Lệnh công bố Luật phí và lệ phí năm 2015 được ban hành bởi Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam nhằm chính thức công bố Luật phí và lệ phí số 97/2015/QH13 đã được Quốc hội khóa XIII, kỳ họp thứ 10 thông qua ngày 25 tháng 11 năm 2015. Đây là văn bản pháp lý quan trọng đặt nền móng cho việc thống nhất quản lý, thu, nộp và sử dụng các khoản phí, lệ phí trong cả nước, góp phần thúc đẩy cải cách hành chính và phát triển kinh tế - xã hội.

Phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng

Văn bản áp dụng đối với các cơ quan nhà nước (bao gồm cả cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài), đơn vị sự nghiệp công lập và các tổ chức, cá nhân liên quan đến việc thu, nộp, quản lý và sử dụng phí, lệ phí. Phạm vi điều chỉnh bao gồm các quy định về danh mục phí, lệ phí; người nộp và tổ chức thu; nguyên tắc xác định mức thu; chế độ thu, nộp, quản lý, sử dụng; và thẩm quyền, trách nhiệm của các cơ quan quản lý nhà nước.

Các nội dung chính sách cốt lõi

- Nguyên tắc quản lý và thu, nộp, sử dụng phí, lệ phí

• Phí và lệ phí phải được thu bằng đồng Việt Nam, trừ các trường hợp đặc biệt được pháp luật quy định thu bằng ngoại tệ.
• Mọi khoản thu từ phí, lệ phí phải được quản lý chặt chẽ, công khai, minh bạch và sử dụng đúng mục đích theo quy định của pháp luật.
• Tổ chức thu phí, lệ phí có trách nhiệm niêm yết công khai tại địa điểm thu và đăng tải trên trang thông tin điện tử về tên phí, lệ phí, mức thu, phương thức thu, đối tượng được miễn, giảm và văn bản pháp lý căn cứ.

- Thẩm quyền quy định mức thu phí, lệ phí

• Ủy ban thường vụ Quốc hội, Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Tài chính và Hội đồng nhân dân cấp tỉnh là các cơ quan có thẩm quyền quy định mức thu, chế độ thu, nộp, quản lý và sử dụng đối với từng khoản phí, lệ phí cụ thể được phân cấp trong Danh mục ban hành kèm theo Luật.
• Nghiêm cấm các cơ quan, tổ chức, cá nhân tự ý đặt ra, thay đổi hoặc thu các khoản phí, lệ phí ngoài danh mục đã được pháp luật quy định.

- Chế độ quản lý và sử dụng nguồn thu

• Phí thu từ các dịch vụ công do cơ quan nhà nước thực hiện là khoản thu thuộc ngân sách nhà nước. Trường hợp cơ quan nhà nước được khoán chi phí hoạt động từ nguồn thu phí thì được để lại một phần để trang trải chi phí, phần còn lại phải nộp vào ngân sách.
• Phí thu từ các dịch vụ công do đơn vị sự nghiệp công lập thực hiện được để lại một phần hoặc toàn bộ để trang trải chi phí hoạt động cung cấp dịch vụ, phần còn lại nộp vào ngân sách nhà nước theo quy định.
• Toàn bộ số tiền lệ phí thu được phải được nộp đầy đủ, kịp thời vào ngân sách nhà nước. Chi phí cho hoạt động thu lệ phí do ngân sách nhà nước bảo đảm theo dự toán.

- Các hành vi bị nghiêm cấm

• Tự ý quy định, thu, nộp, miễn, giảm, quản lý và sử dụng các khoản phí, lệ phí trái với quy định của pháp luật.
• Trốn nộp, gian lận trong việc kê khai, nộp phí, lệ phí.
• Lợi dụng chức vụ, quyền hạn để sách nhiễu, gây phiền hà, trì hoãn hoặc chiếm đoạt, sử dụng trái phép tiền phí, lệ phí.

Hiệu lực thi hành

Luật phí và lệ phí năm 2015 chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 01 tháng 01 năm 2017. Luật này thay thế cho Pháp lệnh phí và lệ phí số 38/2001/PL-UBTVQH10 và Pháp lệnh án phí, lệ phí tòa án số 10/2009/PL-UBTVQH12, đánh dấu bước chuyển đổi căn bản từ cơ chế phí sang cơ chế giá thị trường đối với một số dịch vụ công ích.