Nghị định 897-TTg được ban hành năm 1956 bởi Thủ tướng Chính phủ Phạm Văn Đồng, quy định về việc thành lập Cơ quan Thống nhất quản lý kinh doanh rượu ở các cấp nhằm thiết lập hệ thống quản lý nhà nước chặt chẽ đối với hoạt động sản xuất và kinh doanh rượu trong giai đoạn bấy giờ.

Phạm vi áp dụng của Nghị định bao gồm toàn bộ hoạt động quản lý, sản xuất, lưu thông và phân phối rượu trên phạm vi cả nước. Đối tượng áp dụng trực tiếp là các cơ quan quản lý tài chính, các tổ chức, cá nhân tham gia vào chuỗi cung ứng rượu từ khâu sản xuất đến tiêu thụ, vận chuyển và xuất nhập khẩu.

Hệ thống tổ chức Cơ quan Thống nhất quản lý kinh doanh rượu các cấp

Nghị định quy định cụ thể cơ cấu tổ chức của cơ quan quản lý rượu từ trung ương đến địa phương nhằm đảm bảo tính thống nhất và xuyên suốt, bao gồm:

• Ở cấp trung ương: Thành lập Sở Rượu trực thuộc Bộ Tài chính, đóng vai trò là cơ quan đầu ngành điều hành toàn bộ hoạt động quản lý rượu trên cả nước.
• Ở cấp liên khu, khu và các thành phố lớn (Hà Nội, Hải Phòng): Thành lập Phân sở Rượu để giám sát và quản lý theo địa bàn khu vực.
• Ở cấp tỉnh: Thành lập Chi sở Rượu nhằm thực thi các chính sách quản lý trực tiếp tại địa phương.
• Ở cấp huyện: Thành lập Phòng Rượu để nắm bắt và quản lý sát sao các hoạt động kinh doanh rượu ở cấp cơ sở.

Nhiệm vụ và quyền hạn của Cơ quan Thống nhất quản lý kinh doanh rượu

Cơ quan Thống nhất quản lý kinh doanh rượu được giao phó các nhóm nhiệm vụ trọng tâm sau đây:

• Công tác nghiên cứu và tham mưu chính sách: Chủ trì nghiên cứu và đề xuất Bộ Tài chính ban hành các thể lệ, biện pháp cần thiết nhằm thực hiện hiệu quả việc thống nhất quản lý kinh doanh rượu trên toàn quốc.
• Quản lý hành chính và tư pháp chuyên ngành: Thực hiện quyền hạn cho phép hoặc không cho phép các hoạt động sản xuất, buôn bán, vận chuyển, xuất khẩu hoặc nhập khẩu các loại rượu. Đồng thời, cơ quan này có thẩm quyền xét xử các vụ việc vi phạm các quy định, thể lệ về thống nhất quản lý kinh doanh rượu.
• Hoạt động kinh tế và quản lý thuế: Trực tiếp tổ chức quá trình sản xuất, thu mua và bán rượu ra thị trường; đồng thời thực hiện chức năng thu thuế hàng hóa đánh vào mặt hàng rượu theo quy định của pháp luật.

Trách nhiệm thi hành và hướng dẫn chi tiết

• Bộ Tài chính được giao trách nhiệm ban hành Nghị định quy định chi tiết về cơ cấu tổ chức, bộ máy hoạt động cụ thể của Cơ quan Thống nhất quản lý kinh doanh rượu ở các cấp.
• Bộ trưởng Bộ Tài chính chịu trách nhiệm toàn diện trước Thủ tướng Chính phủ trong việc tổ chức, chỉ đạo và thi hành nghiêm túc các nội dung của Nghị định này.

Nghị định 897-TTg có hiệu lực thi hành kể từ ngày ban hành, đặt nền móng pháp lý quan trọng cho việc quản lý nhà nước đối với ngành rượu, góp phần ổn định thị trường và đảm bảo nguồn thu ngân sách quốc gia.