Lệnh của Chủ tịch nước số 11/2022/L-CTN được ban hành ngày 24 tháng 11 năm 2022 về việc công bố Luật Phòng, chống rửa tiền số 14/2022/QH15 đã được Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam khóa XV, kỳ họp thứ 4 thông qua ngày 14 tháng 11 năm 2022. Đây là văn bản pháp lý quan trọng nhằm hoàn thiện cơ chế phòng ngừa, phát hiện và xử lý các hành vi rửa tiền, bảo đảm an ninh tài chính quốc gia và thực hiện các cam kết quốc tế của Việt Nam.

Phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng của Luật Phòng, chống rửa tiền 2022

Luật quy định chi tiết các biện pháp phòng ngừa, phát hiện, ngăn chặn, xử lý tổ chức, cá nhân có hành vi rửa tiền; trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhân trong phòng, chống rửa tiền; và công tác hợp tác quốc tế trong lĩnh vực này. Đối tượng áp dụng của Luật bao gồm:

• Các tổ chức tài chính được cấp phép thực hiện một hoặc một số hoạt động như nhận tiền gửi, cho vay, cho thuê tài chính, dịch vụ thanh toán, phát hành công cụ chuyển nhượng, môi giới chứng khoán, quản lý danh mục đầu tư, kinh doanh bảo hiểm nhân thọ, và đổi tiền.
• Các tổ chức, cá nhân kinh doanh ngành, nghề phi tài chính có liên quan bao gồm kinh doanh trò chơi có thưởng (casino, xổ số, đặt cược); kinh doanh bất động sản; kinh doanh kim loại quý và đá quý; cung ứng dịch vụ công chứng, thừa phát lại, luật sư, kế toán, kiểm toán; dịch vụ thành lập, quản lý, điều hành doanh nghiệp.
• Tổ chức, cá nhân Việt Nam; tổ chức, cá nhân nước ngoài và tổ chức quốc tế có giao dịch với tổ chức tài chính hoặc tổ chức, cá nhân kinh doanh ngành, nghề phi tài chính có liên quan hoạt động tại Việt Nam.

Nội dung cốt lõi của các điều khoản đầu tiên (Từ Điều 1 đến Điều 4)

Phần mở đầu và các điều khoản đầu tiên của Luật thiết lập nền tảng pháp lý vững chắc cho toàn bộ hệ thống phòng, chống rửa tiền:

• Nguyên tắc phòng, chống rửa tiền (Điều 4): Công tác phòng, chống rửa tiền phải được thực hiện theo quy định của pháp luật trên cơ sở bảo đảm chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ, an ninh quốc gia, lợi ích quốc gia; bảo đảm hoạt động bình thường của các giao dịch tài chính, tài sản; bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân; và thực hiện trên cơ sở đánh giá rủi ro về rửa tiền.
• Giải thích từ ngữ then chốt (Điều 3): Luật định nghĩa rõ ràng các khái niệm cốt lõi như "Rửa tiền" (hành vi hợp pháp hóa nguồn gốc của tài sản do phạm tội mà có); "Giao dịch đáng ngờ" (giao dịch có dấu hiệu bất thường hoặc có cơ sở hợp lý để nghi ngờ tài sản trong giao dịch có nguồn gốc từ hoạt động phạm tội); "Chủ sở hữu hưởng lợi" (cá nhân có quyền sở hữu thực tế đối với một hoặc một số tài sản hoặc có quyền chi phối khách hàng thực hiện giao dịch).
• Chính sách nhà nước về phòng, chống rửa tiền: Nhà nước khuyến khích và tạo điều kiện cho các tổ chức, cá nhân tham gia vào công tác phòng, chống rửa tiền; bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người phát hiện, tố giác hành vi rửa tiền; đồng thời tăng cường hợp tác quốc tế song phương và đa phương trong việc trao đổi thông tin, điều tra, truy tố, xét xử tội phạm rửa tiền.

Hiệu lực thi hành

Luật Phòng, chống rửa tiền số 14/2022/QH15 chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 01 tháng 03 năm 2023, thay thế cho Luật Phòng, chống rửa tiền số 07/2012/QH13. Việc ban hành Luật mới này thể hiện quyết tâm mạnh mẽ của Việt Nam trong việc nâng cao hiệu quả đấu tranh phòng, chống tội phạm tài chính và đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe của Lực lượng Đặc nhiệm Tài chính quốc tế (FATF).