Nghị định 94-CP được ban hành năm 1997 bởi Chính phủ quy định về việc tổ chức pháp chế ở các Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ nhằm thiết lập và hoàn thiện hệ thống tổ chức pháp chế, giúp nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý Nhà nước bằng pháp luật trong từng ngành và lĩnh vực cụ thể.

Phạm vi và đối tượng áp dụng

Nghị định này áp dụng đối với các tổ chức pháp chế tại các Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ có chức năng quản lý Nhà nước về ngành, lĩnh vực công tác trong cả nước. Theo quy định, các cơ quan này bắt buộc phải thành lập Vụ Pháp chế hoặc Phòng Pháp chế để thực hiện các nhiệm vụ chuyên môn được giao.

Chức năng và trách nhiệm xây dựng tổ chức pháp chế

• Chức năng của tổ chức pháp chế: Giúp Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ, Thủ trưởng cơ quan thuộc Chính phủ thực hiện quản lý Nhà nước bằng pháp luật trong ngành, lĩnh vực được giao. Đồng thời, tổ chức thực hiện công tác xây dựng pháp luật, thẩm định, rà soát, hệ thống hóa văn bản quy phạm pháp luật, phổ biến, giáo dục pháp luật và kiểm tra việc thực hiện các văn bản quy phạm pháp luật.
• Trách nhiệm của người đứng đầu: Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ, Thủ trưởng cơ quan thuộc Chính phủ chịu trách nhiệm toàn diện về chất lượng và hiệu quả hoạt động pháp chế của Bộ, ngành mình; trực tiếp chỉ đạo việc xây dựng, củng cố tổ chức pháp chế và sắp xếp đội ngũ cán bộ theo chức danh, tiêu chuẩn quy định.
• Vai trò của Bộ Tư pháp: Bộ trưởng Bộ Tư pháp có trách nhiệm hướng dẫn nghiệp vụ và tổ chức bồi dưỡng nghiệp vụ cho đội ngũ cán bộ pháp chế Bộ, sau khi thống nhất ý kiến về tiêu chuẩn chức danh với Bộ trưởng, Trưởng ban Ban Tổ chức - Cán bộ Chính phủ.

Nhiệm vụ và quyền hạn trong công tác xây dựng pháp luật

• Đề xuất, tổng hợp và dự kiến chương trình xây dựng pháp luật hàng năm và dài hạn của Bộ để trình cấp có thẩm quyền, đồng thời đôn đốc việc thực hiện chương trình đó.
• Thẩm định về mặt pháp lý đối với các dự thảo văn bản do các đơn vị khác thuộc Bộ soạn thảo trước khi trình Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ký ban hành hoặc trình cơ quan cấp trên ban hành.
• Trực tiếp soạn thảo hoặc tham gia soạn thảo các dự thảo văn bản quy phạm pháp luật khi được giao.
• Làm đầu mối giúp Bộ trưởng tham gia đóng góp ý kiến vào các dự thảo văn bản quy phạm pháp luật do các Bộ, ngành khác hoặc địa phương gửi lấy ý kiến.

Nhiệm vụ và quyền hạn trong công tác rà soát, hệ thống hóa văn bản

• Thường xuyên tổ chức thực hiện việc rà soát, hệ thống hóa văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến hoạt động của ngành và đề xuất phương án xử lý kết quả rà soát.
• Phối hợp với các đơn vị liên quan kiến nghị Thủ tướng Chính phủ đình chỉ việc thi hành những Nghị quyết của Hội đồng nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương trái với văn bản pháp luật của Nhà nước và của Bộ về ngành, lĩnh vực phụ trách.
• Kiến nghị Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan đình chỉ việc thi hành hoặc bãi bỏ những quy định do chính các cơ quan đó ban hành trái với các văn bản pháp luật của Nhà nước và văn bản của Bộ, ngành mình.
• Đình chỉ việc thi hành và đề nghị Thủ tướng Chính phủ bãi bỏ những quy định của Ủy ban nhân dân và Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương trái với các văn bản của Bộ về ngành, lĩnh vực do Bộ ban hành.

Nhiệm vụ trong công tác phổ biến, giáo dục và kiểm tra thực hiện pháp luật

• Trực tiếp hoặc phối hợp với các đơn vị liên quan tổ chức phổ biến, giáo dục pháp luật trong phạm vi ngành.
• Lập kế hoạch và tổ chức kiểm tra việc thực hiện pháp luật của Bộ; theo dõi, đôn đốc và tổng kết thực tiễn thi hành pháp luật trong ngành.
• Tham gia ý kiến về việc xử lý các vi phạm pháp luật trong ngành và đề xuất các biện pháp khắc phục kịp thời.

Hiệu lực thi hành và tổ chức thực hiện

• Hiệu lực thi hành: Nghị định này có hiệu lực sau 15 ngày kể từ ngày ký ban hành. Bãi bỏ những quy định trong Nghị định số 178/HĐBT ngày 17 tháng 6 năm 1985 của Hội đồng Bộ trưởng trái với Nghị định này.
• Thời hạn triển khai: Trong thời hạn 3 tháng kể từ ngày Nghị định có hiệu lực thi hành, các Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ, Thủ trưởng cơ quan thuộc Chính phủ phải triển khai việc thành lập hoặc tổ chức lại tổ chức pháp chế Bộ theo quy định.
• Trách nhiệm thi hành: Bộ trưởng Bộ Tư pháp phối hợp với Bộ trưởng, Trưởng ban Ban Tổ chức - Cán bộ Chính phủ theo dõi, kiểm tra việc thực hiện Nghị định. Các Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ, Thủ trưởng cơ quan thuộc Chính phủ, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương chịu trách nhiệm thi hành Nghị định này.