Nghị định 17/2007/NĐ-CP do Chính phủ ban hành nhằm sửa đổi, bổ sung một số điều của Điều lệ phục vụ của hạ sĩ quan, binh sĩ Quân đội nhân dân Việt Nam ban hành kèm theo Nghị định số 54/CP ngày 07 tháng 8 năm 1995. Văn bản này tập trung điều chỉnh các quy định về phân loại quân nhân dự bị, hệ thống cấp bậc quân hàm, chức vụ tương ứng, các chế độ chính sách đối với hạ sĩ quan, binh sĩ tại ngũ, xuất ngũ cũng như chế độ trợ cấp đối với gia đình quân nhân dự bị khi tập trung huấn luyện.

Đối tượng áp dụng và phạm vi điều chỉnh

Nghị định này áp dụng đối với hạ sĩ quan, binh sĩ phục vụ tại ngũ; hạ sĩ quan, binh sĩ dự bị thuộc Quân đội nhân dân Việt Nam; các cơ quan, tổ chức và cá nhân có liên quan đến việc quản lý, thực hiện chế độ chính sách đối với hạ sĩ quan, binh sĩ.

Nội dung sửa đổi, bổ sung cốt lõi của Điều lệ phục vụ

1. Phân loại và chia nhóm quân nhân dự bị

Nghị định quy định chi tiết về việc phân loại hạ sĩ quan, binh sĩ dự bị thành hai hạng và chia theo các nhóm tuổi cụ thể:

• Quân nhân dự bị hạng một: Bao gồm hạ sĩ quan, binh sĩ đã phục vụ tại ngũ đủ hoặc trên thời hạn quy định; quân nhân xuất ngũ trước thời hạn nhưng đã phục vụ tại ngũ trên 06 tháng; quân nhân đã trải qua chiến đấu; và nam quân nhân dự bị hạng hai đã hoàn thành huấn luyện tập trung đủ 06 tháng.
• Quân nhân dự bị hạng hai: Bao gồm hạ sĩ quan, binh sĩ xuất ngũ trước thời hạn có thời gian tại ngũ dưới 06 tháng; công dân nam chưa phục vụ tại ngũ từ 26 tuổi trở lên được chuyển sang ngạch dự bị; công dân nữ đã đăng ký nghĩa vụ quân sự theo quy định pháp luật.
• Phân chia nhóm tuổi phục vụ: Quân nhân dự bị ở mỗi hạng được chia thành hai nhóm: Nhóm A (nam đến hết 35 tuổi, nữ đến hết 30 tuổi) và Nhóm B (nam từ 36 tuổi đến hết 45 tuổi, nữ từ 31 tuổi đến hết 40 tuổi).

2. Quy định về cấp bậc quân hàm và chức vụ tương đương

Hệ thống cấp bậc quân hàm và chức vụ tương ứng của hạ sĩ quan, binh sĩ được chuẩn hóa như sau:

• Cấp bậc Binh nhì, Binh nhất tương ứng với chức vụ Chiến sĩ.
• Cấp bậc Hạ sĩ tương ứng với chức vụ Phó Tiểu đội trưởng.
• Cấp bậc Trung sĩ tương ứng với chức vụ Tiểu đội trưởng.
• Cấp bậc Thượng sĩ tương ứng với chức vụ Phó Trung đội trưởng.
• Bộ trưởng Bộ Quốc phòng có thẩm quyền quy định cụ thể về các cấp bậc quân hàm và chức vụ tương đương khác.

3. Xử lý vi phạm kỷ luật và pháp luật

Hạ sĩ quan, binh sĩ vi phạm kỷ luật quân đội hoặc pháp luật của Nhà nước sẽ bị xử lý nghiêm minh theo quy định tại Điều lệnh quản lý bộ đội của Quân đội nhân dân Việt Nam và các quy định pháp luật hiện hành.

4. Chế độ, chính sách đối với hạ sĩ quan, binh sĩ tại ngũ

Nghị định bổ sung và làm rõ các quyền lợi thiết thực mà hạ sĩ quan, binh sĩ tại ngũ được hưởng:

• Được bảo đảm cung cấp kịp thời, đầy đủ tiêu chuẩn vật chất hậu cần theo quy định của Chính phủ.
• Được giải quyết chế độ nghỉ phép từ năm phục vụ thứ hai trở đi.
• Được hưởng khoản phụ cấp thêm từ tháng thứ 19 và tháng thứ 25 trở đi theo quy định liên quan.
• Được tính nhân khẩu trong gia đình khi gia đình được cấp hoặc điều chỉnh diện tích nhà ở, đất xây dựng nhà ở và đất canh tác.
• Thời gian phục vụ tại ngũ được tính là thời gian đóng bảo hiểm xã hội để làm cơ sở tính hưởng các chế độ bảo hiểm sau này.
• Được ưu tiên mua vé khi đi lại bằng các phương tiện giao thông công cộng thuộc các thành phần kinh tế và được hưởng các chính sách ưu đãi về bưu phí.

5. Quyền lợi khi xuất ngũ và bãi bỏ nghĩa vụ lao động công ích

• Hạ sĩ quan, binh sĩ khi xuất ngũ được hưởng đầy đủ các quyền lợi và chế độ trợ cấp theo quy định của Chính phủ. Đặc biệt, đối với những trường hợp có thời hạn phục vụ tại ngũ đủ 24 tháng, khi xuất ngũ sẽ được hưởng các chính sách ưu đãi chuyên biệt.
• Nghị định chính thức bãi bỏ Điều 19 của Điều lệ cũ, loại bỏ quy định về nghĩa vụ lao động công ích đối với hạ sĩ quan, binh sĩ.

6. Chế độ trợ cấp gia đình đối với quân nhân dự bị khi tập trung huấn luyện

Trong thời gian quân nhân dự bị tập trung huấn luyện hoặc kiểm tra tình trạng sẵn sàng chiến đấu, gia đình của họ được hưởng trợ cấp mỗi ngày tính theo hệ số so với mức tiền lương tối thiểu:

• Đối với quân nhân dự bị hạng 1: Gia đình được trợ cấp hệ số 0,05/ngày nếu quân nhân đang hưởng lương, tiền công; hoặc hệ số 0,1/ngày nếu quân nhân không hưởng lương, tiền công.
• Đối với quân nhân dự bị hạng 2: Gia đình được trợ cấp hệ số 0,025/ngày nếu quân nhân đang hưởng lương, tiền công; hoặc hệ số 0,05/ngày nếu quân nhân không hưởng lương, tiền công.

Hiệu lực thi hành và trách nhiệm thực hiện

Nghị định 17/2007/NĐ-CP có hiệu lực thi hành sau 15 ngày, kể từ ngày đăng Công báo. Các quy định trước đây trái với Nghị định này đều bị bãi bỏ. Bộ trưởng Bộ Quốc phòng chịu trách nhiệm hướng dẫn thi hành chi tiết. Các Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ, Thủ trưởng cơ quan thuộc Chính phủ và Chủ tịch Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương chịu trách nhiệm thi hành Nghị định này.