Nghị định 47/2019/NĐ-CP được ban hành nhằm sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 10/2016/NĐ-CP ngày 01 tháng 02 năm 2016 của Chính phủ quy định về cơ quan thuộc Chính phủ. Văn bản này tập trung vào việc cải cách tổ chức bộ máy, siết chặt các tiêu chí thành lập đơn vị cấu thành và giới hạn nghiêm ngặt số lượng cấp phó nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước.

Phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng

Nghị định này áp dụng đối với các cơ quan thuộc Chính phủ, các Bộ, cơ quan ngang Bộ, Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương và các tổ chức, cá nhân có liên quan trong việc thực hiện các quy định về tổ chức bộ máy hành chính nhà nước.

1. Sửa đổi thẩm quyền về tổ chức bộ máy và quản lý nhân sự

Nghị định đã quy định chi tiết và toàn diện hơn về thẩm quyền của cơ quan thuộc Chính phủ đối với công tác tổ chức bộ máy, công chức, viên chức và người lao động:

• Đề nghị Bộ được Chính phủ phân công để trình Chính phủ ban hành quy định về chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của cơ quan thuộc Chính phủ.
• Quy định cụ thể chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, cơ cấu tổ chức và mối quan hệ công tác của các tổ chức, đơn vị trực thuộc cơ cấu tổ chức của cơ quan.
• Trình Thủ tướng Chính phủ quyết định việc bổ nhiệm, miễn nhiệm, cách chức đối với cấp phó của cơ quan thuộc Chính phủ.
• Thực hiện bổ nhiệm, miễn nhiệm, kỷ luật người đứng đầu và cấp phó của các tổ chức, đơn vị trực thuộc theo quy định; quy định rõ thẩm quyền và trách nhiệm của người đứng đầu các đơn vị này.
• Quản lý công chức, viên chức và người lao động trong các cơ quan, tổ chức trực thuộc; quyết định và tổ chức thực hiện các biện pháp tăng cường kỷ luật, kỷ cương hành chính, phòng chống tham nhũng, lãng phí, quan liêu, hách dịch, cửa quyền.
• Tổ chức thực hiện đầy đủ quy trình về đào tạo, bồi dưỡng, tuyển dụng, sử dụng, điều động, luân chuyển, nghỉ hưu, khen thưởng, kỷ luật và các chế độ chính sách khác đối với nhân sự thuộc thẩm quyền quản lý.
• Kiểm tra việc chấp hành chính sách, pháp luật và nhiệm vụ được giao; giải quyết khiếu nại, tố cáo liên quan đến công chức, viên chức và người lao động thuộc thẩm quyền.
• Thực hiện cơ chế tự chủ theo quy định của pháp luật hiện hành.

2. Quy định mới về cơ cấu tổ chức và tiêu chí thành lập đơn vị trực thuộc

Cơ cấu tổ chức của cơ quan thuộc Chính phủ được chuẩn hóa bao gồm: Ban, Văn phòng và Tổ chức sự nghiệp trực thuộc (nếu có). Trong trường hợp đặc biệt có tên gọi khác, Chính phủ sẽ xem xét và quyết định cụ thể. Tiêu chí thành lập các đơn vị bên trong được quy định chặt chẽ:

• Đối với Ban: Hoạt động theo chế độ thủ trưởng và không có con dấu riêng. Ban chỉ được thành lập khi khối lượng công việc yêu cầu bố trí tối thiểu từ 15 người làm việc là công chức, viên chức trở lên.
• Đối với Văn phòng: Văn phòng được phép có con dấu riêng để phục vụ công tác giao dịch và hành chính.
• Tiêu chí thành lập phòng thuộc Ban, Văn phòng: Công việc hoặc lĩnh vực do phòng đảm nhiệm phải có nhiều mảng công tác và có quy trình quản lý riêng biệt; đồng thời khối lượng công việc phải yêu cầu bố trí từ 07 người làm việc là viên chức trở lên. Đối với các cơ quan tự bảo đảm chi thường xuyên và chi đầu tư hoạt động theo cơ chế doanh nghiệp, số lượng người tối thiểu này bao gồm cả viên chức và người làm chuyên môn theo chế độ hợp đồng lao động tự chủ.

3. Giới hạn nghiêm ngặt số lượng cấp phó tại các cấp quản lý

Để tránh tình trạng cồng kềnh bộ máy, Nghị định 47/2019/NĐ-CP đưa ra các định mức cụ thể về số lượng cấp phó tối đa:

• Cấp phó của cơ quan thuộc Chính phủ: Số lượng cấp phó tối đa không quá 04 người.
• Cấp phó của Ban và Văn phòng trực thuộc:
  • Đơn vị có từ 15 đến 20 người làm việc là công chức, viên chức: Được bố trí tối đa không quá 02 cấp phó.
  • Đơn vị có trên 20 người làm việc là công chức, viên chức: Được bố trí tối đa không quá 03 cấp phó.
• Cấp phó của đơn vị sự nghiệp công lập trực thuộc:
  • Đơn vị tự bảo đảm một phần chi thường xuyên và đơn vị do ngân sách nhà nước bảo đảm chi thường xuyên: Có từ 20 người làm việc trở xuống được bố trí tối đa không quá 02 cấp phó; có trên 20 người làm việc được bố trí tối đa không quá 03 cấp phó.
  • Đơn vị tự bảo đảm chi thường xuyên, đơn vị tự bảo đảm cả chi thường xuyên và chi đầu tư: Số lượng cấp phó được thực hiện theo Đề án tự chủ của đơn vị đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt.
• Cấp phó của phòng thuộc Ban, Văn phòng:
  • Phòng có từ 07 đến 09 người làm việc là viên chức: Được bố trí tối đa 01 Phó Trưởng phòng.
  • Phòng có từ 10 người làm việc là viên chức trở lên: Được bố trí tối đa không quá 02 Phó Trưởng phòng.

4. Hiệu lực thi hành và quy định chuyển tiếp

Nghị định 47/2019/NĐ-CP chính thức có hiệu lực thi hành kể từ ngày 20 tháng 7 năm 2019.

Nhằm giải quyết các trường hợp dôi dư do quá trình sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy, Nghị định quy định rõ: Nếu việc sắp xếp làm tăng số lượng cấp phó của cơ quan, tổ chức, đơn vị so với định mức mới, cơ quan thuộc Chính phủ phải hoàn thành việc sắp xếp, bố trí lại để giảm số lượng cấp phó, bảo đảm phù hợp với quy định tại Nghị định này trong thời hạn chậm nhất là đến hết năm 2020.

Các Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ, Thủ trưởng cơ quan thuộc Chính phủ, và Chủ tịch Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương chịu trách nhiệm thi hành nghiêm túc Nghị định này.