Nghị định 45-CP được ban hành năm 1996 bởi Chính phủ nhằm bổ sung Điều 10 của Nghị định số 60/CP ngày 05 tháng 07 năm 1994 về quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở tại đô thị. Văn bản này tập trung giải quyết các vướng mắc về tài chính bằng cách bổ sung quy định chi tiết về việc thu tiền sử dụng đất khi xét hợp thức hóa để cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở tại đô thị đối với các trường hợp đất sử dụng ổn định qua các thời kỳ lịch sử nhưng thiếu giấy tờ hợp lệ.

Phạm vi và đối tượng áp dụng

Nghị định áp dụng đối với các tổ chức, hộ gia đình và cá nhân đang sử dụng đất làm đất ở tại khu vực đô thị ổn định, không có tranh chấp, phù hợp với quy hoạch xây dựng đô thị nhưng không có đủ giấy tờ hợp lệ về quyền sử dụng đất, thuộc diện được xem xét hợp thức hóa để cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở.

Quy định chi tiết về thu tiền sử dụng đất khi hợp thức hóa đất ở đô thị

Nghị định 45-CP bổ sung mục đ vào Khoản 3 Điều 10 của Nghị định số 60/CP, phân chia nghĩa vụ tài chính của người sử dụng đất thành ba mốc thời gian cụ thể dựa trên thời điểm bắt đầu sử dụng đất thực tế:

• Trường hợp sử dụng đất ổn định trước ngày 18 tháng 12 năm 1980: Đối với đất đã được sử dụng làm đất ở ổn định trước ngày ban hành Hiến pháp năm 1980 (ngày 18/12/1980), dù không có đủ giấy tờ hợp lệ nhưng nếu được xét phù hợp với quy hoạch, không có tranh chấp và được Ủy ban nhân dân phường sở tại xác nhận thì được xét cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở, quyền sử dụng đất ở và được miễn hoàn toàn (không phải nộp) tiền sử dụng đất.
• Trường hợp sử dụng đất ổn định từ ngày 18 tháng 12 năm 1980 đến trước ngày 15 tháng 10 năm 1993: Đối với đất đã được sử dụng làm đất ở ổn định trong khoảng thời gian từ ngày ban hành Hiến pháp 1980 đến trước ngày Luật Đất đai năm 1993 có hiệu lực (ngày 15/10/1993), không có đủ giấy tờ hợp lệ, nếu được xét phù hợp với quy hoạch và không có tranh chấp thì được xét cấp giấy chứng nhận và phải nộp 20% tiền sử dụng đất.
• Trường hợp sử dụng đất từ sau ngày 15 tháng 10 năm 1993: Đối với các trường hợp bắt đầu sử dụng làm đất ở từ sau ngày Luật Đất đai năm 1993 có hiệu lực thi hành, không có đủ giấy tờ hợp lệ, nếu được xét phù hợp với quy hoạch và không xảy ra tranh chấp thì được xét cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở nhưng phải nộp 100% tiền sử dụng đất.
• Nguyên tắc không truy thu, truy hoàn: Nghị định quy định rõ ràng không thực hiện việc truy thu thêm tiền sử dụng đất hoặc truy hoàn lại khoản tiền sử dụng đất đã nộp đối với các trường hợp đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở trước thời điểm Nghị định này có hiệu lực.

Hiệu lực thi hành và trách nhiệm thực hiện

• Hiệu lực pháp lý: Nghị định 45-CP có hiệu lực thi hành kể từ ngày ban hành.
• Trách nhiệm thi hành: Các Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ, cơ quan trực thuộc Chính phủ và Chủ tịch Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương chịu trách nhiệm thi hành các quy định tại Nghị định này.