Ngày 11 tháng 05 năm 2004, Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam đã ký ban hành Lệnh số 08/2004/L-CTN về việc công bố Pháp lệnh Thú y, đã được Ủy ban thường vụ Quốc hội khóa XI thông qua ngày 29 tháng 04 năm 2004. Đây là văn bản pháp lý nền tảng nhằm hoàn thiện hệ thống pháp luật về thú y, nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước trong việc phòng ngừa, kiểm soát dịch bệnh động vật, bảo vệ sức khỏe nhân dân và thúc đẩy ngành chăn nuôi phát triển bền vững.

Pháp lệnh Thú y năm 2004 quy định toàn diện về các hoạt động thú y trên phạm vi cả nước. Đối tượng áp dụng của văn bản bao gồm mọi cơ quan, tổ chức, cá nhân trong nước và tổ chức, cá nhân nước ngoài có hoạt động liên quan đến thú y tại Việt Nam.

Phạm vi điều chỉnh của Pháp lệnh Thú y

• Phòng ngừa, khống chế và dập tắt dịch bệnh động vật, hạn chế tối đa thiệt hại do dịch bệnh gây ra đối với ngành chăn nuôi và nuôi trồng thủy sản.
• Kiểm dịch động vật, sản phẩm động vật xuất khẩu, nhập khẩu, tạm nhập tái xuất, tạm xuất tái nhập, chuyển khẩu, quá cảnh lãnh thổ Việt Nam và vận chuyển ra khỏi địa bàn cấp huyện.
• Kiểm soát giết mổ động vật, kiểm tra vệ sinh thú y đối với động vật, sản phẩm động vật và các đối tượng thuộc diện kiểm tra vệ sinh thú y nhằm bảo đảm an toàn thực phẩm.
• Quản lý thuốc thú y, chế phẩm sinh học, vi sinh vật, hóa chất dùng trong thú y từ khâu sản xuất, nhập khẩu, lưu thông đến khâu sử dụng.
• Quản lý các hoạt động hành nghề thú y nhằm bảo đảm chất lượng dịch vụ kỹ thuật và an toàn cho cộng đồng.

Nguyên tắc hoạt động thú y cốt lõi

• Lấy phòng bệnh là chính, kết hợp chặt chẽ giữa phòng bệnh, chữa bệnh và giám sát dịch bệnh thường xuyên để phát hiện, xử lý kịp thời các ổ dịch ngay từ khi mới phát sinh.
• Hoạt động thú y phải gắn liền với việc bảo vệ môi trường sinh thái, bảo vệ sức khỏe của nhân dân và bảo đảm an toàn vệ sinh thực phẩm.
• Áp dụng tiến bộ khoa học và công nghệ, kết hợp giữa công nghệ hiện đại với kinh nghiệm truyền thống của nhân dân trong công tác phòng, trị bệnh cho động vật.

Giải thích các thuật ngữ chuyên ngành quan trọng

• Động vật: Bao gồm các loài gia súc, gia cầm, động vật hoang dã, bò sát, lưỡng cư, thủy sản và các loài động vật khác được nuôi giữ hoặc sống trong tự nhiên.
• Sản phẩm động vật: Bao gồm thịt, trứng, sữa, da, lông, xương, sừng, ngà, móng, tinh dịch, phôi, máu, nội tạng và các bộ phận khác của động vật ở dạng tươi sống hoặc đã qua chế biến.
• Dịch bệnh động vật: Là sự xuất hiện và lây lan của các bệnh truyền nhiễm thuộc danh mục bệnh phải công bố dịch hoặc các bệnh truyền nhiễm mới xuất hiện ở động vật.
• Vệ sinh thú y: Là việc thực hiện các biện pháp kỹ thuật nhằm bảo đảm cho động vật khỏe mạnh, sản phẩm động vật không mang mầm bệnh gây hại cho sức khỏe con người, động vật và môi trường sinh thái.

Chính sách của Nhà nước về phát triển hoạt động thú y

• Nhà nước ưu tiên đầu tư ngân sách cho công tác phòng, chống dịch bệnh động vật nguy hiểm, xây dựng hệ thống giám sát dịch bệnh và kiểm dịch động vật tại các cửa khẩu quốc tế.
• Khuyến khích và tạo điều kiện thuận lợi cho các tổ chức, cá nhân đầu tư nghiên cứu khoa học, chuyển giao công nghệ tiên tiến trong sản xuất thuốc thú y, vắc-xin và chẩn đoán bệnh động vật.
• Hỗ trợ phát triển mạng lưới thú y cơ sở, đặc biệt là tại các vùng sâu, vùng xa, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn nhằm bảo đảm độ bao phủ dịch vụ thú y toàn diện.

Lệnh công bố Pháp lệnh Thú y năm 2004 có hiệu lực thi hành kể từ ngày Pháp lệnh Thú y năm 2004 chính thức có hiệu lực (ngày 01 tháng 11 năm 2004), thay thế cho Pháp lệnh Thú y năm 1993.