Nghị định 66/2006/NĐ-CP do Chính phủ ban hành quy định về các chính sách và nội dung nhằm thúc đẩy, hỗ trợ phát triển ngành nghề nông thôn tại Việt Nam. Văn bản này hướng tới việc tạo khung pháp lý đồng bộ để bảo tồn các giá trị truyền thống, thúc đẩy công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp và nông thôn, đồng thời nâng cao đời sống cho cư dân tại các địa bàn nông thôn.

Phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng

Nghị định áp dụng đối với các tổ chức, cá nhân trong nước và nước ngoài trực tiếp đầu tư phát triển sản xuất, dịch vụ ngành nghề nông thôn tại địa bàn nông thôn (gọi chung là cơ sở ngành nghề nông thôn), bao gồm:

• Doanh nghiệp nhỏ và vừa thành lập và hoạt động theo Luật Doanh nghiệp.
• Hợp tác xã thành lập và hoạt động theo Luật Hợp tác xã.
• Hộ kinh doanh cá thể đăng ký theo quy định của pháp luật về đăng ký kinh doanh.
• Các làng nghề và cụm cơ sở ngành nghề nông thôn trên toàn quốc.

Các hoạt động ngành nghề nông thôn được khuyến khích

Nghị định xác định rõ các nhóm hoạt động ngành nghề nông thôn bao gồm:

• Chế biến, bảo quản các sản phẩm nông, lâm, thủy sản.
• Sản xuất vật liệu xây dựng, đồ gỗ, mây tre đan, gốm sứ, thủy tinh, dệt may và cơ khí nhỏ.
• Xử lý, chế biến nguyên vật liệu phục vụ trực tiếp cho sản xuất ngành nghề nông thôn.
• Sản xuất các mặt hàng thủ công mỹ nghệ truyền thống và hiện đại.
• Gây trồng và kinh doanh các loại sinh vật cảnh.
• Xây dựng, vận tải trong nội bộ xã, liên xã và các dịch vụ khác phục vụ sản xuất, đời sống dân cư nông thôn.
• Tổ chức đào tạo nghề, truyền nghề; tư vấn sản xuất, kinh doanh trong lĩnh vực ngành nghề nông thôn.

Công nhận làng nghề và quản lý chất lượng sản phẩm

Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn chịu trách nhiệm ban hành tiêu chuẩn công nhận nghề truyền thống, làng nghề và làng nghề truyền thống. Trên cơ sở đó, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quyết định công nhận chính thức các đối tượng này trên địa bàn quản lý. Đồng thời, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh có trách nhiệm tổ chức thực hiện việc đăng ký và giám sát chất lượng sản phẩm ngành nghề nông thôn theo đúng quy định pháp luật về quản lý chất lượng sản phẩm.

Quy hoạch phát triển và chương trình bảo tồn làng nghề

Nhà nước thực hiện xây dựng quy hoạch tổng thể và định hướng phát triển dài hạn cho từng vùng kinh tế và cả nước nhằm đảm bảo phát triển bền vững. Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn chủ trì quy hoạch cả nước, trong khi Ủy ban nhân dân cấp tỉnh xây dựng quy hoạch chi tiết tại địa phương.

Chương trình bảo tồn và phát triển làng nghề tập trung vào ba nhóm chính:

• Bảo tồn và phát triển các làng nghề truyền thống có nguy cơ mai một.
• Phát triển làng nghề gắn liền với hoạt động du lịch sinh thái, du lịch trải nghiệm.
• Khuyến khích và hỗ trợ phát triển các làng nghề mới phù hợp với nhu cầu thị trường.

Nhà nước bố trí kinh phí từ ngân sách trung ương và địa phương để hỗ trợ thực hiện các chương trình này.

Chính sách về mặt bằng sản xuất và hạ tầng

Ủy ban nhân dân các cấp có trách nhiệm lập quy hoạch xây dựng làng nghề, cụm cơ sở ngành nghề nông thôn gắn liền với bảo vệ môi trường và tiêu thụ sản phẩm. Các chính sách ưu đãi cụ thể bao gồm:

• Khuyến khích xã hội hóa đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng làng nghề, cụm cơ sở ngành nghề.
• Tạo điều kiện thuận lợi về giao đất có thu tiền sử dụng đất hoặc thuê đất, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho các cơ sở có dự án đầu tư hiệu quả.
• Ưu tiên bố trí đất tại các khu, cụm công nghiệp tập trung đối với các dự án có yêu cầu nghiêm ngặt về xử lý ô nhiễm môi trường hoặc nghiên cứu sản phẩm mới.
• Hỗ trợ kinh phí di dời và ưu đãi về tiền sử dụng đất, tiền thuê đất, thuế sử dụng đất đối với các cơ sở di dời ra khỏi khu dân cư đến địa điểm quy hoạch.

Chính sách hỗ trợ đầu tư và tín dụng

Để giải quyết khó khăn về vốn cho các cơ sở ngành nghề nông thôn, Nghị định quy định:

• Ngân sách địa phương hỗ trợ một phần kinh phí xây dựng hạ tầng và xử lý môi trường. Đối với các tỉnh khó khăn, ngân sách trung ương sẽ hỗ trợ một phần trong dự toán hàng năm.
• Các dự án sản xuất kinh doanh hiệu quả được hưởng ưu đãi đầu tư theo Luật Đầu tư, hỗ trợ lãi suất sau đầu tư, vay vốn từ Quỹ hỗ trợ giải quyết việc làm và thụ hưởng chính sách tín dụng đầu tư phát triển, tín dụng xuất khẩu của Nhà nước.
• Quỹ bảo lãnh tín dụng doanh nghiệp nhỏ và vừa thực hiện bảo lãnh vay vốn tại các tổ chức tín dụng cho các cơ sở này.

Xúc tiến thương mại và ứng dụng khoa học công nghệ

Nhà nước hỗ trợ các cơ sở ngành nghề nông thôn tham gia Chương trình xúc tiến thương mại quốc gia. Ủy ban nhân dân cấp tỉnh hỗ trợ xây dựng thương hiệu, chỉ dẫn địa lý xuất xứ hàng hóa và bảo hộ sở hữu trí tuệ.

Về khoa học công nghệ, các cơ sở được hưởng ưu đãi tài chính khi ứng dụng, đổi mới công nghệ hoặc sản xuất sản phẩm mới. Nhà nước hỗ trợ một phần kinh phí từ nguồn sự nghiệp khoa học công nghệ cho các đề tài nghiên cứu có khả năng thương mại hóa. Đồng thời, nguồn kinh phí khuyến nông, khuyến ngư, khuyến công được sử dụng để hỗ trợ thông tin, tuyên truyền, xây dựng mô hình trình diễn và chuyển giao kỹ thuật.

Đào tạo và phát triển nguồn nhân lực

Công tác đào tạo nhân lực được chú trọng thông qua các giải pháp:

• Dự án đầu tư cơ sở dạy nghề nông thôn được tiếp cận chính sách tín dụng đầu tư phát triển của Nhà nước.
• Ngân sách địa phương hỗ trợ một phần chi phí cho các cơ sở trực tiếp mở lớp truyền nghề.
• Nghệ nhân tổ chức truyền nghề được thỏa thuận thu học phí, nhận thù lao giảng dạy và hưởng các ưu đãi về thuế.
• Lao động nông thôn học nghề được hỗ trợ kinh phí đào tạo ngắn hạn và vay vốn từ chương trình quốc gia giải quyết việc làm.

Hiệu lực thi hành và trách nhiệm tổ chức thực hiện

Nghị định 66/2006/NĐ-CP có hiệu lực thi hành sau 15 ngày, kể từ ngày đăng Công báo. Các cơ sở ngành nghề nông thôn, làng nghề, cụm cơ sở làng nghề nông thôn được áp dụng các chính sách ưu đãi quy định tại Nghị định này và các văn bản pháp luật liên quan.

Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn chủ trì, phối hợp với các Bộ, ngành liên quan và Ủy ban nhân dân cấp tỉnh hướng dẫn thi hành. Các Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ, Thủ trưởng cơ quan thuộc Chính phủ và Chủ tịch Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương chịu trách nhiệm thi hành Nghị định này.