Nghị định 54/2015/NĐ-CP được ban hành ngày 08 tháng 6 năm 2015 bởi Chính phủ quy định chi tiết về các chính sách ưu đãi đối với hoạt động sử dụng nước tiết kiệm, hiệu quả trên lãnh thổ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.

Phạm vi điều chỉnh và Đối tượng áp dụng

Nghị định này quy định các hình thức ưu đãi về vay vốn, miễn, giảm thuế đối với các hoạt động sử dụng nước tiết kiệm và hiệu quả. Đối tượng áp dụng bao gồm các cơ quan nhà nước, tổ chức, hộ gia đình và cá nhân có hoạt động liên quan đến việc sử dụng nước tiết kiệm, hiệu quả tại Việt Nam.

Nguyên tắc ưu đãi và các hành vi bị nghiêm cấm

• Nguyên tắc áp dụng ưu đãi: Tổ chức, hộ gia đình, cá nhân thực hiện nhiều hoạt động sử dụng nước tiết kiệm, hiệu quả thuộc trường hợp được hưởng ưu đãi thì được hưởng các ưu đãi tương ứng với từng hoạt động. Trường hợp một hoạt động được hưởng nhiều hình thức hoặc mức ưu đãi khác nhau theo quy định pháp luật thì đối tượng thụ hưởng được lựa chọn hình thức, mức ưu đãi có lợi nhất. Đặc biệt, Nhà nước không áp dụng chính sách ưu đãi đối với các hoạt động đầu tư sử dụng thiết bị, công nghệ tiết kiệm nước lạc hậu.
• Các hành vi bị nghiêm cấm: Nghiêm cấm hành vi khai báo không trung thực, giả mạo hồ sơ, gian lận để được hưởng ưu đãi hoặc sử dụng ưu đãi không đúng mục đích; nghiêm cấm lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong việc thực hiện chính sách ưu đãi; nghiêm cấm gây khó khăn, cản trở tổ chức, hộ gia đình, cá nhân trong việc tiếp cận và thụ hưởng ưu đãi.

Các hoạt động sử dụng nước tiết kiệm, hiệu quả được hưởng ưu đãi

Nghị định quy định cụ thể các nhóm hoạt động và điều kiện quy mô để được hưởng ưu đãi bao gồm:

• Tái sử dụng nước và sử dụng nước tuần hoàn: Áp dụng đối với tổ chức đầu tư xây dựng mới hoặc cải tạo, nâng cấp hạng mục công trình thu gom, xử lý nước thải quy mô từ 40 m3/ngày đêm trở lên, đạt quy chuẩn kỹ thuật quốc gia và tái sử dụng lượng nước đó đạt từ 80% trở lên; tổ chức đầu tư công trình sử dụng nước tuần hoàn quy mô từ 500 m3/ngày đêm trở lên (không bao gồm tuần hoàn làm mát và các hình thức tuần hoàn theo quy trình công nghệ sẵn có); tổ chức quản lý khai thác công trình thủy lợi đầu tư cải tạo, sửa chữa hệ thống để sử dụng nước hồi quy đạt tỷ lệ từ 15% trở lên lượng nước cấp vào hệ thống.
• Thu gom nước mưa phục vụ sinh hoạt: Tổ chức đầu tư hệ thống thu gom nước mưa có bể chứa dung tích từ 500 m3 trở lên tại vùng biên giới, hải đảo, vùng khan hiếm nước ngọt; hộ gia đình, cá nhân xây dựng hệ thống thu gom nước mưa có bể chứa từ 05 m3 trở lên tại vùng miền núi, đồng bào dân tộc thiểu số, biên giới, hải đảo, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn hoặc đặc biệt khó khăn, vùng khan hiếm nước ngọt.
• Khử muối từ nước lợ, nước mặn thành nước ngọt: Tổ chức đầu tư công trình khử muối quy mô từ 02 m3/ngày đêm trở lên (đối với vùng biển, hải đảo) hoặc từ 10 m3/ngày đêm trở lên (đối với vùng bị xâm nhập mặn) để phục vụ sinh hoạt; hộ gia đình, cá nhân lắp đặt thiết bị khử muối quy mô từ 0,2 m3/ngày đêm trở lên (vùng biển, hải đảo) hoặc từ 01 m3/ngày đêm trở lên (vùng bị xâm nhập mặn) để phục vụ sinh hoạt.
• Sản xuất, nhập khẩu sản phẩm, thiết bị, công nghệ sử dụng nước tiết kiệm: Tổ chức, cá nhân đầu tư sản xuất sản phẩm, thiết bị, công nghệ đáp ứng tiêu chí tiết kiệm nước do cơ quan thẩm quyền ban hành; tổ chức, cá nhân nhập khẩu sản phẩm, thiết bị, công nghệ tiên tiến sử dụng nước tiết kiệm mà trong nước chưa sản xuất được.
• Tưới tiết kiệm nước trong sản xuất nông nghiệp: Tổ chức, hộ gia đình, cá nhân áp dụng công nghệ, kỹ thuật, biện pháp tưới tiết kiệm nước đáp ứng tiêu chí quy định với quy mô từ 0,5 ha trở lên đối với tưới lúa nước và từ 01 ha trở lên đối với tưới cây trồng cạn.

Chi tiết các chính sách ưu đãi cụ thể

• Ưu đãi đối với hoạt động tái sử dụng nước, sử dụng nước tuần hoàn: Các đối tượng thực hiện hoạt động này được vay vốn ưu đãi theo quy định của pháp luật về tín dụng đầu tư của Nhà nước, đồng thời được miễn, giảm thuế thu nhập doanh nghiệp theo quy định của pháp luật về thuế.
• Ưu đãi đối với hoạt động sản xuất, nhập khẩu thiết bị tiết kiệm nước: Hoạt động đầu tư sản xuất sản phẩm, thiết bị, công nghệ tiết kiệm nước được vay vốn ưu đãi và miễn, giảm thuế thu nhập doanh nghiệp đối với phần thu nhập phát sinh từ hoạt động này. Hoạt động nhập khẩu sản phẩm, thiết bị, công nghệ tiên tiến tiết kiệm nước (loại trong nước chưa sản xuất được) được miễn, giảm thuế nhập khẩu theo quy định.
• Ưu đãi đối với hoạt động thu gom nước mưa, khử muối và tưới tiết kiệm trong nông nghiệp: Các hoạt động thu gom nước mưa phục vụ sinh hoạt, khử muối từ nước lợ, nước mặn thành nước ngọt và áp dụng công nghệ tưới tiết kiệm nước trong nông nghiệp đáp ứng đủ điều kiện quy định được hỗ trợ vay vốn ưu đãi theo quy định về tín dụng đầu tư của Nhà nước.

Trách nhiệm của các Bộ, ngành và địa phương

• Bộ Tài nguyên và Môi trường: Có trách nhiệm xác định và công bố danh sách các vùng khan hiếm nước ngọt, vùng bị xâm nhập mặn; thực hiện công tác kiểm tra, thanh tra việc thực hiện các chính sách ưu đãi theo quy định tại Nghị định.
• Bộ Khoa học và Công nghệ: Chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan ban hành tiêu chí cụ thể đối với sản phẩm, thiết bị, công nghệ sử dụng nước tiết kiệm.
• Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn: Ban hành tiêu chí công nghệ, kỹ thuật, biện pháp tưới tiết kiệm nước cho sản xuất nông nghiệp; hướng dẫn phương pháp xác định tỷ lệ lượng nước hồi quy trong hệ thống thủy lợi.
• Bộ Tài chính: Chủ trì xây dựng trình Thủ tướng Chính phủ quyết định việc ưu đãi vay vốn cho hộ gia đình, cá nhân; trình quyết định miễn, giảm thuế nhập khẩu đối với thiết bị tiết kiệm nước tiên tiến nhập khẩu; hướng dẫn trình tự, thủ tục và chỉ đạo cơ quan thuế thực hiện miễn, giảm thuế.
• Ủy ban nhân dân cấp tỉnh: Chỉ đạo, hướng dẫn, kiểm tra, thanh tra việc thực hiện chính sách ưu đãi và việc sử dụng ưu đãi trên địa bàn quản lý; định kỳ hằng năm đánh giá tình hình thực hiện và báo cáo Bộ Tài nguyên và Môi trường.

Hiệu lực thi hành

Nghị định 54/2015/NĐ-CP có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01 tháng 8 năm 2015. Các tổ chức, hộ gia đình, cá nhân đã đầu tư thực hiện hoạt động sử dụng nước tiết kiệm, hiệu quả trước ngày Nghị định này có hiệu lực hoặc đã được hưởng các chính sách ưu đãi, hỗ trợ từ các chương trình khác thì không được áp dụng hưởng ưu đãi theo quy định tại Nghị định này.