Nghị định số 57/2016/NĐ-CP được ban hành bởi Chính phủ nhằm sửa đổi, bổ sung Điều 7 của Nghị định số 10/2010/NĐ-CP ngày 12 tháng 02 năm 2010 về hoạt động thông tin tín dụng. Đây là văn bản pháp lý quan trọng thiết lập các tiêu chuẩn chặt chẽ hơn về hạ tầng công nghệ, năng lực tài chính, nhân sự quản lý và quy trình nghiệp vụ đối với các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực thông tin tín dụng tại Việt Nam.

Phạm vi và đối tượng áp dụng

Nghị định áp dụng đối với các công ty thông tin tín dụng, các tổ chức cấp tín dụng (bao gồm các ngân hàng thương mại), các cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền và các tổ chức, cá nhân có liên quan trực tiếp đến hoạt động thu thập, xử lý, lưu giữ và cung cấp thông tin tín dụng.

Các nội dung chính sách cốt lõi của Nghị định bao gồm:

1. Điều kiện về cơ sở hạ tầng công nghệ thông tin

Doanh nghiệp đề nghị cấp Giấy chứng nhận đủ điều kiện hoạt động thông tin tín dụng phải đáp ứng các yêu cầu kỹ thuật tối thiểu sau:

• Phải thiết lập tối thiểu 02 đường truyền số liệu, trong đó mỗi đường truyền do một nhà cung cấp dịch vụ viễn thông khác nhau cung cấp nhằm bảo đảm tính liên tục, không bị gián đoạn trong quá trình truyền đưa thông tin số.
• Trang thiết bị công nghệ thông tin phải phù hợp với mặt bằng công nghệ chung của hệ thống các tổ chức cấp tín dụng, đồng thời có khả năng tích hợp và kết nối trực tiếp với các tổ chức này.
• Sở hữu hệ thống máy chủ, hệ thống phần mềm tin học và các giải pháp kỹ thuật đủ năng lực để cập nhật, xử lý, lưu giữ thông tin tín dụng và thực hiện dịch vụ thông tin tín dụng cho tối thiểu 5.000.000 khách hàng vay.
• Xây dựng phương án bảo mật và an toàn thông tin cụ thể, hiệu quả.
• Có phương án dự phòng thảm họa chi tiết, bảo đảm các hoạt động nghiệp vụ chính không bị gián đoạn quá 04 giờ làm việc khi xảy ra sự cố kỹ thuật.

2. Điều kiện về vốn điều lệ tối thiểu

Doanh nghiệp phải có mức vốn điều lệ thực góp tối thiểu là 30 tỷ đồng để bảo đảm năng lực tài chính trong việc vận hành và duy trì hệ thống thông tin tín dụng quy mô lớn.

3. Tiêu chuẩn đối với người quản lý doanh nghiệp và thành viên Ban kiểm soát

Nghị định chuẩn hóa các yêu cầu về bằng cấp chuyên môn và kinh nghiệm thực tế đối với đội ngũ lãnh đạo chủ chốt:

• Đối với Chủ tịch Hội đồng quản trị, Chủ tịch Hội đồng thành viên, Chủ tịch công ty: Phải tốt nghiệp đại học hoặc trên đại học thuộc một trong các chuyên ngành: kinh tế, kế toán, tài chính, ngân hàng, công nghệ thông tin; đồng thời có ít nhất 03 năm làm việc trực tiếp trong các lĩnh vực này.
• Đối với thành viên Hội đồng quản trị, thành viên Hội đồng thành viên, thành viên hợp danh: Phải có bằng đại học hoặc trên đại học, trong đó tối thiểu 50% số thành viên phải có bằng chuyên ngành kinh tế, kế toán, tài chính, ngân hàng, công nghệ thông tin và có ít nhất 03 năm làm việc trực tiếp trong các lĩnh vực nêu trên.
• Đối với Tổng giám đốc (Giám đốc), Phó Tổng giám đốc (Phó giám đốc): Phải có bằng đại học hoặc trên đại học thuộc chuyên ngành kinh tế, kế toán, tài chính, ngân hàng, công nghệ thông tin; có tối thiểu 02 năm giữ chức vụ quản lý, điều hành doanh nghiệp hoạt động trong các lĩnh vực tương ứng.
• Đối với thành viên Ban kiểm soát: Phải tốt nghiệp đại học hoặc trên đại học chuyên ngành kinh tế, kế toán, tài chính, ngân hàng, công nghệ thông tin; có ít nhất 02 năm làm việc trực tiếp trong lĩnh vực tài chính, kế toán, kiểm toán, ngân hàng hoặc công nghệ thông tin.
• Lưu ý về thời gian làm việc trực tiếp: Được xác định là khoảng thời gian cá nhân được tuyển dụng, bổ nhiệm hoặc phân công làm việc thực tế trong lĩnh vực chuyên môn đó.

4. Phương án kinh doanh và giới hạn phạm vi hoạt động

Doanh nghiệp phải xây dựng phương án kinh doanh có tính khả thi cao. Đồng thời, doanh nghiệp bị nghiêm cấm kinh doanh các ngành nghề khác ngoài nội dung hoạt động thông tin tín dụng được quy định tại Nghị định này.

5. Cam kết cung cấp thông tin từ các ngân hàng thương mại

Doanh nghiệp phải có tối thiểu 20 ngân hàng thương mại cam kết bằng văn bản về việc cung cấp thông tin tín dụng. Các ngân hàng này phải bảo đảm không có cam kết tương tự với bất kỳ công ty thông tin tín dụng nào khác tại thời điểm cam kết.

6. Quy định về văn bản thỏa thuận nghiệp vụ

Giữa công ty thông tin tín dụng và các tổ chức cấp tín dụng đã cam kết phải ký kết văn bản thỏa thuận về quy trình thu thập, xử lý, lưu giữ và cung cấp thông tin tín dụng. Văn bản thỏa thuận này bắt buộc phải có các nội dung tối thiểu sau:

• Nội dung và phạm vi thông tin tín dụng được phép cung cấp.
• Thời gian, địa điểm, phương thức thực hiện việc cung cấp, truyền đưa thông tin, dữ liệu và sản phẩm thông tin tín dụng.
• Nguyên tắc, phạm vi và mục đích cụ thể khi sử dụng sản phẩm thông tin tín dụng.
• Nghĩa vụ thông báo cho khách hàng vay về việc thông tin tín dụng của họ đang được sử dụng.
• Trách nhiệm của các bên trong việc điều chỉnh, sửa chữa các sai sót phát sinh trong quá trình cập nhật, truyền đưa, xử lý, lưu giữ và khai thác thông tin.
• Trách nhiệm rà soát, đối chiếu, kiểm tra chất lượng và lưu giữ thông tin tín dụng định kỳ.
• Trách nhiệm và cơ chế phối hợp giữa các bên khi giải quyết khiếu nại từ phía khách hàng vay.
• Quy định về xử lý vi phạm hợp đồng và giải quyết tranh chấp phát sinh.
• Hiệu lực của văn bản thỏa thuận và các trường hợp đơn phương chấm dứt thực hiện thỏa thuận.
• Các quyền và nghĩa vụ hợp pháp khác của các bên trong suốt quá trình vận hành nghiệp vụ.

Hiệu lực thi hành và quy định chuyển tiếp

Nghị định số 57/2016/NĐ-CP chính thức có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01 tháng 7 năm 2016.

Nhằm bảo đảm tính liên tục và ổn định của thị trường, Nghị định đưa ra quy định chuyển tiếp cụ thể: Trong thời hạn 12 tháng kể từ ngày Nghị định này có hiệu lực, các công ty thông tin tín dụng đã thành lập và hoạt động trước đó bắt buộc phải hoàn thiện bộ máy, hạ tầng và tài chính để đáp ứng đầy đủ các điều kiện mới. Trường hợp không đáp ứng được các điều kiện quy định tại Nghị định này sau khi hết thời hạn chuyển tiếp, công ty thông tin tín dụng phải chấm dứt hoạt động thông tin tín dụng theo quy định.

Các Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ, Thủ trưởng cơ quan thuộc Chính phủ, Chủ tịch Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương và các tổ chức, cá nhân có liên quan chịu trách nhiệm thi hành Nghị định này.