Lệnh của Chủ tịch nước về việc công bố Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu năm 2005 là văn bản pháp lý quan trọng nhằm chính thức công bố và đưa vào áp dụng Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu số 45/2005/QH11, đã được Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam khóa XI, kỳ họp thứ 7 thông qua ngày 14 tháng 6 năm 2005. Văn bản này đặt nền móng cho việc quản lý hoạt động ngoại thương, bảo hộ sản xuất trong nước và thực hiện các cam kết quốc tế của Việt Nam trong quá trình hội nhập kinh tế toàn cầu.

Dưới đây là nội dung tóm tắt chi tiết về phạm vi điều chỉnh, đối tượng áp dụng và các quy định cốt lõi ban đầu từ Điều 1 đến Điều 4 của Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu năm 2005:

Phạm vi điều chỉnh và đối tượng chịu thuế (Điều 1)

Luật quy định rõ các loại hàng hóa thuộc đối tượng chịu thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu khi dịch chuyển qua biên giới hoặc giữa các khu vực kinh tế đặc thù, bao gồm:

• Hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu qua cửa khẩu, biên giới Việt Nam.
• Hàng hóa được đưa từ thị trường trong nước vào khu phi thuế quan và từ khu phi thuế quan đưa ra thị trường trong nước.
• Các loại hàng hóa mua bán, trao đổi khác được coi là hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu theo quy định của pháp luật.

Đối tượng không thuộc diện chịu thuế (Điều 2)

Để tạo điều kiện cho các hoạt động nhân đạo, lưu thông hàng hóa quốc tế và phát triển các khu vực kinh tế đặc biệt, Luật quy định các trường hợp không thuộc đối tượng chịu thuế bao gồm:

• Hàng hóa vận chuyển quá cảnh, chuyển khẩu, trung chuyển qua cửa khẩu Việt Nam theo quy định của pháp luật.
• Hàng hóa viện trợ nhân đạo hoặc viện trợ không hoàn lại của các tổ chức, cá nhân nước ngoài dành cho Việt Nam và ngược lại.
• Hàng hóa từ khu phi thuế quan xuất khẩu ra nước ngoài hoặc hàng hóa nhập khẩu từ nước ngoài vào khu phi thuế quan và chỉ sử dụng trong khu phi thuế quan đó.
• Hàng hóa vận chuyển từ khu phi thuế quan này sang khu phi thuế quan khác.

Người nộp thuế (Điều 3)

Luật xác định cụ thể các đối tượng có nghĩa vụ thực hiện nộp thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu vào ngân sách nhà nước:

• Chủ sở hữu của hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu.
• Tổ chức nhận ủy thác xuất khẩu hoặc nhập khẩu hàng hóa từ các đối tác.
• Cá nhân có hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu khi xuất cảnh, nhập cảnh hoặc gửi, nhận hàng hóa qua cửa khẩu, biên giới Việt Nam.

Áp dụng điều ước quốc tế (Điều 4)

Quy định này thể hiện tinh thần hội nhập và tôn trọng các cam kết quốc tế của Việt Nam:

• Trong trường hợp điều ước quốc tế mà Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên có quy định về thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu khác với quy định của Luật này thì áp dụng quy định của điều ước quốc tế đó.

Hiệu lực thi hành

Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu năm 2005 có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01 tháng 01 năm 2006, thay thế cho Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu năm 1991 và các Luật sửa đổi, bổ sung liên quan trước đó.