Nghị định 506-NĐ năm 1959 do Bộ trưởng Bộ Công an ban hành (ký thay bởi Thứ trưởng Lê Quốc Thân) ban hành kèm theo Thể lệ đăng ký cư trú của ngoại kiều nhằm thiết lập và thống nhất các thủ tục đăng ký, quản lý cư trú đối với người nước ngoài sinh sống và làm việc tại nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.

Phạm vi và đối tượng áp dụng: Thể lệ này áp dụng đối với tất cả ngoại kiều từ tròn 15 tuổi trở lên cư trú trên lãnh thổ nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Các quy định này không áp dụng đối với các đối tượng ngoại giao hoặc trường hợp đặc biệt được quy định tại Điều 2 và Điều 4 của Nghị định số 286-TTg ngày 31 tháng 7 năm 1959 của Thủ tướng Chính phủ.

• Ngoại kiều từ 15 tuổi tròn trở lên đang cư trú trong nước đều có nghĩa vụ đến Sở hoặc Ty Công an nơi cư trú để thực hiện đăng ký xin cư trú.
• Đối với người nước ngoài mới nhập cảnh hợp pháp vào Việt Nam, trong vòng 48 giờ kể từ khi đến địa điểm ghi trong giấy phép nhập cảnh, phải trực tiếp đến Sở hoặc Ty Công an sở tại để làm thủ tục đăng ký cư trú.
• Trường hợp người nước ngoài quá cảnh (đi qua) lãnh thổ Việt Nam và lưu trú không quá 3 ngày thì được miễn đăng ký cư trú, tuy nhiên vẫn phải trình diện và xuất trình các giấy tờ cần thiết cho Sở hoặc Ty Công an.

Khi thực hiện đăng ký xin cư trú, ngoại kiều cần tuân thủ nghiêm ngặt các bước và chuẩn bị đầy đủ hồ sơ bao gồm:

• Xuất trình hộ chiếu hợp lệ hoặc các giấy tờ chứng nhận căn cước hợp pháp khác thay thế. Nếu trước đó đã được cấp giấy chứng nhận cư trú thì phải nộp lại giấy cũ cho cơ quan công an.
• Kê khai thông tin đầy đủ vào 03 bản đăng ký cư trú và nộp kèm 04 ảnh chân dung cỡ 4x6 mới chụp (yêu cầu chụp nửa người, mặt nhìn thẳng, đầu để trần).
• Đối với trường hợp đăng ký tạm trú, người khai chỉ cần nộp 02 bản đăng ký và kèm theo 02 ảnh chân dung.
• Nộp khoản lệ phí in ấn giấy tờ theo quy định.

Thể lệ phân định rõ ràng thời hạn cư trú của ngoại kiều thành hai nhóm đối tượng cụ thể:

• Ngoại kiều cư trú dài hạn: Được cấp Giấy chứng nhận cư trú có thời hạn giá trị dao động từ 6 tháng đến tối đa là 3 năm. Thời hạn cụ thể cho từng trường hợp sẽ do Sở hoặc Ty Công an xem xét và quyết định dựa trên hoàn cảnh thực tế của người xin cư trú.
• Người nước ngoài cư trú tạm thời: Áp dụng cho thời gian từ 3 tháng trở xuống. Đối tượng này sẽ được Sở hoặc Ty Công an chứng thực trực tiếp vào hộ chiếu cho phép cư trú tạm thời hoặc được cấp Giấy chứng nhận cư trú tạm thời riêng biệt.

• Khi có nhu cầu di chuyển chỗ ở sang địa phương khác, ngoại kiều bắt buộc phải đến đồn công an (hoặc Ủy ban Hành chính xã nơi cư trú nếu địa phương đó không có đồn công an) để xin phép di chuyển.
• Sau khi được cơ quan có thẩm quyền chấp thuận và di chuyển đến nơi ở mới, trong vòng 24 giờ, ngoại kiều phải đến đồn công an hoặc Ủy ban Hành chính xã tại nơi ở mới để trình giấy phép di chuyển và giấy chứng nhận cư trú để hoàn tất thủ tục khai báo.

• Trường hợp giấy chứng nhận bị rách nát hoặc hết hạn: Ngoại kiều phải thực hiện lại thủ tục đăng ký như ban đầu để xin cấp giấy mới. Đối với trường hợp giấy hết hạn, người cư trú phải chủ động nộp hồ sơ xin gia hạn trước ít nhất 10 ngày tính đến ngày hết hiệu lực.
• Trường hợp bị mất giấy chứng nhận cư trú: Ngoại kiều phải lập tức đến khai báo ngay với đồn công an nơi gần nhất. Sau thời hạn 10 ngày kể từ ngày khai báo mất, người đó phải tiến hành làm thủ tục xin cấp lại giấy mới theo đúng quy trình đăng ký ban đầu.

Đối với trẻ em và người thân thuộc dưới 15 tuổi đi cùng, người bố, mẹ, người giám hộ chịu trách nhiệm hoặc chủ hộ có nghĩa vụ phải kê khai đầy đủ thông tin của các đối tượng này vào bản đăng ký cư trú của chính mình.

Nghị định này có hiệu lực ban hành và thay thế toàn bộ các thủ tục đăng ký ngoại kiều được áp dụng trước đây. Trách nhiệm thi hành thuộc về Chánh văn phòng Bộ Công an, Giám đốc Vụ Trị an dân cảnh, Ủy ban Hành chính các khu tự trị, khu, thành phố, tỉnh, cùng các Sở và Ty Công an trên toàn quốc.