Nghị định số 169/2007/NĐ-CP do Chính phủ ban hành quy định về việc huy động tiềm lực khoa học và công nghệ phục vụ công tác công an nhằm bảo vệ an ninh quốc gia và giữ gìn trật tự, an toàn xã hội.

Phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng

Nghị định này áp dụng đối với hoạt động huy động tiềm lực khoa học và công nghệ phục vụ công tác công an trên phạm vi cả nước. Tuy nhiên, việc huy động tiềm lực khoa học và công nghệ trong trường hợp Nhà nước ban bố tình trạng khẩn cấp không thuộc phạm vi điều chỉnh của Nghị định này. Đối tượng áp dụng bao gồm các cơ quan, tổ chức, công dân Việt Nam; cá nhân, tổ chức nước ngoài và tổ chức quốc tế đang hoạt động trên lãnh thổ Việt Nam. Trong trường hợp Điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên có quy định khác thì áp dụng quy định của Điều ước quốc tế đó.

Mục tiêu và nguyên tắc huy động tiềm lực khoa học và công nghệ

• Mục tiêu huy động: Khai thác và tận dụng tối đa các tiềm lực khoa học và công nghệ nhằm nâng cao hiệu quả công tác công an, chủ động đấu tranh phòng, chống tội phạm và xử lý kịp thời các tình huống đe dọa an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội. Đồng thời, hoạt động này giúp tăng cường tiềm lực khoa học và công nghệ của lực lượng Công an nhân dân theo hướng cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại và tối ưu hóa hiệu quả sử dụng ngân sách nhà nước.
• Nguyên tắc huy động: Mọi tiềm lực khoa học và công nghệ của tổ chức, cá nhân đều có thể được Nhà nước xem xét huy động khi cần thiết. Việc huy động phải do cơ quan hoặc người có thẩm quyền quyết định, tuân thủ nghiêm ngặt trình tự, thủ tục pháp luật và sử dụng đúng mục tiêu. Nhà nước bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp và thực hiện đền bù kịp thời, hợp lý cho các đối tượng bị huy động. Các cơ quan, tổ chức, cá nhân liên quan có trách nhiệm bảo vệ bí mật nhà nước. Nhà nước cũng khuyến khích, tạo điều kiện cho các nguồn lực tự nguyện đóng góp từ trong và ngoài nước.

Phương thức, đối tượng và thứ tự ưu tiên huy động

• Phương thức huy động: Được thực hiện qua ba phương thức chính bao gồm: Bắt buộc (áp dụng trong trường hợp cấp bách hoặc có nguy cơ đe dọa an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội); Thỏa thuận (giữa cơ quan chuyên trách bảo vệ an ninh với tổ chức, cá nhân); Tự nguyện (sự chủ động giúp đỡ từ phía các cơ quan, tổ chức, cá nhân).
• Đối tượng huy động: Bao gồm cơ sở vật chất, kỹ thuật (hệ thống máy móc, thiết bị, hệ thống thông tin truyền thông); các tổ chức hoạt động nghiên cứu hoặc kinh doanh trong lĩnh vực khoa học và công nghệ; cá nhân hoạt động khoa học và công nghệ; các thành tựu khoa học và công nghệ (kết quả nghiên cứu ứng dụng) liên quan đến công tác công an.
• Thứ tự ưu tiên huy động: Ưu tiên trước hết đối với tiềm lực do nhà nước quản lý; tiếp theo là tiềm lực do nhà nước và các tổ chức, cá nhân trong/ngoài nước cùng quản lý (liên doanh, liên kết); kế đến là tiềm lực của tổ chức, cá nhân trong nước không do nhà nước quản lý; cuối cùng là tiềm lực của tổ chức, cá nhân nước ngoài và tổ chức quốc tế tại Việt Nam. Nhà nước đặc biệt ưu tiên huy động các nguồn lực tự nguyện đóng góp.

Quy trình chuyển giao, hoàn lại và nguồn ngân sách thực hiện

• Chuyển giao đối tượng huy động: Chủ sở hữu hoặc người quản lý hợp pháp có trách nhiệm chuyển giao đối tượng huy động theo đúng quyết định của cơ quan có thẩm quyền. Việc chuyển giao bắt buộc phải được lập thành văn bản. Bộ trưởng Bộ Công an quy định chi tiết về trình tự, thủ tục chuyển giao này.
• Hoàn lại đối tượng huy động: Cơ quan quyết định huy động có trách nhiệm hoàn trả lại đối tượng huy động cho chủ sở hữu khi có quyết định của người có thẩm quyền, khi kết thúc hoạt động cần huy động, hoặc khi hết thời hạn huy động mà không có quyết định kéo dài. Việc hoàn trả cũng phải được lập thành văn bản theo thủ tục do Bộ trưởng Bộ Công an quy định.
• Ngân sách bảo đảm: Nguồn kinh phí thực hiện huy động được bảo đảm từ ngân sách nhà nước nằm trong dự toán hàng năm của Bộ Công an (bao gồm chi sự nghiệp khoa học công nghệ và chi an ninh thường xuyên) cùng các nguồn kinh phí hợp pháp khác. Trong trường hợp cần thiết, Thủ tướng Chính phủ quyết định bổ sung ngân sách theo Luật Ngân sách nhà nước. Bộ Tài chính chủ trì phối hợp với Bộ Công an hướng dẫn cụ thể việc quản lý, sử dụng và quyết toán nguồn kinh phí này.

Các hành vi bị nghiêm cấm

Nghị định nghiêm cấm tuyệt đối các hành vi sau: Huy động tiềm lực khoa học và công nghệ trái thẩm quyền, sai trình tự, thủ tục; lợi dụng việc huy động để xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân; che giấu, tẩu tán, chiếm đoạt hoặc hủy hoại các tiềm lực đã có quyết định huy động; trốn tránh hoặc không chấp hành đầy đủ quyết định huy động của cơ quan có thẩm quyền; tiết lộ bí mật nhà nước hoặc bí mật của tổ chức, cá nhân trong quá trình thực hiện huy động.

Xây dựng kế hoạch và ban hành quyết định huy động

• Xây dựng kế hoạch huy động: Hoạt động huy động phải được thực hiện theo kế hoạch đã được phê duyệt (trừ trường hợp khẩn cấp). Kế hoạch được xây dựng định kỳ 5 năm và hàng năm, dựa trên chiến lược phát triển kinh tế - xã hội và yêu cầu thực tế của Công an nhân dân. Kế hoạch phải có trọng tâm, tập trung vào công nghệ cao và chứa đựng các nội dung về mục tiêu, đối tượng, phương thức, kinh phí, thẩm quyền và trách nhiệm tổ chức. Bộ Công an chủ trì phối hợp với Bộ Khoa học và Công nghệ, các Bộ, ngành và Ủy ban nhân dân cấp tỉnh xây dựng kế hoạch trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt.
• Quyết định huy động: Căn cứ vào kế hoạch đã được Thủ tướng phê duyệt, Bộ trưởng Bộ Công an ban hành quyết định huy động. Quyết định phải nêu rõ đối tượng, phương thức, thời hạn, địa điểm thực hiện, quyền và nghĩa vụ của các bên liên quan. Quyết định phải được gửi đến đối tượng bị huy động chậm nhất 30 ngày trước ngày thực hiện. Các Bộ, ngành, địa phương và các tổ chức, cá nhân có trách nhiệm phối hợp và thực hiện nghiêm túc quyết định này.
• Cung cấp thông tin: Các Bộ, cơ quan ngang Bộ và Ủy ban nhân dân cấp tỉnh có trách nhiệm cung cấp đầy đủ, chính xác các thông tin về tiềm lực khoa học và công nghệ liên quan đến an ninh quốc gia theo yêu cầu của Bộ Công an.

Huy động cụ thể đối với từng loại tiềm lực

• Huy động thành tựu khoa học và công nghệ: Nhà nước khuyến khích chuyển giao công nghệ tiên tiến phục vụ công an. Việc huy động được thực hiện qua hình thức mua, nhận chuyển giao công nghệ theo Luật Chuyển giao công nghệ và Luật Sở hữu trí tuệ, hoặc trưng mua trong trường hợp công nghệ đó có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với an ninh quốc gia. Cơ quan nhận chuyển giao phải bảo mật tuyệt đối thông tin công nghệ được huy động.
• Tăng cường và huy động nhân lực: Bộ Công an phối hợp với Bộ Giáo dục và Đào tạo cùng các cơ quan liên quan tổ chức đào tạo nguồn nhân lực khoa học công nghệ. Nhà nước ưu tiên cho Bộ Công an tuyển chọn, điều động cán bộ, chuyên gia đã được đào tạo và cử người đi học tập trong và ngoài nước. Việc huy động cá nhân hoạt động khoa học công nghệ được thực hiện qua tự nguyện, thỏa thuận hoặc điều động giữa các cơ quan nhà nước. Bộ trưởng Bộ Công an quyết định huy động trên cơ sở thỏa thuận với cơ quan quản lý nhân sự hoặc với chính cá nhân đó (nếu họ hoạt động độc lập).
• Huy động cơ sở vật chất, kỹ thuật quốc gia: Một phần hoặc toàn bộ công trình, hệ thống, trang thiết bị thuộc cơ sở vật chất kỹ thuật quốc gia đều có thể được huy động dựa trên kế hoạch được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt và quyết định của Bộ trưởng Bộ Công an. Song song đó, Nhà nước đầu tư xây dựng các phòng thí nghiệm, trạm thử nghiệm, đổi mới công cụ nghiên cứu và xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu chuyên biệt phục vụ công tác công an.

Huy động trong tình huống có nguy cơ đe dọa an ninh quốc gia và trật tự an toàn xã hội

Trong các tình huống khẩn cấp có nguy cơ đe dọa an ninh quốc gia và trật tự, an toàn xã hội, quy trình huy động được rút gọn và thực hiện như sau:

• Thủ tướng Chính phủ quyết định việc trưng mua đối với các công trình, hệ thống thiết bị, phương tiện giao thông, thông tin liên lạc, tài sản và thành tựu khoa học công nghệ; trưng tập các nhà khoa học, chuyên gia theo đề nghị của Bộ trưởng Bộ Công an.
• Bộ trưởng Bộ Công an hoặc cơ quan chuyên trách bảo vệ an ninh quốc gia thuộc Bộ Công an quyết định trưng dụng một phần hoặc toàn bộ cơ sở vật chất kỹ thuật quốc gia cùng người vận hành, điều khiển các phương tiện, thiết bị đó.
• Các quyết định huy động trong tình huống này có hiệu lực thi hành ngay lập tức. Mọi tổ chức, cá nhân có trách nhiệm chấp hành nghiêm chỉnh, trường hợp không tự giác thực hiện sẽ bị cưỡng chế theo quy định của pháp luật.

Quyền lợi, nghĩa vụ và chính sách đối với đối tượng được huy động

• Quyền và nghĩa vụ chung: Tổ chức, cá nhân được huy động có quyền được thông tin đầy đủ về việc huy động; được đền bù kịp thời, hợp lý các thiệt hại; được bảo đảm quyền sở hữu trí tuệ và bảo mật sản phẩm khoa học công nghệ; cá nhân tiếp xúc với bí mật nhà nước được bảo vệ theo quy định. Đồng thời, họ có nghĩa vụ chấp hành nghiêm túc, kịp thời quyết định huy động và giữ bí mật nhà nước liên quan.
• Chính sách đối với cá nhân là cán bộ, công chức, viên chức hưởng lương ngân sách: Trong thời gian được huy động, họ được hưởng nguyên lương và các chế độ chính sách tại cơ quan cũ (do cơ quan cũ chi trả). Ngoài ra, họ được hưởng phụ cấp do cơ quan công an huy động chi trả dựa trên mức lương và phụ cấp chức vụ hiện hưởng:
  • Hưởng thêm 30% nếu thời gian huy động dưới 6 tháng.
  • Hưởng thêm 50% nếu thời gian huy động từ 6 tháng đến dưới 1 năm.
  • Hưởng thêm 80% nếu thời gian huy động từ 1 năm trở lên.
• Chính sách đối với cá nhân không hưởng lương ngân sách: Được hưởng mức lương, tiền công theo thỏa thuận với cơ quan huy động (không vượt quá mức lương của công chức có ngạch bậc tương đương) và được hưởng các mức phụ cấp ưu đãi (30%, 50%, 80%) tương tự như nhóm hưởng lương ngân sách. Toàn bộ kinh phí này do cơ quan công an huy động chi trả.
• Các chế độ khác: Trường hợp làm thêm giờ hoặc làm việc vào ngày nghỉ, ngày lễ, cá nhân được hưởng chế độ theo quy định của Bộ luật Lao động. Cá nhân có thành tích xuất sắc được khen thưởng; trường hợp bị thiệt hại về thân thể (bệnh tật, thương tật, hy sinh) được giải quyết các chế độ ưu đãi và quyền lợi theo hướng dẫn liên tịch của Bộ Công an, Bộ Nội vụ, Bộ Tài chính, Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, và Bộ Khoa học và Công nghệ.

Chế độ đền bù cơ sở vật chất kỹ thuật và xử lý vi phạm

• Nguyên tắc đền bù: Việc đền bù cho cơ quan nhà nước thực hiện theo quy định pháp luật. Đối với tổ chức, cá nhân khác, mọi hư hỏng, tổn thất đối với tài sản, cơ sở vật chất do việc huy động gây ra đều được đền bù kịp thời, tính ngang giá theo giá thị trường tại thời điểm huy động từ nguồn ngân sách nhà nước.
• Khen thưởng, xử lý vi phạm và giải quyết khiếu nại: Tổ chức, cá nhân có thành tích xuất sắc được khen thưởng. Người có hành vi vi phạm quy định tại Nghị định này tùy theo tính chất, mức độ sẽ bị xử lý kỷ luật, xử phạt hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự, nếu gây thiệt hại phải bồi thường. Quyền khiếu nại, tố cáo và giải quyết khiếu nại, tố cáo được thực hiện theo quy định của Luật Khiếu nại, tố cáo.

Hiệu lực thi hành

Nghị định 169/2007/NĐ-CP có hiệu lực thi hành sau 15 ngày, kể từ ngày đăng Công báo. Bộ trưởng Bộ Công an chịu trách nhiệm hướng dẫn và tổ chức thực hiện chi tiết Nghị định này trên phạm vi toàn quốc.