Lệnh công bố Luật Các tổ chức tín dụng năm 2024 là văn bản pháp lý quan trọng do Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam ban hành nhằm công bố đạo luật cốt lõi điều chỉnh toàn bộ hoạt động của hệ thống ngân hàng và các tổ chức tài chính tại Việt Nam. Đạo luật này đã được Quốc hội khóa XV thông qua tại Kỳ họp bất thường thứ 5, đánh dấu bước phát triển mới trong việc hoàn thiện thể chế tài chính, tiền tệ, bảo đảm an toàn hệ thống và tiệm cận các thông lệ quốc tế.

Phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng

Văn bản xác định rõ giới hạn pháp lý và các chủ thể chịu sự tác động trực tiếp của Luật Các tổ chức tín dụng năm 2024, cụ thể:

• Phạm vi điều chỉnh: Luật quy định về việc thành lập, tổ chức, hoạt động, kiểm soát đặc biệt, tổ chức lại, giải thể, phá sản tổ chức tín dụng; việc thành lập, tổ chức, hoạt động của chi nhánh ngân hàng nước ngoài, văn phòng đại diện tại Việt Nam của tổ chức tín dụng nước ngoài, tổ chức nước ngoài khác có hoạt động ngân hàng; việc xử lý nợ xấu, xử lý tài sản bảo đảm của khoản nợ xấu của tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài.
• Đối tượng áp dụng: Áp dụng đối với các tổ chức tín dụng (bao gồm ngân hàng thương mại, tổ chức tín dụng phi ngân hàng, tổ chức tài chính vi mô, quỹ tín dụng nhân dân); chi nhánh ngân hàng nước ngoài; văn phòng đại diện của tổ chức tín dụng nước ngoài tại Việt Nam; cùng các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan đến việc thành lập, tổ chức, hoạt động, kiểm soát đặc biệt, tổ chức lại, giải thể, phá sản tổ chức tín dụng.

Nội dung cốt lõi của các điều khoản đầu (Điều 1 đến Điều 4)

Phần mở đầu và các điều khoản đầu tiên của Luật thiết lập nền tảng pháp lý căn bản, định hình toàn bộ cấu trúc và nguyên tắc vận hành của hệ thống tổ chức tín dụng:

• Nguyên tắc áp dụng pháp luật (Điều 3): Quy định rõ mối quan hệ giữa Luật Các tổ chức tín dụng và các luật liên quan khác. Trường hợp có quy định khác nhau giữa Luật này và các luật khác về thành lập, tổ chức, hoạt động, kiểm soát đặc biệt, tổ chức lại, giải thể, phá sản tổ chức tín dụng thì áp dụng quy định của Luật Các tổ chức tín dụng, trừ một số trường hợp đặc thù được luật định cụ thể nhằm bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật.
• Hệ thống giải thích từ ngữ chuyên ngành (Điều 4): Đây là điều khoản cực kỳ quan trọng, định nghĩa chi tiết các khái niệm pháp lý và tài chính cốt lõi để áp dụng thống nhất trong toàn bộ văn bản. Các khái niệm bao gồm: tổ chức tín dụng, hoạt động ngân hàng, ngân hàng thương mại, tổ chức tín dụng phi ngân hàng, người có liên quan, tỷ lệ sở hữu cổ phần, nợ xấu, kiểm soát đặc biệt, và các thuật ngữ kỹ thuật khác liên quan đến quản trị rủi ro và an toàn hoạt động ngân hàng.
• Chính sách của Nhà nước về phát triển hệ thống tổ chức tín dụng: Khẳng định vai trò chủ đạo của Nhà nước trong việc xây dựng hệ thống tổ chức tín dụng hiện đại, hoạt động an toàn, hiệu quả; khuyến khích ứng dụng công nghệ số và phát triển các sản phẩm, dịch vụ tài chính tiện ích, an toàn cho người dân.

Hiệu lực thi hành

Luật Các tổ chức tín dụng năm 2024 có hiệu lực thi hành từ ngày 01 tháng 07 năm 2024, thay thế cho Luật Các tổ chức tín dụng năm 2010 và các luật sửa đổi, bổ sung liên quan, mở ra một chương mới cho sự phát triển bền vững của thị trường tài chính - tiền tệ Việt Nam.