Nghị định số 01/2022/NĐ-CP được ban hành bởi Chính phủ nhằm sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 65/2018/NĐ-CP ngày 12 tháng 5 năm 2018 quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Đường sắt. Đây là văn bản pháp lý quan trọng nhằm tháo gỡ khó khăn cho ngành đường sắt bằng việc điều chỉnh quy định về niên hạn sử dụng của các phương tiện giao thông đường sắt và kéo dài lộ trình thực hiện niên hạn trong bối cảnh phục hồi kinh tế.

Phạm vi và đối tượng áp dụng

Nghị định này áp dụng đối với các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan đến hoạt động quản lý, khai thác, kinh doanh và sử dụng phương tiện giao thông đường sắt thuộc mạng lưới đường sắt Việt Nam.

Các trường hợp không áp dụng quy định về niên hạn sử dụng

Nghị định đã sửa đổi khoản 3 và bổ sung khoản 6 Điều 18 của Nghị định số 65/2018/NĐ-CP, quy định chi tiết các trường hợp đặc thù không phải áp dụng quy định về niên hạn sử dụng phương tiện giao thông đường sắt bao gồm:

• Phương tiện phục vụ công tác cứu hộ, cứu nạn đường sắt.
• Phương tiện thực hiện nhiệm vụ dồn dịch trong phạm vi ga, cảng, trong đề-pô (depot) hoặc trong nội bộ các nhà máy.
• Phương tiện thực hiện việc điều chuyển giữa các ga và các đề-pô với nhau.
• Các đầu máy hơi nước được sử dụng chuyên để kéo các đoàn tàu phục vụ mục đích du lịch.
• Toa xe mặt võng chuyên dùng cho hoạt động vận tải phục vụ mục đích an ninh, quốc phòng.
• Các loại phương tiện chuyên dùng khác di chuyển trên đường sắt.
• Đặc biệt, Nghị định bổ sung quy định cho phép các phương tiện giao thông đường sắt thông thường khi hết niên hạn sử dụng được phép chuyển đổi mục đích để làm phương tiện không áp dụng quy định về niên hạn sử dụng nếu đáp ứng các điều kiện hoạt động nêu trên.

Lộ trình thực hiện niên hạn sử dụng phương tiện giao thông đường sắt

Nhằm tạo điều kiện cho các doanh nghiệp vận tải đường sắt có lộ trình đầu tư, thay thế phương tiện mới phù hợp với năng lực tài chính, Nghị định đã sửa đổi toàn bộ Điều 19 về lộ trình áp dụng niên hạn sử dụng như sau:

• Đối với phương tiện hết niên hạn sử dụng trước ngày 31 tháng 12 năm 2018: Được phép kéo dài thời gian hoạt động khai thác đến hết ngày 31 tháng 12 năm 2023.
• Đối với phương tiện hết niên hạn sử dụng từ ngày 01 tháng 01 năm 2019 đến ngày 31 tháng 12 năm 2019: Được phép kéo dài thời gian hoạt động khai thác đến hết ngày 31 tháng 12 năm 2024.
• Đối với phương tiện hết niên hạn sử dụng từ ngày 01 tháng 01 năm 2020 đến ngày 31 tháng 12 năm 2025: Được phép kéo dài thời gian hoạt động khai thác đến hết ngày 31 tháng 12 năm 2025.
• Đối với phương tiện hết niên hạn sử dụng từ ngày 01 tháng 01 năm 2026 trở đi: Không được phép kéo dài thời gian hoạt động, bắt buộc phải dừng vận hành theo đúng quy định về niên hạn sử dụng.

Hiệu lực thi hành và trách nhiệm thực hiện

Nghị định số 01/2022/NĐ-CP có hiệu lực thi hành kể từ ngày ký ban hành. Các Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ, Thủ trưởng cơ quan thuộc Chính phủ, Chủ tịch Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương và các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan chịu trách nhiệm thi hành nghiêm túc các quy định tại Nghị định này.