Ngày 05 tháng 12 năm 2017, Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam đã ban hành Lệnh số 15/2017/L-CTN về việc công bố Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Cơ quan đại diện nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam ở nước ngoài. Đây là văn bản pháp lý quan trọng nhằm hoàn thiện tổ chức bộ máy, nâng cao hiệu quả hoạt động của các cơ quan đại diện ngoại giao, cơ quan lãnh sự và cơ quan đại diện của Việt Nam tại các tổ chức quốc tế trong tình hình mới.

Luật quy định chi tiết về chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và tổ chức bộ máy của cơ quan đại diện nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam ở nước ngoài. Đồng thời, văn bản cũng điều chỉnh công tác quản lý nhà nước đối với hệ thống cơ quan đại diện, tiêu chuẩn, chế độ, chính sách và trách nhiệm của các thành viên làm việc tại đây. Đối tượng áp dụng bao gồm toàn bộ các cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài, thành viên của cơ quan đại diện và các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan.

Hệ thống cơ quan đại diện của Việt Nam ở nước ngoài được tổ chức thống nhất và phân chia thành các loại hình cụ thể sau:

• Đại sứ quán: Là cơ quan đại diện ngoại giao cao nhất của Việt Nam tại quốc gia tiếp nhận, thực hiện chức năng đại diện cho Nhà nước Việt Nam trong quan hệ toàn diện với quốc gia đó.
• Tổng Lãnh sự quán và Lãnh sự quán: Là cơ quan đại diện lãnh sự thực hiện chức năng lãnh sự trong khu vực lãnh sự được thỏa thuận giữa Việt Nam và quốc gia tiếp nhận.
• Phái đoàn đại diện thường trực: Là cơ quan đại diện của Việt Nam tại các tổ chức quốc tế liên chính phủ, thực hiện chức năng đại diện cho Nhà nước Việt Nam tại tổ chức quốc tế đó.

• Thực hiện nhất quán đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, hòa bình, hợp tác và phát triển, đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ quốc tế của Đảng và Nhà nước.
• Đặt dưới sự quản lý thống nhất của Chính phủ và sự chỉ đạo trực tiếp của Bộ trưởng Bộ Ngoại giao nhằm bảo đảm tính nhất quán trong chính sách đối ngoại.
• Hoạt động tuân thủ nghiêm túc quy định của pháp luật Việt Nam, phù hợp với pháp luật của quốc gia tiếp nhận và các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên.
• Tổ chức bộ máy theo hướng tinh gọn, hoạt động hiệu quả, bảo đảm sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan đại diện với các cơ quan hữu quan trong nước.

• Đại diện và bảo vệ lợi ích quốc gia: Đại diện cho Nhà nước Việt Nam trong quan hệ với quốc gia tiếp nhận và tổ chức quốc tế; bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của Nhà nước, công dân và pháp nhân Việt Nam ở nước ngoài.
• Thúc đẩy quan hệ chính trị, kinh tế, văn hóa: Tuyên truyền đường lối, chính sách của Việt Nam; thúc đẩy hợp tác kinh tế, thương mại, đầu tư, khoa học, công nghệ, giáo dục, văn hóa và các lĩnh vực khác.
• Thực hiện chức năng lãnh sự: Cấp hộ chiếu, thị thực, giấy tờ hộ tịch, thực hiện các công việc công chứng, chứng thực và bảo hộ công dân theo quy định của pháp luật.

Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Cơ quan đại diện nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam ở nước ngoài năm 2017 chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 01 tháng 07 năm 2018.