Nghị định số 22/2022/NĐ-CP được Chính phủ ban hành nhằm sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 32/2012/NĐ-CP ngày 12 tháng 4 năm 2012 về quản lý xuất khẩu, nhập khẩu văn hóa phẩm không nhằm mục đích kinh doanh. Nghị định này mang lại những thay đổi quan trọng trong việc đơn giản hóa thủ tục hành chính, làm rõ các khái niệm pháp lý và siết chặt quản lý nội dung đối với các loại văn hóa phẩm, đặc biệt là các tác phẩm điện ảnh nhập khẩu.

Phạm vi và đối tượng áp dụng

Nghị định áp dụng đối với các cơ quan quản lý nhà nước, các tổ chức, cá nhân trong nước và nước ngoài có hoạt động liên quan đến việc xuất khẩu, nhập khẩu văn hóa phẩm không nhằm mục đích kinh doanh qua cửa khẩu, mạng internet hoặc các hình thức khác vào Việt Nam hoặc từ Việt Nam ra nước ngoài.

Sửa đổi, bổ sung định nghĩa về văn hóa phẩm và hoạt động xuất nhập khẩu phi thương mại

Nghị định đã làm rõ và chi tiết hóa các khái niệm cốt lõi nhằm phù hợp với thực tiễn phát triển công nghệ:

• Hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu văn hóa phẩm không nhằm mục đích kinh doanh: Được xác định là việc đưa văn hóa phẩm qua cửa khẩu, mạng internet hoặc các hình thức khác để sử dụng riêng, biếu, tặng, thừa kế, triển lãm, dự thi, hợp tác trao đổi, hội thảo, liên hoan, viện trợ, phổ biến, phục vụ công tác chuyên môn, nghiên cứu hoặc các mục đích phi thương mại khác.
• Danh mục văn hóa phẩm bao gồm: Các bản ghi âm, ghi hình; các loại phim; các sản phẩm công nghệ nghe nhìn khác được ghi trên các chất liệu hoặc phương tiện kỹ thuật số ở dạng chữ viết, âm thanh hoặc hình ảnh (ngoại trừ các bản ghi âm, ghi hình có nội dung thay sách hoặc minh họa cho sách và xuất bản phẩm điện tử theo Luật Xuất bản); tác phẩm tạo hình, mỹ thuật ứng dụng, tranh, nhiếp ảnh; di sản văn hóa vật thể và các sản phẩm liên quan đến di sản văn hóa phi vật thể.

Quy định mới về thẩm quyền cấp phép và thu hồi giấy phép nhập khẩu phim

Nghị định bổ sung các quy định chặt chẽ hơn đối với việc nhập khẩu phim không nhằm mục đích kinh doanh:

• Bổ sung thẩm quyền nhập khẩu phim để phát hành, phổ biến theo quy định của pháp luật do Đài Phát thanh - Truyền hình địa phương thực hiện.
• Quy định rõ phim để phát hành, phổ biến trong toàn quốc phải tuân thủ đúng các quy định pháp luật hiện hành.
• Cơ chế thu hồi giấy phép: Cơ quan có thẩm quyền cấp phép nhập khẩu phim sẽ tiến hành thu hồi Giấy phép nhập khẩu phim ngay khi phát hiện nội dung phim có hành vi vi phạm các quy định cấm được nêu tại Luật Điện ảnh.

Cải cách thủ tục hành chính và hồ sơ đề nghị cấp phép

Để tạo điều kiện thuận lợi cho tổ chức, cá nhân nhưng vẫn đảm bảo công tác quản lý, Nghị định đã điều chỉnh thành phần hồ sơ và quy trình giám định:

• Thành phần hồ sơ bổ sung: Yêu cầu có Giấy chứng nhận bản quyền tác giả; hợp đồng; bản dịch tóm tắt bằng tiếng Việt nội dung phim kèm theo văn bản cam kết chịu trách nhiệm về nội dung phim nhập khẩu không vi phạm pháp luật; giấy ủy quyền; chứng nhận hoặc cam kết sở hữu hợp pháp đối với di vật, cổ vật.
• Trách nhiệm cung cấp mẫu giám định: Tổ chức, cá nhân phải cung cấp văn hóa phẩm nhập khẩu và tờ khai hải quan (bản sao không cần chứng thực) để cơ quan cấp phép tiến hành giám định.
• Quy trình riêng đối với phim: Trong vòng 30 ngày kể từ khi được cấp giấy phép nhập khẩu, tổ chức có trách nhiệm cung cấp bản phim đã nhập khẩu và tờ khai hải quan (nộp bản sao có chứng thực hoặc bản sao xuất trình bản chính để đối chiếu khi nộp trực tiếp; nộp bản sao có chứng thực nếu gửi qua bưu điện) để tiến hành giám định. Cơ quan cấp phép sẽ lập biên bản giám định và bàn giao phim dựa trên hồ sơ và tóm tắt nội dung phim.
• Cam kết của cá nhân: Cá nhân nhập khẩu phim chỉ để sử dụng cho mục đích cá nhân phải có văn bản cam kết không vi phạm các quy định cấm của Luật Điện ảnh và sử dụng phim đúng quy định pháp luật.

Rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục và giám định

Thời gian thực hiện các thủ tục hành chính được quy định cụ thể và nhanh chóng hơn:

• Thời hạn cấp giấy phép: Trong vòng 02 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ đối với các văn hóa phẩm thông thường. Riêng đối với văn hóa phẩm là phim, thời hạn cấp phép là trong vòng 03 ngày làm việc.
• Thời gian giám định: Tối đa không quá 12 ngày làm việc đối với văn hóa phẩm thông thường. Đối với phim, thời gian giám định cũng không quá 12 ngày làm việc tính từ ngày tổ chức cung cấp bản phim.

Thay đổi thuật ngữ cơ quan quản lý địa phương

Nghị định thực hiện chuẩn hóa tên gọi cơ quan quản lý chuyên môn tại địa phương bằng việc thay thế cụm từ “Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch” bằng cụm từ “Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch/Sở Văn hóa và Thể thao” tại các điều khoản liên quan của Nghị định số 32/2012/NĐ-CP để phù hợp với mô hình tổ chức thực tế của từng tỉnh, thành phố.

Hiệu lực thi hành và điều khoản chuyển tiếp

Nghị định số 22/2022/NĐ-CP chính thức có hiệu lực thi hành kể từ ngày 10 tháng 5 năm 2022. Đối với các hồ sơ đề nghị cấp giấy phép nhập khẩu văn hóa phẩm đã được gửi trước ngày Nghị định này có hiệu lực nhưng chưa được cấp giấy phép, các cơ quan chức năng sẽ tiếp tục áp dụng các quy định cũ tại Nghị định số 32/2012/NĐ-CP để giải quyết, đảm bảo quyền lợi liên tục cho các tổ chức và cá nhân.