Nghị quyết số 05/2016/NQ-HĐND của Hội đồng nhân dân tỉnh Đắk Lắk là một văn bản pháp lý quan trọng nhằm bảo tồn, giữ gìn và phát huy các giá trị di sản văn hóa cồng chiêng - một biểu tượng văn hóa đặc sắc của đồng bào các dân tộc thiểu số tại chỗ trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk trong giai đoạn 2016 - 2020.

- Thông tin chung về văn bản

• Tên văn bản: Nghị quyết về bảo tồn, phát huy văn hóa cồng chiêng tỉnh Đắk Lắk, giai đoạn 2016-2020.
• Số hiệu: 05/2016/NQ-HĐND.
• Cơ quan ban hành: Hội đồng nhân dân tỉnh Đắk Lắk khóa IX.
• Ngày thông qua: Ngày 30 tháng 8 năm 2016 tại Kỳ họp thứ Hai.
• Ngày có hiệu lực: Ngày 15 tháng 9 năm 2016.

- Mục tiêu bảo tồn và phát huy văn hóa cồng chiêng giai đoạn 2016 - 2020

Nghị quyết xác định rõ cả mục tiêu tổng quát và các chỉ tiêu cụ thể nhằm định hướng cho công tác bảo tồn di sản văn hóa phi vật thể này:

• Mục tiêu tổng quát: Bảo tồn và phát huy có hiệu quả di sản văn hóa cồng chiêng, góp phần giữ gìn các giá trị văn hóa truyền thống trong bối cảnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế, đồng thời tạo động lực mạnh mẽ thúc đẩy phát triển du lịch địa phương.
• Mục tiêu cụ thể:
  • Cấp trang phục truyền thống và hỗ trợ kinh phí hoạt động cho 75 đội chiêng, đội văn nghệ tiêu biểu có nhiều đóng góp trong công tác bảo tồn.
  • Phấn đấu đạt tỷ lệ trên 70% buôn đồng bào dân tộc thiểu số tại chỗ trên toàn tỉnh sở hữu cồng chiêng.
  • Hoàn thành công tác thống kê, sưu tầm các bài chiêng cổ, số lượng nghệ nhân truyền dạy và số lượng cồng chiêng hiện có trên địa bàn.
  • Đảm bảo 100% các huyện, thị xã, thành phố tổ chức được các lớp truyền dạy cách đánh cồng chiêng và kỹ thuật chỉnh chiêng.
  • Đảm bảo 100% các trường dân tộc nội trú trên địa bàn tỉnh phổ biến kiến thức và tổ chức sinh hoạt ngoại khóa về văn hóa cồng chiêng cho học sinh.

- Các hoạt động bảo tồn và phát huy cụ thể

Để đạt được các mục tiêu đề ra, tỉnh Đắk Lắk triển khai đồng bộ các hoạt động sau:

• Tuyên truyền và vận động: Nâng cao nhận thức của toàn bộ hệ thống chính trị từ tỉnh đến cơ sở và đồng bào các dân tộc về trách nhiệm gìn giữ di sản; phối hợp với các cơ quan báo chí trung ương và địa phương để tuyên truyền sâu rộng trên các phương tiện thông tin đại chúng.
• Trang bị và hỗ trợ: Cấp cồng chiêng cho đội chiêng của các buôn; cấp trang phục truyền thống cho các đội chiêng, đội văn nghệ buôn làng có nhiều thành tích trong việc bảo tồn, giữ gìn di sản.
• Đào tạo và truyền dạy: Mở các lớp dạy đánh cồng chiêng, truyền dạy chỉnh chiêng; mở các lớp truyền dạy dân ca, dân vũ và sử thi truyền thống.
• Giáo dục học đường: Đưa văn hóa cồng chiêng vào trường học thông qua các buổi sinh hoạt ngoại khóa và phổ biến kiến thức, đặc biệt chú trọng hệ thống trường dân tộc nội trú trên địa bàn tỉnh.
• Phục dựng lễ hội: Tiến hành phục dựng các lễ hội truyền thống có nguy cơ bị mai một của đồng bào dân tộc thiểu số tại chỗ.
• Tôn vinh nghệ nhân và sưu tầm tư liệu: Thực hiện chính sách đãi ngộ, tôn vinh đối với cá nhân, tập thể tham gia bảo tồn; thống kê, ghi âm, ghi hình, chụp ảnh tư liệu các bài chiêng cổ trong các nghi lễ; lập danh sách nghệ nhân dân gian có khả năng truyền dạy và chỉnh chiêng.
• Giao lưu văn hóa: Tổ chức các hoạt động giao lưu văn hóa cồng chiêng giữa các buôn làng trong cộng đồng và giao lưu giữa 3 cụm trong tỉnh.
• Xuất bản và hội thảo: Phát hành sách và đĩa CD về hoạt động bảo tồn cồng chiêng; tổ chức các hội nghị, hội thảo chuyên đề để đánh giá kết quả thực hiện đề án và định hướng cho giai đoạn tiếp theo.

- Các giải pháp thực hiện chủ yếu

Nghị quyết đề ra các nhóm giải pháp mang tính chiến lược và thực tiễn cao:

• Giải pháp tuyên truyền và công nghệ: Tăng cường phổ biến pháp luật nâng cao nhận thức của các cấp chính quyền và người dân; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin để quảng bá văn hóa cồng chiêng gắn liền với phát triển du lịch.
• Giải pháp quản lý nhà nước: Thực hiện nghiêm túc Luật Di sản văn hóa; áp dụng các biện pháp bảo vệ nghiêm ngặt, ngăn ngừa và xử lý nghiêm các hành vi trộm cắp, hủy hoại cồng chiêng.
• Giải pháp hỗ trợ và phát triển cộng đồng: Hỗ trợ kinh phí cho việc sưu tầm, chế tác nhạc cụ dân tộc và tổ chức nghi lễ truyền thống; xây dựng mô hình buôn kiểu mẫu gắn với du lịch cộng đồng; duy trì sinh hoạt cồng chiêng định kỳ trong cộng đồng; tham gia Lễ hội văn hóa cồng chiêng cấp tỉnh (2 năm một lần) và cấp khu vực (2 năm một lần).
• Hợp tác và đăng cai sự kiện: Đăng cai tổ chức Liên hoan văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên năm 2017 tại tỉnh Đắk Lắk và tham gia tốt Liên hoan năm 2019 tại tỉnh Gia Lai.
• Phát huy vai trò nghệ nhân và cộng đồng: Khuyến khích nghệ nhân trực tiếp truyền dạy cho thế hệ trẻ; phát huy vai trò của các già làng, chức sắc tôn giáo trong việc vận động nhân dân giữ gìn nét đẹp truyền thống.
• Xã hội hóa và đầu tư hạ tầng: Tích cực vận động nguồn lực xã hội hóa; đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị cho các Nhà văn hóa cộng đồng tại các buôn đồng bào dân tộc thiểu số tại chỗ nhằm hỗ trợ hiệu quả cho việc sinh hoạt cồng chiêng.

- Kinh phí thực hiện đề án

Tổng nguồn vốn phân bổ cho giai đoạn 2016 - 2020 là 10.250.000.000 đồng (Mười tỷ, hai trăm năm mươi triệu đồng), cơ cấu nguồn vốn bao gồm:

• Ngân sách tỉnh: 8.999.500.000 đồng (chiếm đa số nguồn lực thực hiện).
• Nguồn kinh phí xã hội hóa: 1.250.500.000 đồng.

- Tổ chức thực hiện và hiệu lực thi hành

• Trách nhiệm thực hiện: Ủy ban nhân dân tỉnh Đắk Lắk chịu trách nhiệm tổ chức triển khai thực hiện Nghị quyết này và báo cáo kết quả định kỳ trước Hội đồng nhân dân tỉnh tại các kỳ họp.
• Trách nhiệm giám sát: Thường trực Hội đồng nhân dân tỉnh, các Ban của Hội đồng nhân dân tỉnh, các Tổ đại biểu và đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh thực hiện chức năng giám sát quá trình triển khai thực hiện Nghị quyết.
• Hiệu lực thi hành: Nghị quyết đã được Hội đồng nhân dân tỉnh Đắk Lắk khóa IX, Kỳ họp thứ Hai thông qua ngày 30 tháng 8 năm 2016 và chính thức có hiệu lực thi hành kể từ ngày 15 tháng 9 năm 2016.