Nghị định 118/2017/NĐ-CP do Chính phủ ban hành quy định chi tiết về chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Thông tấn xã Việt Nam. Đây là văn bản pháp lý quan trọng xác định vị thế của Thông tấn xã Việt Nam với tư cách là cơ quan thông tấn nhà nước, đồng thời thiết lập hệ thống tổ chức bộ máy tinh gọn, hoạt động hiệu quả nhằm thực hiện tốt vai trò cơ quan báo chí đối ngoại chủ lực quốc gia và cung cấp thông tin chính thống của Đảng và Nhà nước.

Phạm vi và đối tượng áp dụng

Nghị định này áp dụng đối với Thông tấn xã Việt Nam, các đơn vị trực thuộc Thông tấn xã Việt Nam, các cơ quan thường trú trong và ngoài nước, cùng các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan đến hoạt động quản lý, vận hành và phối hợp công tác với Thông tấn xã Việt Nam.

Vị trí và chức năng của Thông tấn xã Việt Nam

Theo quy định tại Nghị định, vị trí pháp lý và chức năng của Thông tấn xã Việt Nam được xác định rõ ràng như sau:

• Thông tấn xã Việt Nam (viết tắt là TTXVN; tên giao dịch quốc tế bằng tiếng Anh là Vietnam News Agency, viết tắt là VNA) là cơ quan thuộc Chính phủ, thực hiện chức năng thông tấn nhà nước.
• Có nhiệm vụ đăng, phát thông tin, văn kiện chính thức của Đảng và Nhà nước; cung cấp thông tin phục vụ yêu cầu lãnh đạo của Đảng và quản lý của Nhà nước.
• Thu thập, phổ biến thông tin bằng các loại hình báo chí và truyền thông đa phương tiện phục vụ các cơ quan thông tin đại chúng, công chúng và các đối tượng khác trong và ngoài nước.
• Chịu sự quản lý nhà nước của Bộ Thông tin và Truyền thông về các lĩnh vực báo chí, phát thanh và truyền hình.

Nhiệm vụ và quyền hạn cốt lõi

Thông tấn xã Việt Nam thực hiện các nhiệm vụ và quyền hạn cụ thể sau đây:

• Xây dựng chiến lược và kế hoạch: Trình Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ phê duyệt chiến lược, quy hoạch, chương trình, kế hoạch dài hạn, trung hạn, hàng năm và các dự án, đề án quan trọng; tổ chức thực hiện sau khi được phê duyệt.
• Thông tin chính thống và định hướng dư luận: Thống nhất đăng, phát văn kiện, thông tin chính thức của Đảng và Nhà nước. Công bố quan điểm chính thống của Nhà nước về các vấn đề thời sự; chỉnh hướng các thông tin không phù hợp với lợi ích quốc gia; cải chính thông tin sai lệch và ra tuyên bố bác bỏ thông tin xuyên tạc khi cần thiết.
• Sản xuất và phát hành sản phẩm truyền thông: Thu thập, biên soạn, xuất bản và phát hành các sản phẩm báo chí, truyền thông đa phương tiện phục vụ công chúng trong và ngoài nước.
• Thông tin đối ngoại và dân tộc: Thực hiện vai trò cơ quan báo chí đối ngoại chủ lực quốc gia, phổ biến thông tin về Việt Nam bằng nhiều ngôn ngữ khác nhau. Đồng thời, thực hiện thông tin, tuyên truyền cho đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi bằng tiếng nói, chữ viết của các dân tộc.
• Lưu trữ và quản lý dữ liệu: Thực hiện lưu trữ tư liệu thông tin, xây dựng ngân hàng dữ liệu thông tin và quản lý tư liệu ảnh quốc gia.
• Hợp tác quốc tế và nghiên cứu khoa học: Tổ chức nghiên cứu, ứng dụng tiến bộ khoa học công nghệ trong lĩnh vực báo chí, thông tấn; thực hiện hợp tác quốc tế theo quy định của pháp luật.
• Quản lý doanh nghiệp và đầu tư: Thực hiện chức năng đại diện chủ sở hữu nhà nước đối với các doanh nghiệp do TTXVN thành lập và phần vốn góp tại các doanh nghiệp khác; quản lý và quyết định các dự án đầu tư xây dựng thuộc thẩm quyền.
• Quản lý tổ chức và nhân sự: Quản lý bộ máy, biên chế, số lượng người làm việc; quyết định bổ nhiệm, miễn nhiệm, điều động, kỷ luật, khen thưởng và thực hiện các chế độ chính sách đối với cán bộ, công chức, viên chức, người lao động thuộc thẩm quyền.
• Quản lý tài chính và tài sản: Phối hợp xây dựng cơ chế tài chính đặc thù trình Chính phủ phê duyệt; quản lý, sử dụng ngân sách và tài sản nhà nước được giao ở trong và ngoài nước.

Cơ cấu tổ chức của Thông tấn xã Việt Nam

Cơ cấu tổ chức của Thông tấn xã Việt Nam bao gồm 30 đơn vị trực thuộc, được phân chia thành các nhóm chức năng cụ thể:

• Các tổ chức giúp việc Tổng giám đốc (05 đơn vị):
  • Ban Thư ký biên tập và Quan hệ đối ngoại (được cơ cấu gồm 03 phòng).
  • Văn phòng (được cơ cấu gồm 08 phòng).
  • Ban Tổ chức - Cán bộ (được cơ cấu gồm 02 phòng).
  • Ban Kế hoạch - Tài chính (được cơ cấu gồm 05 phòng).
  • Ban Kiểm tra.
• Các đơn vị thông tin (20 đơn vị):
  • Các Ban biên tập chuyên môn: Ban biên tập tin Trong nước, Ban biên tập tin Thế giới, Ban biên tập tin Đối ngoại, Ban biên tập Ảnh, Ban biên tập tin Kinh tế.
  • Các trung tâm và cơ quan báo chí: Trung tâm Thông tin tư liệu và Đồ họa, Trung tâm Truyền hình Thông tấn, Báo Tin tức, Báo Thể thao và Văn hóa, Báo điện tử VietnamPlus, Báo Việt Nam News, Báo Le Courrier du Vietnam, Tạp chí Vietnam Law and Legal Forum, Báo ảnh Việt Nam, Báo ảnh Dân tộc và Miền núi, Nhà xuất bản Thông tấn.
  • Các cơ quan thường trú và khu vực: Cơ quan TTXVN khu vực phía Nam, Cơ quan TTXVN khu vực miền Trung - Tây Nguyên, các cơ quan thường trú trong nước (tại các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương) và các cơ quan thường trú ở nước ngoài.
• Các đơn vị phục vụ thông tin (05 đơn vị):
  • Trung tâm Kỹ thuật Thông tấn.
  • Trung tâm Bồi dưỡng nghiệp vụ Thông tấn.
  • Trung tâm Phát triển truyền thông Thông tấn.
  • Trung tâm Tin học.
  • Trung tâm Hợp tác quốc tế Thông tấn.

Chế độ lãnh đạo và điều hành

Công tác lãnh đạo, quản lý tại Thông tấn xã Việt Nam được quy định chặt chẽ:

• Thông tấn xã Việt Nam do Tổng Giám đốc điều hành và có không quá 04 Phó Tổng Giám đốc giúp việc.
• Tổng Giám đốc và các Phó Tổng Giám đốc do Thủ tướng Chính phủ bổ nhiệm, miễn nhiệm theo quy định của pháp luật.
• Tổng Giám đốc chịu trách nhiệm trước Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và trước pháp luật về toàn bộ hoạt động của TTXVN.
• Các Phó Tổng Giám đốc chịu trách nhiệm trước Tổng Giám đốc và trước pháp luật về các lĩnh vực công tác được phân công.
• Tổng Giám đốc có thẩm quyền bổ nhiệm, miễn nhiệm người đứng đầu, cấp phó của người đứng đầu và quy định chức năng, nhiệm vụ, cơ cấu tổ chức của các đơn vị trực thuộc.

Hiệu lực thi hành và trách nhiệm thực hiện

• Hiệu lực thi hành: Nghị định 118/2017/NĐ-CP có hiệu lực thi hành kể từ ngày ký ban hành.
• Thay thế văn bản cũ: Nghị định này thay thế hoàn toàn Nghị định số 88/2013/NĐ-CP ngày 01 tháng 8 năm 2013 của Chính phủ quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Thông tấn xã Việt Nam trước đây.
• Trách nhiệm thi hành: Tổng Giám đốc Thông tấn xã Việt Nam, các Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ, Thủ trưởng cơ quan thuộc Chính phủ, Chủ tịch Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương chịu trách nhiệm thi hành nghiêm túc Nghị định này.