Nghị định 94/2002/NĐ-CP do Chính phủ ban hành quy định chi tiết về chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Uỷ ban Dân số, Gia đình và Trẻ em. Đây là văn bản pháp lý quan trọng nhằm kiện toàn bộ máy quản lý nhà nước, nâng cao hiệu quả thực thi các chính sách về dân số, kế hoạch hóa gia đình, xây dựng gia đình bền vững và bảo vệ, chăm sóc trẻ em trên phạm vi cả nước.

Phạm vi và đối tượng áp dụng

Nghị định này áp dụng đối với Ủy ban Dân số, Gia đình và Trẻ em, các Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ và Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương trong việc thực hiện chức năng quản lý nhà nước và phối hợp triển khai các nhiệm vụ liên quan đến dân số, gia đình và trẻ em.

Vị trí và chức năng của Ủy ban Dân số, Gia đình và Trẻ em

Ủy ban Dân số, Gia đình và Trẻ em là cơ quan ngang bộ của Chính phủ, thực hiện chức năng quản lý nhà nước về các lĩnh vực:

• Quản lý nhà nước về dân số, gia đình và trẻ em trên phạm vi cả nước.
• Quản lý nhà nước đối với các dịch vụ công thuộc lĩnh vực dân số, gia đình và trẻ em theo quy định của pháp luật.

Nhiệm vụ và quyền hạn cụ thể

Ủy ban thực hiện đầy đủ các nhiệm vụ, quyền hạn của Bộ, cơ quan ngang Bộ theo quy định chung tại Nghị định số 86/2002/NĐ-CP và các nhiệm vụ chuyên biệt sau:

• Xây dựng thể chế và chiến lược: Trình Chính phủ các dự án luật, pháp lệnh, văn bản quy phạm pháp luật; chiến lược, quy hoạch phát triển, kế hoạch dài hạn, kế hoạch 5 năm và hàng năm, các chương trình mục tiêu quốc gia và công trình quan trọng về dân số, gia đình và trẻ em.
• Ban hành và tổ chức thực hiện văn bản: Ban hành các văn bản quy phạm pháp luật, tiêu chuẩn chuyên ngành thuộc thẩm quyền; tổ chức tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật và thông tin về dân số, gia đình, trẻ em trong nước và quốc tế.
• Phối hợp liên ngành và địa phương: Xây dựng kế hoạch phối hợp giữa các Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh và các tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức xã hội ở Trung ương trong việc thực hiện các nhiệm vụ về dân số, kế hoạch hoá gia đình và trẻ em.
• Quản lý dân số và kế hoạch hóa gia đình: Chủ trì, hướng dẫn đăng ký dân số, tổng hợp, phân tích tình hình dân số, thu thập và lưu trữ thông tin; phối hợp phân bổ dân cư giữa các địa phương; chủ trì xây dựng và tổ chức thực hiện chương trình kế hoạch hoá gia đình, xây dựng gia đình ấm no, bình đẳng, tiến bộ, hạnh phúc và phát triển bền vững.
• Bảo vệ và chăm sóc trẻ em: Phối hợp với Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội bảo vệ, chăm sóc trẻ em tàn tật, mồ côi; phối hợp với Bộ Y tế chăm sóc trẻ em suy dinh dưỡng; vận động tài trợ và quản lý, sử dụng Quỹ bảo trợ trẻ em ở Trung ương, đồng thời kiểm tra việc quản lý Quỹ này ở các cấp, các ngành.
• Nghiên cứu khoa học và hợp tác quốc tế: Chỉ đạo tổng kết kinh nghiệm, nhân rộng các mô hình hiệu quả; tổ chức nghiên cứu khoa học, ứng dụng tiến bộ khoa học, công nghệ; thực hiện hợp tác quốc tế trong lĩnh vực dân số, gia đình và trẻ em.
• Quản lý dịch vụ công và tổ chức phi chính phủ: Quyết định chủ trương, biện pháp và chỉ đạo cơ chế hoạt động của các tổ chức dịch vụ công; quản lý nhà nước đối với hoạt động của các hội, tổ chức phi Chính phủ hoạt động trong lĩnh vực liên quan.
• Thanh tra, kiểm tra và giải quyết khiếu nại: Tiến hành thanh tra, kiểm tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo, phòng chống tham nhũng, tiêu cực và xử lý các hành vi vi phạm pháp luật thuộc thẩm quyền quản lý.
• Cải cách hành chính và quản lý nội bộ: Thực hiện chương trình cải cách hành chính theo mục tiêu của Thủ tướng Chính phủ; quản lý tổ chức bộ máy, biên chế, tiền lương, chế độ đãi ngộ, khen thưởng, kỷ luật; đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho cán bộ, công chức, viên chức; quản lý tài chính, tài sản được giao theo quy định.

Cơ cấu tổ chức bộ máy của Ủy ban

Cơ cấu tổ chức của Ủy ban Dân số, Gia đình và Trẻ em được phân định rõ ràng thành hai nhóm tổ chức chính:

Các tổ chức giúp Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban thực hiện chức năng quản lý nhà nước:

• Vụ Dân số.
• Vụ Gia đình.
• Vụ Trẻ em.
• Vụ Truyền thông - Giáo dục.
• Vụ Kế hoạch - Tài chính.
• Vụ Hợp tác quốc tế.
• Vụ Tổ chức cán bộ.
• Vụ Pháp chế.
• Thanh tra.
• Văn phòng.

Các tổ chức sự nghiệp trực thuộc Ủy ban:

• Viện Khoa học dân số, gia đình và trẻ em.
• Trung tâm Đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức.
• Trung tâm Thông tin.
• Tạp chí Gia đình và Trẻ em.
• Báo Gia đình và Xã hội.

Chế độ Ủy viên kiêm nhiệm

Ủy viên kiêm nhiệm của Ủy ban do Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban Dân số, Gia đình và Trẻ em trình Thủ tướng Chính phủ xem xét và ra quyết định bổ nhiệm.

Hiệu lực thi hành và trách nhiệm thực hiện

Nghị định 94/2002/NĐ-CP có hiệu lực thi hành kể từ ngày ký ban hành. Văn bản này chính thức bãi bỏ các quy định trước đây bao gồm:

• Nghị định số 42/CP ngày 21 tháng 6 năm 1993 của Chính phủ về chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, tổ chức bộ máy và lề lối làm việc của Ủy ban Quốc gia Dân số và Kế hoạch hóa gia đình.
• Nghị định số 118/CP ngày 07 tháng 9 năm 1994 của Chính phủ về chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và tổ chức bộ máy của Ủy ban Bảo vệ và Chăm sóc trẻ em Việt Nam.

Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban Dân số, Gia đình và Trẻ em, các Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ, Thủ trưởng cơ quan thuộc Chính phủ và Chủ tịch Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương chịu trách nhiệm thi hành nghiêm túc Nghị định này.