Nghị định 75-CP được ban hành năm 1967 bởi Hội đồng Chính phủ quy định về quản lý tiền mặt nhằm quản lý chặt chẽ cả hai mặt thu và chi, tập trung tiền mặt cao độ vào Ngân hàng Nhà nước, ra sức giảm chi và triệt để thực hành tiết kiệm, điều hòa lưu thông tiền tệ, góp phần xây dựng thế cân đối vững chắc về tài chính, tiền tệ, vật tư, đồng thời thúc đẩy các đơn vị kinh doanh nâng cao trình độ hạch toán kinh tế.

Phạm vi và đối tượng áp dụng

Nghị định này áp dụng đối với tất cả các cơ quan của Nhà nước, các đoàn thể, các đơn vị lực lượng vũ trang, các tổ chức kinh tế quốc doanh, công tư hợp doanh, và các hợp tác xã (gọi chung là cơ quan, đơn vị) trên toàn lãnh thổ. Tất cả các đối tượng này đều chịu sự quản lý tiền mặt trực tiếp của Ngân hàng Nhà nước.

Nguyên tắc mở tài khoản và thanh toán chuyển khoản

• Tất cả các tổ chức chịu sự quản lý tiền mặt của Ngân hàng Nhà nước bắt buộc phải mở tài khoản tại ngân hàng.
• Mọi giao dịch thanh toán giữa các tổ chức có tài khoản tại ngân hàng đều phải thực hiện bằng phương thức chuyển khoản.
• Ngoại lệ thanh toán bằng tiền mặt chỉ được áp dụng đối với các khoản chi nhỏ dưới 50 đồng, dưới 100 đồng hoặc dưới 150 đồng theo quy định cụ thể của Ngân hàng Nhà nước cho từng loại chi tiêu.
• Tiền trong tài khoản hoặc tiền mặt của cơ quan, đơn vị chỉ được trích hoặc sử dụng để thanh toán cho các khoản chi tiêu công vụ của chính cơ quan, đơn vị đó.
• Nghiêm cấm việc sử dụng tài khoản hoặc tiền mặt của cơ quan, đơn vị để thanh toán cho các khoản mua sắm hàng tiêu dùng cá nhân của công nhân, viên chức, bộ đội do các tổ chức công đoàn hoặc tập thể khác đại diện mua (các khoản này phải được thanh toán bằng tiền mặt do cá nhân tự đóng góp).

Quy định về giao dịch tiền mặt và quản lý thu chi hàng ngày

• Trong giao dịch với cá nhân hoặc tổ chức không có tài khoản tại ngân hàng, các cơ quan, đơn vị được phép thanh toán bằng tiền mặt. Tuy nhiên, ngân hàng có trách nhiệm kiểm soát chặt chẽ và có quyền từ chối xuất tiền đối với các khoản chi không đúng chế độ hoặc không đúng giá chỉ đạo của Nhà nước.
• Các cơ quan, đơn vị có nghĩa vụ nộp toàn bộ số tiền mặt thu được hàng ngày vào ngân hàng sau mỗi buổi hoặc mỗi ngày làm việc.
• Các đơn vị chỉ được phép giữ lại quỹ (tồn quỹ) một lượng tiền mặt nhỏ để chi tiêu các khoản phát sinh nhỏ theo định mức do ngân hàng ấn định. Mọi khoản chi tiền mặt khác đều phải thực hiện rút từ ngân hàng và tiền lĩnh để chi cho khoản nào phải được chi đúng cho khoản ấy.
• Đối với các cơ quan, đơn vị gặp khó khăn do điều kiện địa lý hoặc tính chất hoạt động đặc thù, có thể đề nghị ngân hàng địa phương cho phép áp dụng lịch nộp và lĩnh tiền riêng thích hợp.
• Các tổ chức kinh tế có hoạt động thu chi tiền mặt hàng ngày có thể được phép sử dụng một phần tiền mặt thu vào để chi trực tiếp (tọa chi) dưới sự thỏa thuận và đồng ý của ngân hàng địa phương.

Công tác lập kế hoạch thu chi và kiểm tra quỹ tiền mặt

• Hàng tháng và hàng quý, các cơ quan, đơn vị phải lập kế hoạch thu chi tiền mặt gửi cho ngân hàng trước ngày đầu tháng hoặc đầu quý ít nhất 5 ngày, đồng thời báo cáo số dư tồn quỹ vào ngày cuối cùng của mỗi tháng.
• Ngân hàng Nhà nước các cấp có trách nhiệm lập kế hoạch tiền mặt định kỳ. Hàng quý, Ngân hàng Trung ương phải trình kế hoạch tiền mặt để Thủ tướng Chính phủ xét duyệt, làm căn cứ điều chỉnh chỉ tiêu tiền mặt của các địa phương và các ngành.
• Mỗi tháng, dưới sự lãnh đạo của Đảng ủy cơ sở, thủ trưởng các cơ quan, đơn vị phải phối hợp với tổ chức công đoàn tiến hành kiểm tra quỹ tiền mặt, các khoản thu chi và tạm ứng bằng tiền mặt nhằm chống thất thu, tăng thu, giảm chi và ngăn ngừa vi phạm.
• Ngân hàng Nhà nước có trách nhiệm tổ chức thu và phát triển tiền mặt kịp thời theo kế hoạch, không gây trở ngại cho hoạt động của các ngành, đồng thời kiểm tra việc sử dụng tiền mặt của các đơn vị.
• Việc kiểm tra tiền mặt tại các công trường xây dựng cơ bản và các đơn vị lực lượng vũ trang sẽ do Ngân hàng Nhà nước phối hợp với Bộ Tài chính, Bộ Quốc phòng và Bộ Công an để quy định cụ thể.

Chế tài xử lý vi phạm và tổ chức thực hiện

• Mọi tổ chức hoặc cá nhân vi phạm các quy định về quản lý tiền mặt, tùy theo mức độ vi phạm, sẽ bị xử lý bằng hình thức phê bình, kỷ luật hành chính, bồi thường thiệt hại hoặc bị truy tố trước pháp luật đối với các hành vi vi phạm nghiêm trọng.
• Tổng giám đốc Ngân hàng Nhà nước có trách nhiệm ban hành thông tư hướng dẫn chi tiết thi hành chế độ quản lý tiền mặt này dựa trên nghị định và các quy định tăng cường quản lý kinh tế tài chính của Chính phủ.
• Các ngành ở trung ương và Ủy ban hành chính địa phương có nhiệm vụ lãnh đạo, đôn đốc các cơ quan, đơn vị thuộc quyền chấp hành nghiêm chỉnh nghị định này.

Hiệu lực thi hành

Nghị định này có hiệu lực thi hành kể từ ngày 15 tháng 6 năm 1967 và thay thế hoàn toàn cho Nghị định số 15-CP ngày 31 tháng 5 năm 1960.