Năm 1993, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 52-CP quy định về chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và tổ chức bộ máy của Đài Truyền hình Việt Nam. Đây là văn bản pháp lý quan trọng xác định vị thế của Đài Truyền hình Việt Nam là Đài quốc gia, đồng thời thiết lập cơ cấu tổ chức và cơ chế hoạt động chuyên môn, kỹ thuật truyền hình thống nhất trên phạm vi cả nước.

Phạm vi và đối tượng áp dụng của Nghị định

Nghị định này áp dụng đối với Đài Truyền hình Việt Nam, các cơ quan, đơn vị trực thuộc Đài, cùng các Đài Truyền hình địa phương trong cả nước. Đồng thời, văn bản cũng điều chỉnh trách nhiệm phối hợp và thi hành của các Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ và Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương trong lĩnh vực truyền hình.

Vị trí và chức năng của Đài Truyền hình Việt Nam

Theo quy định tại Nghị định, vị trí pháp lý và chức năng cốt lõi của Đài Truyền hình Việt Nam được xác định cụ thể như sau:

• Đài Truyền hình Việt Nam là Đài quốc gia, hoạt động với tư cách là cơ quan thuộc Chính phủ.
• Đài có chức năng thông tin, tuyên truyền đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng và pháp luật của Nhà nước đến nhân dân.
• Đài thực hiện vai trò quản lý thống nhất về mặt kỹ thuật truyền hình trong phạm vi cả nước.
• Về hoạt động báo chí, Đài chịu sự quản lý Nhà nước trực tiếp của Bộ Văn hoá - Thông tin.

Nhiệm vụ và quyền hạn của Đài Truyền hình Việt Nam

Bên cạnh các nhiệm vụ và quyền hạn chung được quy định tại Luật Báo chí, Đài Truyền hình Việt Nam được giao các nhiệm vụ và quyền hạn chuyên biệt sau:

• Công tác quy hoạch và kế hoạch: Xây dựng quy hoạch, kế hoạch phát triển hệ thống truyền hình cả nước theo giai đoạn 5 năm để trình Chính phủ phê duyệt thông qua Ủy ban Kế hoạch Nhà nước, đồng thời tổ chức triển khai thực hiện các quy hoạch, kế hoạch này.
• Quản lý tài chính và ngân sách: Xây dựng kế hoạch ngân sách hàng năm cho toàn hệ thống truyền hình cả nước; trực tiếp quản lý phần ngân sách được duyệt và hướng dẫn, giám sát các đài địa phương thực hiện phần ngân sách truyền hình do địa phương quản lý đúng mục tiêu và kế hoạch.
• Chỉ đạo nghiệp vụ và kỹ thuật: Hướng dẫn nội dung, phân công phối hợp giữa các đài truyền hình trong cả nước về kế hoạch sản xuất chương trình truyền hình quốc gia và địa phương; thực hiện chỉ đạo nghiệp vụ và kỹ thuật đối với các đài địa phương.
• Quản lý hạ tầng kỹ thuật: Trực tiếp quản lý hệ thống kỹ thuật chuyên dùng phục vụ cho việc truyền dẫn tín hiệu và phát sóng truyền hình trên phạm vi toàn quốc.
• Đào tạo nguồn nhân lực: Tổ chức đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn cho đội ngũ cán bộ, phóng viên, biên tập viên, biên dịch viên và công nhân kỹ thuật chuyên ngành truyền hình.
• Nghiên cứu khoa học: Tổ chức các hoạt động nghiên cứu khoa học, ứng dụng các tiến bộ khoa học và công nghệ tiên tiến vào lĩnh vực truyền hình.
• Hợp tác quốc tế: Xây dựng các kế hoạch hợp tác quốc tế về truyền hình để trình Chính phủ phê duyệt và trực tiếp tổ chức thực hiện các hoạt động hợp tác này.
• Quản lý nội bộ: Thực hiện quản lý tổ chức bộ máy, biên chế cán bộ, tài chính và tài sản được giao theo đúng các quy định hiện hành của Nhà nước.

Cơ cấu tổ chức bộ máy và chế độ lãnh đạo

Nghị định quy định rõ ràng về mô hình quản lý và các đơn vị cấu thành của Đài Truyền hình Việt Nam:

• Chế độ lãnh đạo: Đài Truyền hình Việt Nam hoạt động theo chế độ thủ trưởng, do Tổng Giám đốc phụ trách và chịu trách nhiệm toàn diện. Giúp việc cho Tổng Giám đốc có các Phó Tổng Giám đốc. Cả Tổng Giám đốc và các Phó Tổng Giám đốc đều do Thủ tướng Chính phủ bổ nhiệm.
• Các đơn vị chuyên môn, nghiệp vụ và hành chính: Cơ cấu tổ chức của Đài bao gồm các đơn vị trực thuộc sau: Ban Thư ký biên tập; Ban Biên tập thời sự; Ban Biên tập khoa giáo; Ban Biên tập văn nghệ; Ban Biên tập đối ngoại; Ban Truyền hình địa phương; Trung tâm kỹ thuật sản xuất chương trình; Trung tâm kỹ thuật truyền dẫn phát sóng; Ban Tổ chức cán bộ và đào tạo; Ban Kế hoạch tài vụ; Ban Quan hệ quốc tế; Thanh tra; Văn phòng.
• Cơ quan thường trú: Đài được phép thành lập các cơ quan thường trú ở trong nước và nước ngoài. Việc đặt các cơ quan thường trú này phải do Thủ tướng Chính phủ quyết định trên cơ sở trình duyệt của Tổng Giám đốc. Tổng Giám đốc cũng là người quy định cụ thể chức năng, nhiệm vụ của từng đơn vị trực thuộc.

Hiệu lực thi hành và trách nhiệm thực hiện

Nghị định 52-CP có hiệu lực thi hành kể từ ngày ban hành. Tất cả các quy định trước đây trái với Nghị định này đều bị bãi bỏ. Tổng Giám đốc Đài Truyền hình Việt Nam, các Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ và Chủ tịch Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương chịu trách nhiệm thi hành nghiêm túc các quy định tại Nghị định này.