Nghị định 162/1999/NĐ-CP được ban hành nhằm sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 06/CP ngày 20 tháng 01 năm 1995 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều của Bộ luật Lao động về an toàn lao động, vệ sinh lao động. Đây là văn bản pháp lý quan trọng nhằm hoàn thiện cơ chế quản lý, giám sát và nâng cao trách nhiệm của các bên trong việc bảo đảm an toàn, vệ sinh lao động tại nơi làm việc.

Phạm vi và đối tượng áp dụng

Nghị định áp dụng đối với các tổ chức, cá nhân sử dụng các loại máy móc, thiết bị, vật tư, chất có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn, vệ sinh lao động; người sử dụng lao động và ban chấp hành công đoàn cơ sở tại các đơn vị xảy ra tai nạn lao động; cùng các cơ quan quản lý ngành đặc thù và các cơ quan quản lý nhà nước về lao động, y tế.

Khai báo, đăng ký và cấp phép thiết bị có yêu cầu nghiêm ngặt

• Các tổ chức, cá nhân khi đưa vào sử dụng các loại máy, thiết bị, vật tư, các chất có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn lao động, vệ sinh lao động bắt buộc phải thực hiện đầy đủ các thủ tục khai báo, đăng ký và xin Giấy phép sử dụng.
• Danh mục các loại máy móc, thiết bị, vật tư và hóa chất này do Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội phối hợp với Bộ Y tế ban hành. Việc sử dụng chỉ được coi là hợp pháp khi đã hoàn thành đầy đủ các nghĩa vụ đăng ký và được cấp phép theo quy định hiện hành của pháp luật lao động.

Quy trình điều tra và lập biên bản khi xảy ra tai nạn lao động

• Khi xảy ra tai nạn lao động, người sử dụng lao động có trách nhiệm chủ trì tổ chức việc điều tra và lập biên bản vụ việc. Quá trình này bắt buộc phải có sự tham gia phối hợp của đại diện Ban Chấp hành Công đoàn cơ sở, tuân thủ theo đúng các quy định hướng dẫn của Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội và Bộ Y tế.
• Biên bản tai nạn lao động phải được ghi chép đầy đủ, chi tiết các nội dung cốt lõi bao gồm: diễn biến cụ thể của vụ tai nạn, tình trạng thương tích của người bị nạn, mức độ thiệt hại về người và tài sản, nguyên nhân trực tiếp và gián tiếp xảy ra tai nạn, đồng thời xác định rõ trách nhiệm của cá nhân, tổ chức để xảy ra tai nạn.
• Biên bản hoàn chỉnh bắt buộc phải có chữ ký xác nhận của người sử dụng lao động và đại diện Ban Chấp hành Công đoàn cơ sở để bảo đảm tính khách quan và pháp lý.

Phân cấp thẩm quyền thanh tra an toàn, vệ sinh lao động trong lĩnh vực đặc thù

• Công tác thanh tra về an toàn lao động, vệ sinh lao động đối với một số lĩnh vực chuyên ngành đặc thù được giao trực tiếp cho các cơ quan quản lý ngành đó chịu trách nhiệm thực hiện.
• Các lĩnh vực đặc thù này bao gồm: hoạt động liên quan đến chất phóng xạ; thăm dò và khai thác dầu khí; các phương tiện giao thông vận tải thuộc đường sắt, đường thủy, đường bộ, đường hàng không; và các đơn vị thuộc lực lượng vũ trang.
• Trong quá trình thực hiện nhiệm vụ thanh tra chuyên ngành, các cơ quan quản lý ngành có trách nhiệm phối hợp chặt chẽ với Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội cùng Bộ Y tế để bảo đảm tính đồng bộ và hiệu quả quản lý.

Hiệu lực thi hành và trách nhiệm thực hiện

Nghị định 162/1999/NĐ-CP có hiệu lực thi hành sau 15 ngày kể từ ngày ký ban hành. Các Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ, Thủ trưởng cơ quan thuộc Chính phủ và Chủ tịch Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương chịu trách nhiệm thi hành và hướng dẫn thực hiện các nội dung của Nghị định này.