Nghị định 30/2009/NĐ-CP được ban hành bởi Chính phủ nhằm sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 105/2004/NĐ-CP ngày 30/3/2004 về kiểm toán độc lập, tập trung vào việc điều chỉnh hình thức tổ chức, thắt chặt điều kiện thành lập và nâng cao tiêu chuẩn đối với người quản lý doanh nghiệp kiểm toán.

Phạm vi và đối tượng áp dụng: Nghị định áp dụng đối với các doanh nghiệp kiểm toán, kiểm toán viên hành nghề, các tổ chức, cá nhân có liên quan đến hoạt động kiểm toán độc lập tại Việt Nam, bao gồm cả các doanh nghiệp kiểm toán có vốn đầu tư nước ngoài.

Các hình thức pháp lý của doanh nghiệp kiểm toán

• Doanh nghiệp kiểm toán được thành lập và hoạt động theo quy định của pháp luật chỉ theo 3 hình thức cụ thể bao gồm: Công ty trách nhiệm hữu hạn hai thành viên trở lên, công ty hợp danh và doanh nghiệp tư nhân.
• Quy định này đồng nghĩa với việc không cho phép thành lập mới doanh nghiệp kiểm toán dưới hình thức công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên.

Điều kiện thành lập doanh nghiệp kiểm toán

• Số lượng nhân sự tối thiểu: Doanh nghiệp kiểm toán chỉ được phép thành lập khi có ít nhất 3 người sở hữu Chứng chỉ kiểm toán viên, trong đó bắt buộc phải bao gồm Giám đốc hoặc Tổng giám đốc.
• Tỷ lệ sở hữu vốn điều lệ: Nếu Giám đốc hoặc Tổng giám đốc là thành viên của công ty trách nhiệm hữu hạn hoặc công ty hợp danh thì cá nhân đó phải sở hữu tối thiểu 10% vốn điều lệ của công ty.
• Yêu cầu về kinh nghiệm: Giám đốc hoặc Tổng giám đốc của doanh nghiệp kiểm toán phải có thời gian công tác thực tế trong lĩnh vực kiểm toán từ đủ 3 năm trở lên tính từ thời điểm được cấp Chứng chỉ kiểm toán viên.
• Quy định về kiêm nhiệm: Giám đốc hoặc Tổng giám đốc không được đồng thời tham gia quản lý, điều hành tại bất kỳ doanh nghiệp nào khác.

Duy trì điều kiện hoạt động và chế tài xử lý

• Trong suốt quá trình hoạt động, doanh nghiệp kiểm toán phải bảo đảm luôn có ít nhất 3 kiểm toán viên hành nghề ký hợp đồng lao động làm việc toàn bộ thời gian (toàn thời gian) với doanh nghiệp.
• Trường hợp doanh nghiệp kiểm toán không bảo đảm được điều kiện tối thiểu về số lượng kiểm toán viên hành nghề nêu trên trong thời gian 6 tháng liên tục thì bắt buộc phải ngừng cung cấp dịch vụ kiểm toán.

Quy định chuyển tiếp đối với doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài

• Các doanh nghiệp kiểm toán trách nhiệm hữu hạn một thành viên có vốn đầu tư nước ngoài đã được thành lập và hoạt động hợp pháp theo quy định của pháp luật về doanh nghiệp trước ngày Nghị định này có hiệu lực thi hành thì được phép tiếp tục hoạt động dưới hình thức công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên cho đến khi hết thời hạn ghi trên Giấy chứng nhận đầu tư hoặc Giấy phép đầu tư đã được cấp.

Hiệu lực thi hành và điều khoản bãi bỏ

• Nghị định này có hiệu lực thi hành sau 45 ngày, kể từ ngày ký ban hành.
• Chính thức bãi bỏ Nghị định số 133/2005/NĐ-CP ngày 31/10/2005 của Chính phủ về việc sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 105/2004/NĐ-CP ngày 30/3/2004 về kiểm toán độc lập.
• Tất cả các quy định trước đây trái với Nghị định này đều bị bãi bỏ.
• Các Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ, Thủ trưởng cơ quan thuộc Chính phủ, Chủ tịch Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương chịu trách nhiệm thi hành Nghị định này.