Nghị quyết số 72/NQ-HĐND của Hội đồng nhân dân tỉnh Nghệ An là văn bản pháp lý quan trọng nhằm đánh giá thực trạng và đề ra các giải pháp quyết liệt nhằm tăng cường hiệu lực, hiệu quả công tác quản lý nhà nước về hoạt động khoáng sản trên địa bàn tỉnh Nghệ An.

Thông tin chung về Nghị quyết:

• Tên văn bản: Nghị quyết về tăng cường công tác quản lý nhà nước về khoáng sản trên địa bàn tỉnh Nghệ An.
• Số hiệu: 72/NQ-HĐND.
• Cơ quan ban hành: Hội đồng nhân dân tỉnh Nghệ An (Khóa XVIII, Kỳ họp thứ 11).
• Ngày thông qua và có hiệu lực: Ngày 09 tháng 12 năm 2022.
• Người ký ban hành: Chủ tịch Hội đồng nhân dân tỉnh Thái Thanh Quý.

Đánh giá kết quả thực hiện công tác quản lý khoáng sản (Giai đoạn 2016 - 2021):

Hội đồng nhân dân tỉnh Nghệ An thống nhất với Báo cáo số 325/BC-ĐGS.HĐND ngày 02/12/2022 của Đoàn giám sát và đưa ra nhận định toàn diện về những mặt đạt được, hạn chế cùng nguyên nhân cụ thể:

• Những kết quả đạt được: Công tác quản lý nhà nước được triển khai nghiêm túc, kịp thời cụ thể hóa các chủ trương của Đảng và pháp luật của Nhà nước. Hoạt động khoáng sản được quản lý chặt chẽ theo quy hoạch đã phê duyệt. Quy trình cấp phép thăm dò, khai thác được thực hiện đúng quy định; chất lượng thẩm định báo cáo đánh giá tác động môi trường được nâng cao. Công tác rà soát phương án cải tạo, phục hồi môi trường và đề án đóng cửa mỏ được thực hiện triệt để. Tỉnh cũng đã bảo vệ tốt khoáng sản chưa khai thác, đôn đốc doanh nghiệp hoàn thành nghĩa vụ tài chính đóng góp ngân sách, giải quyết việc làm, khuyến khích đổi mới công nghệ thân thiện với môi trường và nâng cao hiệu quả thanh tra, xử lý vi phạm.
• Những tồn tại, hạn chế: Quy hoạch khoáng sản, đặc biệt là quy hoạch khoáng sản làm vật liệu xây dựng thông thường chưa đáp ứng kịp nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội và chưa dự báo sát nhu cầu của các dự án trọng điểm, thu hút đầu tư. Tình trạng khai thác khoáng sản trái phép vẫn diễn biến phức tạp. Thủ tục hành chính còn nhiều, quy trình cấp phép còn đồng nhất giữa các loại khoáng sản khác nhau. Vẫn xảy ra tình trạng thất thu thuế; một số doanh nghiệp chưa tuân thủ nghiêm túc quy định về an toàn, vệ sinh lao động. Sự phối hợp giữa các ngành, các cấp có lúc còn thiếu đồng bộ, chưa kịp thời.
• Nguyên nhân của hạn chế: Luật Khoáng sản còn thiếu tính đồng bộ, thống nhất với các luật liên quan. Quy hoạch vật liệu xây dựng thông thường áp dụng từ năm 2015 đã không còn phù hợp. Quy trình cấp phép phức tạp, liên quan nhiều ngành và cần lấy ý kiến cộng đồng dân cư chịu tác động trực tiếp. Việc giám sát lắp đặt trạm cân, camera tại các mỏ chưa được kiểm soát chặt chẽ, thiếu chế tài xử lý dứt điểm. Việc tính thuế chủ yếu dựa trên sản lượng do doanh nghiệp tự kê khai. Đội ngũ cán bộ chuyên trách quản lý khoáng sản tại địa phương còn thiếu, chủ yếu là kiêm nhiệm và chưa xây dựng được hệ thống cơ sở dữ liệu dùng chung để theo dõi doanh nghiệp.

Nhiệm vụ và giải pháp chủ yếu trong thời gian tới:

Để nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, Hội đồng nhân dân tỉnh yêu cầu Ủy ban nhân dân tỉnh chỉ đạo thực hiện đồng bộ 7 nhóm giải pháp trọng tâm sau:

• 1. Quản lý quy hoạch và bảo vệ tài nguyên: Thực hiện hiệu quả quy hoạch thăm dò, khai thác, sử dụng và bảo vệ tài nguyên khoáng sản thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến 2050. Có kế hoạch khai thác hợp lý nhằm phục vụ nhu cầu trước mắt, lâu dài và các dự án hạ tầng trọng điểm của tỉnh. Hạn chế tối đa việc cấp phép khai thác đối với các loại tài nguyên không tái tạo; tăng cường bảo vệ nghiêm ngặt khoáng sản chưa khai thác.
• 2. Cải cách hành chính và khuyến khích công nghệ: Đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính trong cấp phép khoáng sản, nghiên cứu rút ngắn tối đa thời gian thực hiện thủ tục nhưng vẫn đảm bảo đúng luật. Rà soát, tính toán hiệu quả kinh tế trong quy hoạch để khai thác tiết kiệm, hạn chế tác động tiêu cực đến môi trường và hạ tầng. Ưu tiên, khuyến khích doanh nghiệp đổi mới công nghệ, đầu tư thiết bị hiện đại trong khai thác và chế biến.
• 3. Siết chặt kỷ cương đối với doanh nghiệp: Yêu cầu các doanh nghiệp chấp hành nghiêm pháp luật trong khai thác, chế biến, kinh doanh. Bắt buộc lập sổ sách chứng từ, lắp đặt trạm cân tại vị trí đưa khoáng sản nguyên khai ra khỏi mỏ và lắp đặt camera giám sát tại các kho chứa để lưu trữ thông tin theo đúng Nghị định số 158/2016/NĐ-CP và Thông tư số 17/2020/TT-BTNMT. Chấp hành nghiêm quy định bảo vệ môi trường và kiểm soát tải trọng xe trước khi rời mỏ.
• 4. Tăng cường giám sát, kết nối dữ liệu và phối hợp liên ngành: Giao cơ quan đầu mối kiểm tra, xử lý dứt điểm việc lắp đặt camera, trạm cân của doanh nghiệp. Nghiên cứu phương án kết nối dữ liệu camera giám sát tại các kho chứa của đơn vị khai thác với cơ quan Thuế và cơ quan quản lý Tài nguyên để giám sát sản lượng thực tế. Kiểm soát chặt hóa đơn, chứng từ, nguồn gốc xuất xứ để ngăn chặn khoáng sản trái phép. Xây dựng quy chế phối hợp giữa cơ quan Thuế, Công an, Quản lý thị trường và thiết lập đường dây nóng để tiếp nhận phản ánh từ người dân.
• 5. Nâng cao chất lượng thanh tra, kiểm tra: Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm pháp luật về khoáng sản. Theo dõi, rà soát chặt chẽ việc khắc phục sai phạm và chấp hành pháp luật của doanh nghiệp sau thanh tra.
• 6. Xây dựng hệ thống thông tin dữ liệu: Nghiên cứu, xây dựng và hoàn thiện hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu dùng chung về khoáng sản và các doanh nghiệp hoạt động khoáng sản trên địa bàn tỉnh Nghệ An.
• 7. Sử dụng hiệu quả phí bảo vệ môi trường: Chỉ đạo Sở Tài chính tham mưu bố trí sử dụng nguồn phí bảo vệ môi trường thu được từ hoạt động khai thác khoáng sản để chi trực tiếp cho công tác bảo vệ môi trường tại chính địa phương nơi có hoạt động khai thác, tuân thủ đúng quy định tại Nghị định số 164/2016/NĐ-CP.

Tổ chức thực hiện và Hiệu lực thi hành:

• Trách nhiệm của Ủy ban nhân dân tỉnh: Chỉ đạo, tổ chức thực hiện toàn diện Nghị quyết này và báo cáo kết quả triển khai thực hiện cho Hội đồng nhân dân tỉnh tại kỳ họp thường lệ cuối năm.
• Trách nhiệm giám sát: Giao Thường trực Hội đồng nhân dân tỉnh, các Ban, các Tổ đại biểu và các đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh chịu trách nhiệm giám sát việc thực hiện Nghị quyết.
• Hiệu lực thi hành: Nghị quyết đã được Hội đồng nhân dân tỉnh Nghệ An Khóa XVIII, Kỳ họp thứ 11 thông qua ngày 09 tháng 12 năm 2022 và có hiệu lực thi hành kể từ ngày thông qua.