Nghị định số 93/2002/NĐ-CP được ban hành nhằm sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 196/CP ngày 31 tháng 12 năm 1994 của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Bộ luật Lao động về thỏa ước lao động tập thể. Văn bản này tập trung điều chỉnh các nội dung cốt lõi liên quan đến phạm vi áp dụng, quy trình đăng ký thỏa ước, phương án xử lý khi thỏa ước bị tuyên bố vô hiệu và hiệu lực của thỏa ước khi doanh nghiệp thay đổi cơ cấu tổ chức.

Phạm vi và đối tượng áp dụng thỏa ước lao động tập thể

Nghị định quy định thỏa ước lao động tập thể áp dụng đối với các doanh nghiệp, tổ chức có tổ chức công đoàn cơ sở hoặc Ban Chấp hành Công đoàn lâm thời, bao gồm các đối tượng cụ thể sau:

• Doanh nghiệp thành lập và hoạt động theo Luật Doanh nghiệp nhà nước, Luật Doanh nghiệp, và Luật Đầu tư nước ngoài tại Việt Nam.
• Các cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ thuộc các đơn vị hành chính, sự nghiệp, tổ chức chính trị, hoặc tổ chức chính trị - xã hội.
• Hợp tác xã được thành lập theo Luật Hợp tác xã có sử dụng lao động theo hợp đồng lao động.
• Các cơ sở ngoài công lập hoạt động trong các lĩnh vực giáo dục, y tế, văn hóa, thể thao được thành lập theo quy định về chính sách khuyến khích xã hội hóa.
• Các cơ quan, tổ chức quốc tế hoặc nước ngoài đóng trên lãnh thổ Việt Nam có sử dụng lao động là người Việt Nam theo hình thức hợp đồng lao động, trừ trường hợp điều ước quốc tế mà Việt Nam ký kết hoặc tham gia có quy định khác.

Quy định về việc đăng ký thỏa ước lao động tập thể

Thủ tục đăng ký thỏa ước lao động tập thể được thực hiện theo quy định mới nhằm tối ưu hóa quy trình quản lý:

• Trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày ký kết thỏa ước lao động tập thể, người sử dụng lao động có trách nhiệm gửi bản thỏa ước đến Sở Lao động - Thương binh và Xã hội nơi đặt trụ sở chính của doanh nghiệp hoặc tổ chức để tiến hành đăng ký.
• Đối với các doanh nghiệp hoạt động trong khu chế xuất, khu công nghiệp, hoặc khu công nghệ cao, việc đăng ký thỏa ước lao động tập thể được thực hiện tại Ban Quản lý khu công nghiệp theo ủy quyền của Sở Lao động - Thương binh và Xã hội nơi Ban Quản lý đó đặt trụ sở chính.

Giải quyết quyền lợi khi thỏa ước lao động tập thể bị tuyên bố vô hiệu

Nghị định bổ sung quy định giải quyết quyền, nghĩa vụ và lợi ích của các bên trong trường hợp thỏa ước lao động tập thể bị tuyên bố vô hiệu:

• Đối với những nội dung bị tuyên bố vô hiệu, quyền, nghĩa vụ và lợi ích của các bên sẽ được giải quyết theo các quy định tương ứng của pháp luật hiện hành.
• Đồng thời, các bên có thể căn cứ vào các thỏa thuận hợp pháp đã được xác lập trong hợp đồng lao động cá nhân (nếu có) để giải quyết quyền lợi.

Hiệu lực của thỏa ước lao động tập thể khi tổ chức lại doanh nghiệp

Quy định về tính liên tục và hiệu lực của thỏa ước lao động tập thể khi doanh nghiệp thực hiện sáp nhập, hợp nhất, chia, tách hoặc chuyển quyền sở hữu được phân chia thành hai trường hợp:

• Trường hợp sáp nhập doanh nghiệp: Thỏa ước lao động tập thể cũ tiếp tục có hiệu lực nếu doanh nghiệp nhận sáp nhập tiếp tục sử dụng trên 50% tổng số lao động sau khi sáp nhập.
• Các trường hợp tổ chức lại khác: Đối với các trường hợp hợp nhất, chia, tách doanh nghiệp, chuyển quyền sở hữu, quyền quản lý, quyền sử dụng tài sản của doanh nghiệp, hoặc sáp nhập doanh nghiệp không thuộc trường hợp nêu trên, hai bên phải tiến hành thương lượng để ký kết thỏa ước lao động tập thể mới trong thời hạn 6 tháng.

Thay đổi thuật ngữ pháp lý

Nghị định thực hiện chuẩn hóa thuật ngữ pháp lý bằng cách thay thế cụm từ "tổ chức công đoàn lâm thời" bằng cụm từ "Ban Chấp hành Công đoàn lâm thời" trong các quy định liên quan.

Hiệu lực thi hành

Nghị định này có hiệu lực thi hành từ ngày 01 tháng 01 năm 2003. Các Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ, Thủ trưởng cơ quan thuộc Chính phủ, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương và Giám đốc các doanh nghiệp, tổ chức có liên quan chịu trách nhiệm thi hành Nghị định này.