Lệnh của Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam ban hành năm 1998 công bố hai văn bản quy phạm pháp luật quan trọng đã được Ủy ban Thường vụ Quốc hội thông qua, bao gồm: Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung một số điều của Pháp lệnh thủ tục giải quyết các vụ án hành chính và Pháp lệnh về tổ chức và hoạt động hòa giải ở cơ sở. Đây là văn bản pháp lý nền tảng nhằm hoàn thiện thể chế tố tụng hành chính và tăng cường vai trò của công tác hòa giải trong đời sống xã hội tại Việt Nam.

Phạm vi điều chỉnh và Đối tượng áp dụng

Văn bản điều chỉnh việc công bố và đưa vào thi hành hai Pháp lệnh quan trọng trên phạm vi cả nước. Đối tượng áp dụng bao gồm các cơ quan nhà nước, Tòa án nhân dân, Viện kiểm sát nhân dân, các tổ chức chính trị - xã hội, tổ hòa giải ở cơ sở, hòa giải viên và mọi cá nhân, tổ chức có liên quan đến hoạt động tố tụng hành chính hoặc công tác hòa giải tại cộng đồng dân cư.

- Công bố Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung một số điều của Pháp lệnh thủ tục giải quyết các vụ án hành chính

• Mở rộng thẩm quyền xét xử của Tòa án nhân dân đối với các khiếu kiện hành chính, tạo cơ sở pháp lý vững chắc để người dân khiếu kiện các quyết định hành chính, hành vi hành chính trái pháp luật của cơ quan nhà nước hoặc người có thẩm quyền.
• Sửa đổi, bổ sung các quy định về trình tự, thủ tục khởi kiện, thụ lý vụ án, chuẩn bị xét xử nhằm bảo đảm tính minh bạch, nhanh chóng và bảo vệ tối đa quyền, lợi ích hợp pháp của cá nhân, tổ chức.
• Quy định rõ ràng hơn về vai trò, trách nhiệm của Viện kiểm sát nhân dân trong việc kiểm sát việc tuân theo pháp luật trong quá trình giải quyết các vụ án hành chính, bảo đảm hoạt động xét xử diễn ra khách quan, đúng pháp luật.

- Công bố Pháp lệnh về tổ chức và hoạt động hòa giải ở cơ sở năm 1998

• Xác định rõ nguyên tắc tổ chức và hoạt động hòa giải ở cơ sở phải dựa trên sự tự nguyện của các bên, phù hợp với đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, đạo đức xã hội và phong tục tập quán tốt đẹp của nhân dân.
• Quy định về việc thành lập các Tổ hòa giải tại thôn, làng, ấp, bản, tổ dân phố; tiêu chuẩn đối với hòa giải viên và quy trình bầu chọn, công nhận hòa giải viên nhằm bảo đảm uy tín và năng lực thực hiện nhiệm vụ.
• Xác định phạm vi hòa giải ở cơ sở bao gồm các mâu thuẫn, tranh chấp nhỏ trong nội bộ nhân dân như tranh chấp dân sự, hôn nhân và gia đình, vi phạm trật tự công cộng chưa đến mức bị xử lý hình sự hoặc xử phạt hành chính.
• Quy định trách nhiệm của Ủy ban nhân dân các cấp trong việc quản lý nhà nước và phối hợp với Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cùng các tổ chức thành viên để hướng dẫn, hỗ trợ, tạo điều kiện cho hoạt động hòa giải ở cơ sở phát triển hiệu quả.

Hiệu lực thi hành

Lệnh công bố của Chủ tịch nước có hiệu lực thi hành kể từ ngày ký ban hành. Các cơ quan nhà nước có thẩm quyền trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của mình có trách nhiệm tổ chức thi hành, hướng dẫn và bảo đảm các điều kiện cần thiết để hai Pháp lệnh được triển khai đồng bộ, hiệu quả trên thực tế.