Ngày 26 tháng 6 năm 2003, Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam đã ban hành Lệnh số 12/2003/L-CTN về việc công bố Luật Thống kê năm 2003. Đây là văn bản pháp lý nền tảng, đánh dấu bước hoàn thiện quan trọng trong hệ thống pháp luật về thống kê, nhằm bảo đảm nguồn thông tin thống kê trung thực, khách quan, chính xác, đầy đủ và kịp thời phục vụ công tác quản lý, hoạch định chính sách phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.

Luật Thống kê năm 2003 được công bố kèm theo Lệnh này áp dụng đối với các cơ quan, tổ chức, cá nhân thực hiện hoạt động thống kê, sử dụng thông tin thống kê và các cơ quan quản lý nhà nước về thống kê tại Việt Nam. Phạm vi điều chỉnh của Luật bao gồm toàn bộ các hoạt động thu thập, xử lý, tổng hợp, phân tích, công bố, lưu trữ thông tin thống kê và công tác quản lý nhà nước trong lĩnh vực thống kê.

Các nội dung chính sách và quy định cốt lõi của Luật Thống kê năm 2003

• Nguyên tắc cơ bản của hoạt động thống kê: Hoạt động thống kê phải tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc trung thực, khách quan, chính xác, đầy đủ và kịp thời. Đồng thời, bảo đảm tính độc lập về chuyên môn, nghiệp vụ thống kê; thống nhất về chỉ tiêu, biểu mẫu, phương pháp tính toán và không trùng lặp, chồng chéo giữa các cuộc điều tra thống kê.
• Hệ thống tổ chức thống kê nhà nước: Luật quy định rõ mô hình tổ chức thống kê nhà nước bao gồm hệ thống tổ chức thống kê tập trung (do cơ quan thống kê ở trung ương quản lý thống nhất) và hệ thống thống kê Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ. Sự phân định này giúp tối ưu hóa việc thu thập số liệu chuyên ngành và số liệu quốc gia.
• Quyền và nghĩa vụ của tổ chức, cá nhân: Các cơ quan, tổ chức, cá nhân có nghĩa vụ cung cấp thông tin thống kê đầy đủ, trung thực, chính xác và đúng thời hạn theo yêu cầu của cơ quan thống kê có thẩm quyền. Ngược lại, các đối tượng này được quyền tiếp cận, khai thác và sử dụng các thông tin thống kê đã được công bố công khai theo quy định.
• Chính sách bảo mật thông tin thống kê: Nhằm bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người cung cấp thông tin, Luật nghiêm cấm việc công bố, tiết lộ thông tin thống kê cá nhân, thông tin gắn với tên, địa chỉ cụ thể của từng tổ chức, cá nhân khi chưa được sự đồng ý của họ, trừ các trường hợp đặc biệt do pháp luật quy định.
• Công bố và sử dụng thông tin thống kê: Cơ quan thống kê nhà nước có trách nhiệm công bố công khai, kịp thời các số liệu thống kê định kỳ và đột xuất. Thông tin thống kê do cơ quan thống kê nhà nước có thẩm quyền công bố là thông tin có giá trị pháp lý cao nhất, làm căn cứ để đánh giá tình hình và xây dựng kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội.
• Quản lý nhà nước về thống kê: Chính phủ thống nhất quản lý nhà nước về thống kê trong phạm vi cả nước. Bộ Kế hoạch và Đầu tư chịu trách nhiệm trước Chính phủ thực hiện chức năng quản lý nhà nước về lĩnh vực thống kê, phối hợp với các Bộ, ngành và địa phương để bảo đảm tính đồng bộ của hệ thống thông tin thống kê quốc gia.

Lệnh công bố Luật Thống kê năm 2003 có hiệu lực thi hành cùng thời điểm với Luật Thống kê năm 2003, bắt đầu từ ngày 01 tháng 01 năm 2004.