Nghị quyết số 09/2021/NQ-HĐND được Hội đồng nhân dân thành phố Hà Nội khóa XVI thông qua ngày 23 tháng 9 năm 2021 và chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 03 tháng 10 năm 2021. Đây là văn bản pháp lý quan trọng quy định về mức chuẩn trợ giúp xã hội, các nhóm đối tượng bảo trợ xã hội đặc thù của Thủ đô và hệ số trợ cấp tương ứng áp dụng tại cộng đồng cũng như trong các cơ sở trợ giúp xã hội trực thuộc Sở Lao động - Thương binh và Xã hội Hà Nội.

1. Phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng

Nghị quyết xác định rõ giới hạn điều chỉnh và các nhóm đối tượng được thụ hưởng chính sách trợ giúp xã hội trên địa bàn thành phố Hà Nội, cụ thể:

• Phạm vi điều chỉnh: Quy định mức chuẩn trợ giúp xã hội và các đối tượng bảo trợ xã hội của thành phố Hà Nội.
• Đối tượng áp dụng:
  • Các đối tượng bảo trợ xã hội theo quy định tại Nghị định số 20/2021/NĐ-CP ngày 15/3/2021 của Chính phủ.
  • Các đối tượng bảo trợ xã hội đặc thù riêng của thành phố Hà Nội.
  • Các đối tượng bảo trợ xã hội thuộc diện hộ nghèo, hộ cận nghèo áp dụng theo chuẩn nghèo, chuẩn cận nghèo của thành phố Hà Nội.

2. Mức chuẩn trợ giúp xã hội của thành phố Hà Nội

Mức chuẩn trợ giúp xã hội là căn cứ nền tảng để tính toán các mức trợ cấp và hỗ trợ tài chính:

• Mức chuẩn áp dụng: 440.000 đồng/tháng (được thực hiện kể từ ngày 01/07/2021).
• Vai trò của mức chuẩn: Làm căn cứ để xác định mức trợ cấp xã hội hàng tháng; mức hỗ trợ kinh phí nhận chăm sóc, nuôi dưỡng; mức trợ cấp nuôi dưỡng trong cơ sở trợ giúp xã hội thuộc Sở Lao động - Thương binh và Xã hội Hà Nội và các mức trợ giúp xã hội khác.
• Phương thức tính: Các mức trợ cấp, trợ giúp xã hội cụ thể được xác định bằng mức chuẩn trợ giúp xã hội (440.000 đồng) nhân với hệ số quy định cho từng nhóm đối tượng.

3. Đối tượng bảo trợ xã hội tại cộng đồng và hệ số trợ cấp hàng tháng

Nghị quyết quy định chi tiết các đối tượng bảo trợ xã hội của thành phố Hà Nội được hưởng chính sách trợ giúp xã hội hàng tháng tại cộng đồng cùng hệ số tương ứng:

• Nhóm 1: Trẻ em và người từ đủ 16 đến dưới 22 tuổi đang đi học (học văn hóa, học nghề, học tại các Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp - Giáo dục thường xuyên, học cao đẳng, đại học văn bằng thứ nhất) thuộc một trong các trường hợp:
  • Mồ côi (hoặc không xác định được) cha hoặc mẹ và người còn lại là người khuyết tật đang hưởng chế độ trợ cấp xã hội hàng tháng.
  • Có cha hoặc mẹ là người khuyết tật đang hưởng chế độ trợ cấp xã hội hàng tháng và người còn lại thuộc một trong các diện: bị tuyên bố mất tích; đang chấp hành án phạt tù tại trại giam; đang chấp hành quyết định xử lý hành chính tại trường giáo dưỡng, cơ sở giáo dục bắt buộc, cơ sở cai nghiện bắt buộc; hoặc đang hưởng chế độ chăm sóc, nuôi dưỡng tại các cơ sở trợ giúp xã hội.
  • Có cả cha và mẹ là người khuyết tật đang hưởng chế độ trợ cấp xã hội hàng tháng.
  • Hệ số trợ cấp chi tiết: Dưới 4 tuổi hưởng hệ số 2,5; Từ 4 đến dưới 16 tuổi hưởng hệ số 1,5; Từ đủ 16 đến dưới 22 tuổi đang đi học hưởng hệ số 1,5.
• Nhóm 2: Người cao tuổi thuộc diện hộ cận nghèo không có người có nghĩa vụ và quyền phụng dưỡng, hoặc có người phụng dưỡng nhưng người này đang hưởng trợ cấp xã hội hàng tháng:
  • Từ đủ 60 đến dưới 80 tuổi: Hệ số 2,0.
  • Từ đủ 80 tuổi trở lên: Hệ số 1,5.
• Nhóm 3: Người mắc bệnh hiểm nghèo và người nhiễm HIV/AIDS:
  • Người mắc một trong các bệnh hiểm nghèo (ung thư, suy thận phải chạy thận nhân tạo, xơ gan giai đoạn mất bù, suy tim độ 4 hoặc bệnh hiểm nghèo khác theo quy định của cơ quan y tế) và là thành viên thuộc hộ nghèo hoặc hộ cận nghèo.
  • Người nhiễm HIV/AIDS là thành viên thuộc hộ cận nghèo.
  • Hệ số trợ cấp áp dụng: Hệ số 1,5.
• Nguyên tắc áp dụng: Trường hợp đối tượng thuộc diện hưởng các mức theo các hệ số khác nhau, hoặc thuộc diện được hưởng nhiều chính sách trợ cấp, hỗ trợ hàng tháng theo các quy định của Thành phố thì chỉ được hưởng một chính sách hoặc một mức hưởng cao nhất.

4. Đối tượng được tiếp nhận, chăm sóc, nuôi dưỡng tại cơ sở trợ giúp xã hội

Các đối tượng có hoàn cảnh khó khăn của thành phố Hà Nội, nếu có nguyện vọng, sẽ được tiếp nhận, chăm sóc và nuôi dưỡng trong cơ sở trợ giúp xã hội trực thuộc Sở Lao động - Thương binh và Xã hội Hà Nội:

• Các nhóm đối tượng được tiếp nhận:
  • Trẻ em thuộc diện quy định tại Nhóm 1 của chính sách trợ giúp tại cộng đồng.
  • Trẻ em là thành viên thuộc hộ nghèo hoặc hộ cận nghèo thuộc một trong các trường hợp: mồ côi (hoặc không xác định được) cha hoặc mẹ; có cha hoặc mẹ bị tuyên bố mất tích; có cha hoặc mẹ đang chấp hành án phạt tù/quyết định xử lý hành chính tại trường giáo dưỡng, cơ sở giáo dục bắt buộc, cơ sở cai nghiện bắt buộc; hoặc có cha hoặc mẹ đang hưởng chế độ chăm sóc, nuôi dưỡng tại cơ sở trợ giúp xã hội.
  • Người cao tuổi thuộc diện hộ cận nghèo không có người phụng dưỡng (hoặc người phụng dưỡng đang hưởng trợ cấp xã hội hàng tháng).
  • Người khuyết tật nặng thuộc hộ nghèo hoặc hộ cận nghèo.
  • Người nhiễm HIV/AIDS thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo hoặc người từ đủ 16 tuổi trở lên đang được chăm sóc, nuôi dưỡng tại cơ sở trợ giúp xã hội trực thuộc Sở Lao động - Thương binh và Xã hội Hà Nội.
  • Người lang thang vô gia cư; người lang thang chưa xác định được nơi cư trú; bệnh nhân sau khi được cơ sở y tế của thành phố Hà Nội điều trị ổn định nhưng chưa xác định được nơi cư trú.
  • Trẻ em cần sự bảo vệ khẩn cấp (có nguy cơ bị bạo lực gia đình, nguy cơ bị xâm hại tình dục, thân thể).
• Hệ số trợ cấp nuôi dưỡng hàng tháng tại cơ sở:
  • Đối với trẻ em dưới 04 tuổi: Hệ số 5,0.
  • Đối với các đối tượng từ đủ 04 tuổi trở lên: Hệ số 4,0.

5. Nguồn kinh phí bảo đảm thực hiện

Kinh phí thực hiện các chính sách trợ giúp xã hội được phân cấp chi trả rõ ràng từ nguồn ngân sách nhà nước:

• Kinh phí trợ cấp tại cộng đồng: Do ngân sách quận, huyện, thị xã bảo đảm và được cân đối trong dự toán ngân sách hàng năm của các địa phương này. Riêng đối với năm 2021, phần kinh phí trợ cấp tăng thêm cho các đối tượng sống tại cộng đồng được chi trả từ nguồn cải cách tiền lương của các quận, huyện, thị xã.
• Kinh phí nuôi dưỡng tại cơ sở trợ giúp xã hội: Do ngân sách Thành phố bảo đảm và được bố trí trực tiếp trong dự toán giao cho Sở Lao động - Thương binh và Xã hội hàng năm.

6. Điều khoản thi hành và quy định chuyển tiếp

Nghị quyết quy định cụ thể về lộ trình thực hiện, trách nhiệm của các cơ quan và việc xử lý chuyển tiếp các văn bản cũ:

• Thời gian thực hiện mức chuẩn mới: Áp dụng thống nhất từ ngày 01/07/2021.
• Quy định chuyển tiếp và bãi bỏ:
  • Khoản 4, Điều 2, Nghị quyết số 04/2019/NQ-HĐND ngày 08/7/2019 của Hội đồng nhân dân Thành phố quy định một số chính sách đặc thù hỗ trợ các đối tượng thuộc hộ gia đình không có khả năng thoát nghèo và hộ gia đình sau khi thoát nghèo ổn định cuộc sống chính thức hết hiệu lực kể từ ngày Nghị quyết này có hiệu lực.
  • Đối tượng “người mắc bệnh hiểm nghèo không có khả năng lao động của thành phố Hà Nội” quy định tại Khoản 6, Điều 1, Nghị quyết số 03/2017/NQ-HĐND được chuyển sang hưởng trợ cấp theo quy định của Nghị quyết này kể từ ngày Nghị quyết có hiệu lực.
• Trách nhiệm tổ chức thực hiện:
  • Giao Ủy ban nhân dân Thành phố tổ chức thực hiện Nghị quyết, chỉ đạo thực hiện đúng đối tượng, đúng chính sách, công khai, minh bạch, tránh tiêu cực.
  • Giao Thường trực Hội đồng nhân dân, các Ban, các Tổ đại biểu và đại biểu Hội đồng nhân dân Thành phố giám sát quá trình thực hiện.
  • Đề nghị Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam thành phố Hà Nội và các tổ chức chính trị - xã hội tuyên truyền, vận động tạo sự đồng thuận và tham gia giám sát việc thực hiện Nghị quyết.