Nghị định số 23/2001/NĐ-CP do Chính phủ ban hành nhằm sửa đổi, bổ sung một số điều của Quy chế đăng ký tàu biển và thuyền viên kèm theo Nghị định số 91/CP ngày 23 tháng 8 năm 1997. Đây là văn bản pháp lý quan trọng nhằm tháo gỡ các vướng mắc về thủ tục hành chính, tạo điều kiện thuận lợi cho việc đăng ký tàu biển tạm thời và quản lý hoạt động của thuyền viên trong nước cũng như ngoài nước.

Phạm vi và đối tượng áp dụng

Nghị định này áp dụng đối với các cơ quan đăng ký tàu biển và thuyền viên khu vực, các chủ tàu, thuyền viên là công dân Việt Nam, thuyền viên là người nước ngoài, cùng các cơ quan quản lý nhà nước chuyên ngành hàng hải và thủy sản tại Việt Nam.

Quy định về cấp Giấy chứng nhận tạm thời về đăng ký tàu biển

Nghị định bổ sung Điều 10a vào Quy chế đăng ký tàu biển và thuyền viên, quy định chi tiết về các trường hợp được cấp, hồ sơ yêu cầu và thời hạn của Giấy chứng nhận tạm thời về đăng ký tàu biển:

• Các trường hợp được cấp giấy chứng nhận tạm thời: Cơ quan đăng ký tàu biển và thuyền viên khu vực thực hiện cấp giấy chứng nhận tạm thời cho tàu biển trong hai trường hợp. Thứ nhất, khi tiến hành đăng ký tàu biển cũ mua của nước ngoài để sử dụng nhưng chủ tàu chưa có giấy chứng nhận xóa tên đăng ký tàu biển và giấy chứng nhận đã nộp lệ phí trước bạ. Thứ hai, khi mua tàu đóng mới của nước ngoài nhưng chủ tàu chưa có giấy chứng nhận đã nộp lệ phí trước bạ theo quy định.
• Trường hợp chạy thử tàu đóng mới trong nước: Đối với tàu biển đóng mới tại Việt Nam cần chạy thử về nơi đăng ký chính thức, chủ tàu phải nộp bản sao các giấy tờ cho cơ quan đăng ký khu vực bao gồm: Hợp đồng đóng tàu hoặc hợp đồng chuyển dịch sở hữu tàu; Hồ sơ an toàn kỹ thuật của tàu do cơ quan Đăng kiểm cấp; Giấy phép sử dụng đài tàu do cơ quan Bưu điện cấp.
• Thời hạn của giấy chứng nhận: Giấy chứng nhận tạm thời về đăng ký tàu biển được cấp cho tàu chỉ có giá trị sử dụng trong thời hạn tối đa là 90 ngày.

Quy định về định biên và chức danh thuyền viên

Nghị định thực hiện sửa đổi Khoản 2 Điều 24 của Quy chế nhằm phân cấp và làm rõ thẩm quyền quản lý nhà nước đối với lao động thuyền viên:

• Thẩm quyền quyết định: Bộ trưởng Bộ Giao thông vận tải và Bộ trưởng Bộ Thủy sản được giao thẩm quyền quy định cụ thể về định biên và chức danh thuyền viên. Việc quy định này phải căn cứ vào đặc tính kỹ thuật của tàu và yêu cầu trình độ nghề nghiệp chuyên môn, kinh nghiệm của thuyền viên nhằm bảo đảm an toàn tuyệt đối trong khai thác từng loại tàu biển.
• Đối tượng điều chỉnh: Quy định chi tiết về số lượng và các chức danh thuyền viên là công dân nước ngoài được phép làm việc trên tàu biển Việt Nam, cũng như thuyền viên là công dân Việt Nam được phép làm việc trên tàu biển nước ngoài.

Hiệu lực thi hành và trách nhiệm thực hiện

Nghị định số 23/2001/NĐ-CP có hiệu lực thi hành sau 15 ngày, kể từ ngày ký ban hành. Các Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ, Thủ trưởng cơ quan thuộc Chính phủ và Chủ tịch Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương chịu trách nhiệm thi hành nghiêm túc các quy định tại Nghị định này.