và báo cáo theo Nghị định này.