Nghị định 196/2013/NĐ-CP do Chính phủ ban hành quy định chi tiết về việc thành lập và hoạt động của Trung tâm dịch vụ việc làm tại Việt Nam. Nghị định này đặt ra các tiêu chuẩn pháp lý chặt chẽ nhằm chuẩn hóa hệ thống dịch vụ việc làm công, nâng cao chất lượng hỗ trợ người lao động và người sử dụng lao động, đồng thời bảo đảm sự thống nhất trong quản lý nhà nước về thị trường lao động.

Phạm vi điều chỉnh và Đối tượng áp dụng

Nghị định này quy định về điều kiện, trình tự, thủ tục thành lập, tổ chức lại, giải thể cũng như cơ cấu tổ chức, nhiệm vụ, quyền hạn và trách nhiệm của Trung tâm dịch vụ việc làm. Đối tượng áp dụng bao gồm các Trung tâm dịch vụ việc làm do Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh hoặc Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ quyết định thành lập. Các tổ chức chính trị - xã hội cấp Trung ương khi thành lập Trung tâm dịch vụ việc làm cũng áp dụng theo quy định tại Nghị định này.

Điều kiện thành lập Trung tâm dịch vụ việc làm

Để được thành lập, Trung tâm dịch vụ việc làm phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện khắt khe sau:

• Có mục tiêu, chức năng và nhiệm vụ cụ thể rõ ràng trong việc hỗ trợ giao dịch việc làm.
• Phù hợp với quy hoạch mạng lưới Trung tâm dịch vụ việc làm toàn quốc đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt.
• Có trụ sở làm việc ổn định hoặc đề án quy hoạch cấp đất xây dựng trụ sở mới đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt.
• Được trang bị đầy đủ máy móc, thiết bị, phương tiện làm việc chuyên dụng đáp ứng tiêu chuẩn, định mức theo quy định của pháp luật.
• Sở hữu đội ngũ nhân sự cơ hữu tối thiểu là 15 cán bộ có trình độ từ cao đẳng trở lên.
• Có nguồn kinh phí hoạt động thường xuyên do cơ quan có thẩm quyền thành lập bảo đảm theo quy định pháp luật về ngân sách.
• Đối với các Trung tâm thuộc Bộ, ngành hoặc tổ chức chính trị - xã hội cấp Trung ương, khi thành lập phải có ý kiến chấp thuận bằng văn bản của Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh nơi Trung tâm dự kiến đặt trụ sở chính.

Trình tự, thủ tục thành lập, tổ chức lại, giải thể

Việc thành lập, tổ chức lại hoặc giải thể Trung tâm dịch vụ việc làm được thực hiện nghiêm ngặt theo các quy định tại Nghị định số 55/2012/NĐ-CP của Chính phủ về đơn vị sự nghiệp công lập, kết hợp với các điều kiện đặc thù quy định tại Nghị định này.

Nhiệm vụ trọng tâm của Trung tâm dịch vụ việc làm

Trung tâm dịch vụ việc làm thực hiện các chức năng công ích và dịch vụ công về việc làm, bao gồm:

• Hoạt động tư vấn: Tư vấn học nghề cho người lao động về lựa chọn nghề, trình độ và nơi học; tư vấn việc làm về kỹ năng thi tuyển, tự tạo việc làm, tìm kiếm việc làm trong và ngoài nước; tư vấn cho người sử dụng lao động về tuyển dụng, quản trị và phát triển nguồn nhân lực; tư vấn chính sách, pháp luật lao động cho cả hai bên.
• Giới thiệu và cung ứng lao động: Kết nối người lao động với người sử dụng lao động; cung ứng lao động theo yêu cầu; tổ chức thi tuyển để lựa chọn nhân sự phù hợp; giới thiệu và cung ứng lao động cho các doanh nghiệp có giấy phép đưa người đi làm việc ở nước ngoài.
• Thông tin thị trường lao động: Thực hiện thu thập, phân tích, dự báo và cung ứng thông tin thị trường lao động định kỳ hoặc đột xuất.
• Đào tạo và nâng cao năng lực: Tổ chức các khóa đào tạo, tập huấn kỹ năng tìm việc, dạy nghề và nâng cao năng lực nghề nghiệp theo quy định.
• Hỗ trợ chuyển dịch lao động: Hỗ trợ người lao động chuyển đổi nghề nghiệp, di chuyển giữa các địa phương hoặc đi làm việc ở nước ngoài.
• Thực hiện chính sách bảo hiểm thất nghiệp: Tiếp nhận hồ sơ, giải quyết và thực hiện các quy trình nghiệp vụ liên quan đến trợ cấp thất nghiệp và hỗ trợ học nghề cho người thất nghiệp theo quy định của pháp luật.

Tên gọi và Cơ cấu tổ chức

• Tên gọi: Phải tuân thủ cấu trúc bắt buộc gồm cụm từ “Trung tâm dịch vụ việc làm” kết hợp với tên địa phương hoặc tên của cơ quan quản lý trực tiếp.
• Cơ cấu ban lãnh đạo: Gồm Giám đốc và một số Phó Giám đốc chịu trách nhiệm điều hành chung.
• Bộ máy giúp việc: Gồm các phòng chuyên môn và phòng phục vụ. Số lượng và tên gọi cụ thể của các phòng do người có thẩm quyền quyết định thành lập Trung tâm phê duyệt dựa trên quy mô và khối lượng công việc thực tế.

Quyền hạn của Trung tâm dịch vụ việc làm

Trung tâm được trao các quyền hạn pháp lý để chủ động hoạt động, bao gồm:

• Ký kết các hợp đồng dịch vụ để thực hiện các nhiệm vụ chuyên môn được giao.
• Khai thác các nguồn dữ liệu thông tin về lao động, việc làm và dạy nghề từ các cơ quan chức năng.
• Phát hành các ấn phẩm chuyên đề, đăng tải bản tin thị trường lao động theo quy định.
• Yêu cầu người sử dụng lao động phản hồi thông tin về tình trạng việc làm của lao động do Trung tâm giới thiệu hoặc cung ứng.
• Thu phí dịch vụ việc làm theo quy định của pháp luật về phí và lệ phí.
• Thực hiện quyền tự chủ về tài chính, tuyển dụng, sử dụng và quản lý công chức, viên chức, người lao động theo cơ chế đơn vị sự nghiệp công lập.

Trách nhiệm của Trung tâm dịch vụ việc làm

Song song với quyền hạn, Trung tâm phải gánh vác các trách nhiệm pháp lý quan trọng:

• Hoạt động đúng tôn chỉ, mục đích và tuân thủ quy chế hoạt động do Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội hướng dẫn.
• Thực hiện đầy đủ các cam kết, hợp đồng đã giao kết với người lao động, người sử dụng lao động và người học nghề.
• Theo dõi sát sao tình trạng việc làm của lao động do mình giới thiệu (theo dõi suốt thời hạn hợp đồng đối với hợp đồng dưới 12 tháng; theo dõi đủ 12 tháng đối với hợp đồng từ 12 tháng trở lên).
• Công bố công khai quyết định thành lập, địa điểm trụ sở, số điện thoại trên các phương tiện thông tin đại chúng trong vòng 30 ngày kể từ ngày thành lập.
• Thông báo bằng văn bản cho Sở Lao động - Thương binh và Xã hội địa phương trước ít nhất 10 ngày kể từ ngày bắt đầu hoạt động chính thức.
• Thực hiện chế độ báo cáo định kỳ 06 tháng và hằng năm về tình hình hoạt động gửi Sở Lao động - Thương binh và Xã hội.

Phân công trách nhiệm quản lý nhà nước

• Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội: Chịu trách nhiệm quản lý nhà nước cao nhất; trình Thủ tướng phê duyệt quy hoạch mạng lưới toàn quốc; quyết định thành lập Trung tâm quốc gia và các Trung tâm khu vực; hướng dẫn, thanh tra, kiểm tra hoạt động hệ thống.
• Bộ Tài chính: Chủ trì phối hợp hướng dẫn cơ chế quản lý, sử dụng phí dịch vụ việc làm.
• Các Bộ, cơ quan ngang Bộ: Quản lý, bảo đảm kinh phí, cơ sở vật chất và biên chế cho các Trung tâm thuộc quyền quản lý trực tiếp; thực hiện báo cáo định kỳ gửi Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội.
• Ủy ban nhân dân cấp tỉnh: Xây dựng và phê duyệt quy hoạch hệ thống Trung tâm trên địa bàn với tầm nhìn tối thiểu 5 năm (bảo đảm mỗi tỉnh có ít nhất 01 Trung tâm thuộc ngành Lao động - Thương binh và Xã hội); quyết định thành lập, giải thể, đổi tên các Trung tâm cũ để bảo đảm tính liên tục của chính sách bảo hiểm thất nghiệp; thanh tra, kiểm tra và báo cáo định kỳ.

Quy định chuyển tiếp và Hiệu lực thi hành

Nghị định 196/2013/NĐ-CP chính thức có hiệu lực thi hành kể từ ngày 20 tháng 01 năm 2014.

Nghị định này thay thế hoàn toàn Nghị định số 19/2005/NĐ-CP ngày 28 tháng 02 năm 2005 và Nghị định số 71/2008/NĐ-CP ngày 05 tháng 6 năm 2008 của Chính phủ.

Về quy định chuyển tiếp, trong thời hạn 06 tháng kể từ ngày Nghị định này có hiệu lực, các Trung tâm giới thiệu việc làm đã thành lập trước đây nếu đáp ứng đủ các điều kiện mới thì được tiếp tục hoạt động; trường hợp không đủ điều kiện bắt buộc phải chấm dứt hoạt động theo quy định.