Nghị định số 143/2004/NĐ-CP do Chính phủ ban hành nhằm sửa đổi, bổ sung Điều 14 Nghị định số 175/CP ngày 18 tháng 10 năm 1994 hướng dẫn thi hành Luật Bảo vệ môi trường. Văn bản này tập trung điều chỉnh, phân định rõ ràng thẩm quyền thẩm định và phê duyệt báo cáo đánh giá tác động môi trường đối với các dự án đầu tư giữa cơ quan quản lý ở trung ương và địa phương.

Phạm vi và đối tượng áp dụng

Nghị định áp dụng đối với các cơ quan quản lý nhà nước về môi trường, các Bộ, ngành, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, cùng các tổ chức, cá nhân là chủ dự án đầu tư có hoạt động ảnh hưởng đến môi trường trên lãnh thổ Việt Nam thuộc diện phải lập báo cáo đánh giá tác động môi trường.

Thẩm quyền thẩm định và phê duyệt của Bộ Tài nguyên và Môi trường

Bộ Tài nguyên và Môi trường chịu trách nhiệm thẩm định và phê duyệt báo cáo đánh giá tác động môi trường đối với các dự án có quy mô lớn, tính chất phức tạp hoặc có nguy cơ gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến môi trường, bao gồm:

• Dự án sử dụng một phần hoặc toàn bộ diện tích đất của vườn quốc gia, khu bảo tồn thiên nhiên đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, hoặc khu di tích lịch sử - văn hóa, danh lam thắng cảnh đã được xếp hạng; dự án sử dụng diện tích đất thuộc phạm vi từ 2 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương trở lên.
• Dự án xây dựng kết cấu hạ tầng khu đô thị từ loại 3 trở lên (quy mô dân số từ 100.000 người trở lên); dự án xây dựng kết cấu hạ tầng khu công nghiệp, khu công nghệ cao có quy mô từ 150 ha trở lên; dự án xây dựng kết cấu hạ tầng khu kinh tế, thương mại có quy mô từ 1.000 ha trở lên.
• Dự án giao thông và hạ tầng kỹ thuật lớn: Cầu vĩnh cửu có chiều dài từ 1.000 m trở lên; cảng biển cho tàu thủy có trọng tải từ 50.000 DWT trở lên; cảng hàng không, sân bay; nhà máy đóng, sửa chữa tàu thủy trọng tải từ 10.000 DWT trở lên; kho xăng dầu có dung tích từ 50.000 m3 trở lên.
• Dự án năng lượng: Nhà máy thủy điện với hồ chứa có dung tích từ 100.000.000 m3 nước trở lên; nhà máy nhiệt điện có công suất từ 200 MW trở lên.
• Dự án hóa chất, hóa dầu và công nghiệp nặng: Dự án lọc, hóa dầu; nhà máy sản xuất chất dẻo công suất từ 10.000 tấn sản phẩm/năm trở lên; nhà máy sản xuất phân hóa học công suất từ 100.000 tấn sản phẩm/năm trở lên; nhà máy sản xuất sơn, hóa chất cơ bản, thuốc bảo vệ thực vật, chất tẩy rửa, phụ gia công suất từ 20.000 tấn sản phẩm/năm trở lên; nhà máy chế biến mủ cao su và cao su công suất từ 50.000 tấn sản phẩm/năm trở lên; nhà máy sản xuất săm, lốp ô tô, máy kéo công suất từ 1.000.000 sản phẩm/năm trở lên; nhà máy sản xuất ắc quy công suất từ 300.000 KWh/năm trở lên; nhà máy dệt nhuộm công suất từ 30.000.000 m vải/năm trở lên.
• Dự án sản xuất thực phẩm, đồ uống quy mô lớn: Nhà máy sản xuất cồn, rượu công suất từ 1.000.000 lít sản phẩm/năm trở lên; nhà máy sản xuất bia, nước giải khát công suất từ 10.000.000 lít sản phẩm/năm trở lên.
• Dự án khai thác tài nguyên: Khai thác dầu, khí; khai thác khoáng sản rắn (không sử dụng hóa chất) công suất từ 500.000 m3/năm trở lên; khai thác khoáng sản rắn có chứa chất độc hại hoặc có sử dụng hóa chất độc hại; khai thác nước dưới đất công suất từ 50.000 m3/ngày đêm trở lên; khai thác nước mặt công suất từ 500.000 m3/ngày đêm trở lên.
• Dự án luyện kim và sản xuất vật liệu: Nhà máy sản xuất, cán, luyện gang, thép và kim loại màu công suất từ 300.000 tấn sản phẩm/năm trở lên; nhà máy sản xuất xi măng công suất từ 1.000.000 tấn xi măng/năm trở lên; nhà máy sản xuất giấy và bột giấy công suất từ 50.000 tấn sản phẩm/năm trở lên.
• Dự án xử lý chất thải: Bãi chôn lấp chất thải công nghiệp, chất thải nguy hại; hệ thống xử lý nước thải công nghiệp tập trung có công suất từ 5.000 m3 nước thải/ngày đêm trở lên.

Lưu ý về cơ chế ủy quyền: Trên cơ sở xem xét kỹ từng trường hợp cụ thể theo đề nghị của Bộ, ngành quản lý dự án, Bộ Tài nguyên và Môi trường được phép ủy nhiệm cho Bộ, ngành đó tự thẩm định và phê duyệt báo cáo đánh giá tác động môi trường đối với các dự án thuộc thẩm quyền của Bộ.

Thẩm quyền của địa phương và các dự án quan trọng quốc gia

• Thẩm quyền cấp tỉnh: Sở Tài nguyên và Môi trường có trách nhiệm thẩm định và trình Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương phê duyệt báo cáo đánh giá tác động môi trường đối với tất cả các dự án không thuộc thẩm quyền của Bộ Tài nguyên và Môi trường nêu trên.
• Dự án quan trọng quốc gia: Đối với các dự án quan trọng quốc gia do Quốc hội quyết định chủ trương đầu tư, Bộ Tài nguyên và Môi trường có trách nhiệm trình Chính phủ xem xét toàn diện các vấn đề liên quan đến bảo vệ môi trường của dự án.

Trách nhiệm tổ chức thực hiện

• Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường chịu trách nhiệm ban hành hướng dẫn chi tiết về việc lập, thẩm định báo cáo đánh giá tác động môi trường đối với các dự án thuộc thẩm quyền của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh và các dự án được ủy nhiệm cho các Bộ, ngành thực hiện.
• Các Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ, Thủ trưởng cơ quan thuộc Chính phủ, và Chủ tịch Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương có trách nhiệm thi hành nghiêm túc các quy định tại Nghị định này.

Hiệu lực thi hành

Nghị định này có hiệu lực thi hành sau 15 ngày, kể từ ngày đăng Công báo. Quy định tại Nghị định này thay thế hoàn toàn cho Điều 14 Nghị định số 175/CP ngày 18 tháng 10 năm 1994 của Chính phủ về hướng dẫn thi hành Luật Bảo vệ môi trường.