Phạm vi và đối tượng áp dụng

Nghị định này áp dụng đối với mọi tổ chức, cá nhân trong nước và nước ngoài có hoạt động liên quan đến nghiên cứu, chọn tạo, nhập khẩu, sản xuất và kinh doanh giống cây trồng trên lãnh thổ Việt Nam.

Giải thích từ ngữ và phân loại giống cây trồng

• Giống cây trồng: Là tập hợp các cây nông nghiệp, lâm nghiệp cùng một loài có sự đồng nhất về di truyền, có những đặc điểm khác biệt với các cây trồng cùng loài về một hoặc nhiều đặc tính và khi sinh sản (hữu tính hoặc vô tính) vẫn giữ được các đặc tính đó.
• Giống: Bao gồm các nguyên liệu sinh sản của thực vật dùng trong sản xuất nông lâm nghiệp như hạt, củ, rễ, thân, lá, cây con, mắt ghép, cành ghép, chồi hoa, bao tử hoặc sợi nấm dùng để làm giống.
• Giống địa phương: Là giống đã tồn tại lâu đời và tương đối ổn định tại địa phương, có những đặc trưng, đặc tính khác biệt với các giống khác và di truyền được cho đời sau.
• Giống gốc (giống tác giả): Là giống do tác giả chọn lọc, lai tạo hoặc lấy từ quỹ gen có tính di truyền ổn định.
• Giống nguyên chủng: Là giống được nhân ra từ giống gốc theo đúng quy trình sản xuất giống nguyên chủng và đạt tiêu chuẩn chất lượng quy định của Nhà nước để nhân tiếp cho các đời sau.
• Giống xác nhận (giống thương mại): Là giống của đời cuối cùng của giống nguyên chủng để đưa ra sản xuất đại trà và không dùng làm giống cho đời sau.
• Nguồn gen (Quỹ gen): Là nguồn thực liệu của các loài giống cây trồng và cây hoang dại được bảo quản để sử dụng trong công tác chọn tạo giống.

Chính sách của Nhà nước về phát triển giống cây trồng

• Nhà nước thống nhất quản lý giống cây trồng, khuyến khích và bảo hộ quyền lợi hợp pháp của các tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước hoạt động nghiên cứu, chọn tạo, nhập khẩu, sản xuất và kinh doanh giống cây trồng.
• Nhà nước đầu tư ngân sách để tăng cường cơ sở vật chất cho các cơ quan bảo tồn nguồn gen, quản lý chất lượng giống và đào tạo cán bộ chuyên ngành.
• Thành lập quỹ giống dự phòng thiên tai đối với một số cây trồng quan trọng mang tính thời vụ. Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn chịu trách nhiệm quản lý quỹ này và việc sử dụng do Thủ tướng Chính phủ quyết định.
• Áp dụng chính sách giảm thuế cho sản xuất giống gốc, giống nguyên chủng, giống mới chọn tạo hoặc mới nhập khẩu.
• Tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh giống cây trồng được hỗ trợ vay vốn tín dụng với lãi suất phù hợp và thời gian vay theo chu kỳ sản xuất của từng loại cây trồng.

Quản lý nguồn gen và khảo nghiệm giống mới

• Nguồn gen để chọn tạo giống là tài sản quốc gia do Nhà nước thống nhất quản lý và đầu tư thu thập, bảo quản tại các cơ quan nghiên cứu khoa học được chỉ định. Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn quy định danh mục nguồn gen quý hiếm và quy chế quản lý việc trao đổi, khai thác, sử dụng.
• Giống cây trồng mới chọn tạo hoặc mới nhập khẩu trước khi đưa vào sản xuất đại trà phải qua khảo nghiệm hoặc sản xuất thử. Các tổ chức, cá nhân phải đăng ký với Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn về tên giống, nguồn gốc, đặc tính, địa điểm sản xuất thử, quy trình sản xuất và báo cáo kết quả để Bộ trưởng quyết định cho phép khu vực hóa hoặc đưa vào sản xuất.
• Người tạo ra giống mới được đăng ký với Bộ Khoa học, Công nghệ và Môi trường để được giữ bản quyền theo quy định của pháp luật.

Quy định về sản xuất và kinh doanh giống cây trồng

• Tổ chức, cá nhân thuộc các thành phần kinh tế sản xuất, kinh doanh giống cây trồng phải bảo đảm các điều kiện sản xuất đúng quy trình kỹ thuật của mỗi cấp giống và phải có giấy phép sản xuất do cơ quan nông nghiệp có thẩm quyền cấp.
• Nhà nước khuyến khích và tạo điều kiện thuận lợi để các tổ chức, cá nhân hợp tác với nước ngoài trong sản xuất và chọn tạo giống cây trồng.
• Tất cả các loại giống bán ra thị trường phải gắn nhãn, có phiếu kiểm tra chất lượng đúng với từng cấp giống. Hạt giống bán ra phải đóng bao bì đúng quy cách.
• Nghiêm cấm mọi hành vi sản xuất và buôn bán giống giả, giống kém phẩm chất, giống bị lẫn, giống có mầm mống sâu bệnh và giống chưa được công nhận.
• Tổ chức, cá nhân hoạt động sản xuất, kinh doanh giống phải đúng giấy phép được cấp và chịu sự kiểm tra của cơ quan quản lý chất lượng thuộc Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn.

Quy định về xuất khẩu và nhập khẩu giống cây trồng

• Tổ chức, cá nhân nhập khẩu giống cây trồng phải thực hiện đúng quy định về nhập khẩu hàng hóa và pháp lệnh bảo vệ, kiểm dịch thực vật. Trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn và Bộ Thương mại phải giải quyết, trường hợp không chấp thuận phải trả lời bằng văn bản.
• Các giống cây trồng nhập vào Việt Nam dưới dạng quà tặng, viện trợ hoặc hình thức khác đều phải thực hiện đúng Pháp lệnh Bảo vệ và Kiểm dịch thực vật. Trong vòng 15 ngày kể từ ngày nhập khẩu, tổ chức, cá nhân tiếp nhận phải báo cáo Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn.
• Tổ chức, cá nhân nhập khẩu giống cây trồng có lợi cho sản xuất được Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn công nhận thì được khen thưởng. Các cơ sở nghiên cứu và sản xuất giống khi nhập giống gốc, giống nguyên chủng được miễn thuế nhập khẩu.
• Tổ chức, cá nhân xuất nhập khẩu giống cây trồng phải làm thủ tục theo quy định đối với xuất khẩu nông sản hàng hóa và nộp lệ phí theo quy định.
• Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn quy định danh mục giống cây trồng quý hiếm và nguồn thực liệu tạo giống không được xuất khẩu. Trường hợp đặc biệt xuất khẩu phải trình Thủ tướng Chính phủ quyết định.

Trách nhiệm quản lý nhà nước về giống cây trồng

• Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn: Thực hiện quản lý nhà nước về giống cây trồng trong phạm vi cả nước, bao gồm: trình Chính phủ ban hành văn bản pháp quy; ban hành quy trình, quy phạm kỹ thuật; xây dựng tiêu chuẩn Việt Nam; cấp hoặc thu hồi giấy chứng nhận giống mới và các giấy phép liên quan; ban hành quy định về khảo nghiệm, kiểm nghiệm; lập quy hoạch hệ thống giống; thẩm định dự án hợp tác quốc tế; thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm.
• Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương: Tổ chức quản lý giống cây trồng tại địa phương; ban hành văn bản hướng dẫn; quyết định cấp hoặc thu hồi giấy phép kinh doanh giống theo thẩm quyền; kiểm tra và xử lý các hành vi vi phạm tại địa phương.
• Công tác kiểm tra, thanh tra: Các cấp quản lý ngành nông nghiệp từ Trung ương đến địa phương phải tổ chức kiểm tra định kỳ hoặc đột xuất chất lượng các loại giống cây trồng và việc thực hiện Nghị định này.

Khen thưởng, xử lý vi phạm và hiệu lực thi hành

• Tổ chức, cá nhân có thành tích trong việc quản lý, chọn lọc, bồi dục tài nguyên giống, tạo giống mới, nhân nhanh giống và phát triển giống tốt trong sản xuất sẽ được khen thưởng.
• Người có hành vi vi phạm các quy định tại Nghị định này, tùy theo mức độ gây thiệt hại, sẽ bị xử phạt hành chính hoặc bồi thường vật chất theo quy định của pháp luật.
• Nghị định này có hiệu lực kể từ ngày ký. Những quy định trước đây trái với Nghị định này đều bãi bỏ. Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn phối hợp với các cơ quan liên quan hướng dẫn, đôn đốc và kiểm tra việc thi hành.