Giới thiệu chung về Nghị quyết 72/2022/QH15

Nghị quyết số 72/2022/QH15 được Quốc hội ban hành nhằm thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển thành phố Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk. Đây là một văn bản pháp lý quan trọng, tạo hành lang ưu đãi vượt trội nhằm huy động tối đa các nguồn lực, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, đưa Buôn Ma Thuột trở thành đô thị trung tâm của vùng Tây Nguyên.

Phạm vi điều chỉnh và Đối tượng áp dụng

Nghị quyết quy định thí điểm các cơ chế, chính sách đặc thù dành riêng cho thành phố Buôn Ma Thuột trên các lĩnh vực trọng điểm bao gồm: quản lý tài chính, ngân sách nhà nước; phân cấp quản lý nhà nước trong lĩnh vực quy hoạch; ưu đãi thu hút đầu tư; và chính sách ưu đãi đối với chuyên gia, nhà khoa học, người có tài năng đặc biệt.

Đối tượng áp dụng của Nghị quyết bao gồm:

• Các cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị và tổ chức chính trị - xã hội.
• Các tổ chức chính trị xã hội - nghề nghiệp, tổ chức xã hội và tổ chức xã hội - nghề nghiệp.
• Các tổ chức, cá nhân khác có liên quan đến việc thực hiện thí điểm các cơ chế, chính sách này.

Cơ chế đặc thù về Quản lý tài chính và Ngân sách nhà nước

Để tạo nguồn lực tài chính mạnh mẽ cho địa phương, Nghị quyết cho phép áp dụng hai chính sách đặc thù về ngân sách:

• Nâng hạn mức dư nợ vay: Tỉnh Đắk Lắk được phép vay thông qua phát hành trái phiếu chính quyền địa phương, vay từ các nguồn tài chính khác trong nước và từ nguồn vay nước ngoài của Chính phủ về cho Tỉnh vay lại với tổng mức dư nợ vay không vượt quá 40% số thu ngân sách Tỉnh được hưởng theo phân cấp. Toàn bộ phần dư nợ vay tăng thêm so với quy định của Luật Ngân sách nhà nước phải được dành riêng để đầu tư cho các dự án trên địa bàn thành phố Buôn Ma Thuột.
• Bổ sung định mức chi thường xuyên: Tỉnh Đắk Lắk được phân bổ thêm 45% số chi tính theo định mức dân số đối với dân số của thành phố Buôn Ma Thuột khi xây dựng dự toán chi thường xuyên ngân sách nhà nước năm 2023 và trong suốt thời gian thực hiện Nghị quyết này. Hội đồng nhân dân tỉnh Đắk Lắk có trách nhiệm phân cấp nguồn thu, nhiệm vụ chi phù hợp để thành phố Buôn Ma Thuột được hưởng và sử dụng toàn bộ phần bổ sung tăng thêm này.

Chính sách ưu đãi Thuế thu nhập doanh nghiệp vượt trội

Nghị quyết thiết lập khung ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) cực kỳ hấp dẫn nhằm thu hút dòng vốn đầu tư chất lượng cao vào các ngành kinh tế mũi nhọn của thành phố Buôn Ma Thuột:

• Ưu đãi đối với các ngành kinh tế trọng điểm: Các dự án đầu tư thuộc lĩnh vực sản xuất, bảo quản, chế biến nông sản (trừ cà phê); du lịch văn hóa, du lịch cộng đồng, du lịch sinh thái; y tế, giáo dục và đào tạo (trừ các dự án xã hội hóa đã có ưu đãi riêng); sản xuất sản phẩm tiết kiệm năng lượng, công nghiệp năng lượng tái tạo; đầu tư kinh doanh trung tâm logistics, cảng cạn, kho hàng hóa được áp dụng thuế suất thuế TNDN 10% trong thời gian 15 năm, miễn thuế TNDN 04 năm và giảm 50% số thuế phải nộp trong 09 năm tiếp theo.
• Ưu đãi đặc biệt cho ngành cà phê: Nhằm khẳng định vị thế "Thủ phủ cà phê", các dự án đầu tư sản xuất, bảo quản, chế biến cà phê trên địa bàn thành phố Buôn Ma Thuột được áp dụng thuế suất thuế TNDN 10% trong thời gian lên đến 30 năm, miễn thuế TNDN 04 năm và giảm 50% số thuế phải nộp trong 09 năm tiếp theo.
• Điều kiện áp dụng: Thời gian bắt đầu hưởng ưu đãi, điều kiện áp dụng ưu đãi thuế và thu nhập được hưởng ưu đãi được thực hiện đồng bộ theo quy định của pháp luật về thuế thu nhập doanh nghiệp.

Phân cấp mạnh mẽ trong Quản lý quy hoạch

Nhằm đơn giản hóa thủ tục hành chính và tăng tính chủ động cho địa phương, Nghị quyết quy định cơ chế phân cấp quản lý quy hoạch:

• Trên cơ sở đồ án quy hoạch xây dựng khu chức năng và quy hoạch đô thị thành phố Buôn Ma Thuột đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, Thủ tướng Chính phủ quyết định việc phân cấp cho Ủy ban nhân dân tỉnh Đắk Lắk thực hiện phê duyệt điều chỉnh cục bộ quy hoạch chung xây dựng khu chức năng và điều chỉnh cục bộ quy hoạch chung đô thị của thành phố Buôn Ma Thuột.
• Quy trình điều chỉnh cục bộ phải tuân thủ theo trình tự, thủ tục do Thủ tướng Chính phủ quy định và Ủy ban nhân dân tỉnh Đắk Lắk có trách nhiệm báo cáo Thủ tướng Chính phủ kết quả thực hiện.

Chính sách thu hút Chuyên gia, Nhà khoa học và Nhân tài

Nghị quyết chú trọng phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao thông qua các cơ chế đãi ngộ đặc biệt:

• Miễn thuế thu nhập cá nhân: Trong thời gian thực hiện Nghị quyết, chuyên gia, nhà khoa học và người có tài năng đặc biệt làm việc tại các cơ quan chuyên môn và đơn vị sự nghiệp công lập trực thuộc thành phố Buôn Ma Thuột được miễn thuế thu nhập cá nhân trong vòng 05 năm đối với thu nhập từ tiền lương, tiền công phát sinh tại thành phố Buôn Ma Thuột.
• Chính sách hỗ trợ toàn diện từ địa phương: Hội đồng nhân dân tỉnh Đắk Lắk có trách nhiệm ban hành quy định chi tiết về chính sách ưu đãi đào tạo, bồi dưỡng, môi trường làm việc, trang thiết bị, quy hoạch, bổ nhiệm, tiền lương, tiền công, chế độ phúc lợi và các chính sách khác; đồng thời ban hành tiêu chí xác định đối tượng nhân tài trong các lĩnh vực cần thu hút.

Tổ chức thực hiện và Điều khoản thi hành

Quy định về lộ trình triển khai, giám sát và hiệu lực thi hành của Nghị quyết được xác định rõ ràng:

• Hiệu lực thi hành: Nghị quyết có hiệu lực thi hành từ ngày 01 tháng 01 năm 2023 và được thực hiện thí điểm trong thời gian 05 năm.
• Bảo hộ quyền lợi nhà đầu tư: Các dự án đầu tư đáp ứng điều kiện ưu đãi thuế TNDN được chấp thuận chủ trương đầu tư hoặc cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư trong thời gian Nghị quyết có hiệu lực sẽ tiếp tục được hưởng ưu đãi cho đến khi hết thời hạn thực hiện dự án, kể cả khi Nghị quyết này hết hiệu lực thí điểm.
• Nguyên tắc áp dụng pháp luật: Trường hợp có sự khác biệt giữa Nghị quyết này và các luật, nghị quyết khác của Quốc hội thì áp dụng quy định của Nghị quyết này. Nếu có văn bản quy phạm pháp luật ban hành sau ngày Nghị quyết này có hiệu lực quy định cơ chế, chính sách ưu đãi thuận lợi hơn thì Hội đồng nhân dân tỉnh Đắk Lắk quyết định việc áp dụng.
• Trách nhiệm giám sát và báo cáo: Chính phủ chịu trách nhiệm tổ chức thực hiện, chỉ đạo thanh tra, kiểm tra để ngăn chặn việc trục lợi chính sách, đồng thời bảo đảm quốc phòng, an ninh tại địa bàn chiến lược Tây Nguyên. Chính phủ thực hiện sơ kết 03 năm vào cuối năm 2025 và tổng kết việc thực hiện Nghị quyết vào cuối năm 2027 để báo cáo Quốc hội. Quốc hội, các cơ quan của Quốc hội và Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Đắk Lắk thực hiện chức năng giám sát tối cao.