Ngày 17 tháng 11 năm 2010, Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam khóa XII, tại kỳ họp thứ tám, đã thông qua Nghị quyết số 54/2010/QH12 về Chương trình hoạt động giám sát của Quốc hội năm 2011 nhằm xác định các nội dung giám sát trọng tâm và phân công trách nhiệm thực hiện cho các cơ quan liên quan.

Phạm vi áp dụng của Nghị quyết bao gồm các hoạt động giám sát tối cao của Quốc hội tại các kỳ họp trong năm 2011, đồng thời điều chỉnh trách nhiệm của Ủy ban thường vụ Quốc hội, Hội đồng dân tộc, các Ủy ban của Quốc hội, các Đoàn đại biểu Quốc hội, đại biểu Quốc hội và các cơ quan, tổ chức chịu sự giám sát ở cả Trung ương và địa phương.

Nội dung giám sát tối cao của Quốc hội trong năm 2011

Nghị quyết quy định cụ thể các nội dung giám sát tối cao của Quốc hội theo từng kỳ họp trong năm 2011, bao gồm:

• Tại kỳ họp thứ chín, Quốc hội khóa XII: Tiến hành xem xét, thảo luận báo cáo công tác cả nhiệm kỳ khóa XII của các chức danh và cơ quan lãnh đạo cao nhất bao gồm Quốc hội, Chủ tịch nước, Ủy ban thường vụ Quốc hội, Thủ tướng Chính phủ, Chánh án Tòa án nhân dân tối cao, Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân tối cao. Đồng thời, thực hiện hoạt động chất vấn và trả lời chất vấn của đại biểu Quốc hội (nếu có).
• Tại kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XIII: Tập trung xem xét Báo cáo kết quả giám sát việc giải quyết kiến nghị của cử tri gửi đến Quốc hội trong khoảng thời gian từ kỳ họp thứ tám của Quốc hội khóa XII đến kỳ họp thứ nhất của Quốc hội khóa XIII.
• Tại kỳ họp thứ hai, Quốc hội khóa XIII: Xem xét, thảo luận các báo cáo công tác của Chính phủ, Tòa án nhân dân tối cao, Viện kiểm sát nhân dân tối cao; thực hiện hoạt động chất vấn và trả lời chất vấn của đại biểu Quốc hội; tiến hành giám sát chuyên đề về việc thực hiện chính sách, pháp luật về môi trường tại các khu kinh tế và làng nghề.

Trách nhiệm xây dựng và triển khai chương trình giám sát của các cơ quan của Quốc hội

Để đảm bảo tính chủ động và hiệu quả trong hoạt động giám sát, Nghị quyết phân công nhiệm vụ cụ thể cho các cơ quan và đại biểu:

• Ủy ban thường vụ Quốc hội, Hội đồng dân tộc và các Ủy ban của Quốc hội có trách nhiệm chủ động xây dựng, triển khai chương trình giám sát riêng của mình dựa trên nội dung giám sát tối cao của Quốc hội và nhiệm vụ, quyền hạn luật định. Các cơ quan này phải lập kế hoạch chi tiết theo từng quý, từng tháng để phục vụ công tác chỉ đạo, điều hòa, phối hợp và thực hiện báo cáo, tổng hợp theo quy định.
• Các Đoàn đại biểu Quốc hội và từng đại biểu Quốc hội căn cứ vào chương trình giám sát chung và tình hình thực tế tại địa phương để chủ động lựa chọn nội dung giám sát phù hợp, xây dựng chương trình, tiến hành giám sát và báo cáo kết quả theo đúng quy định pháp luật.

Tổ chức thực hiện và cơ chế phối hợp trong hoạt động giám sát

Nghị quyết quy định rõ cơ chế tổ chức thực hiện và sự phối hợp giữa các cơ quan giám sát và đối tượng chịu sự giám sát:

• Giao Ủy ban thường vụ Quốc hội chịu trách nhiệm tổ chức thực hiện Nghị quyết; chỉ đạo, điều hòa, phối hợp hoạt động giám sát của Hội đồng dân tộc và các Ủy ban; hướng dẫn các Đoàn đại biểu Quốc hội và đại biểu Quốc hội thực hiện nhiệm vụ giám sát.
• Ủy ban thường vụ Quốc hội có trách nhiệm chỉ đạo nghiên cứu, cải tiến nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả giám sát; theo dõi, đôn đốc, tổng hợp kết quả giải quyết các kiến nghị sau giám sát; xem xét báo cáo tổng hợp kết quả giám sát định kỳ 6 tháng và cả năm để báo cáo Quốc hội tại kỳ họp cuối năm.
• Các cơ quan, tổ chức ở Trung ương và địa phương có liên quan có trách nhiệm hợp tác chặt chẽ, cung cấp đầy đủ, kịp thời và chính xác các thông tin, tài liệu theo yêu cầu của cơ quan tiến hành giám sát.
• Các cơ quan chịu sự giám sát có nghĩa vụ thực hiện đầy đủ, kịp thời và nghiêm túc các kiến nghị sau giám sát, đồng thời báo cáo kết quả thực hiện về Ủy ban thường vụ Quốc hội.

Hiệu lực thi hành

Nghị quyết 54/2010/QH12 được Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam khóa XII, kỳ họp thứ tám thông qua ngày 17 tháng 11 năm 2010 và có hiệu lực thi hành đối với chương trình hoạt động giám sát trong năm 2011.